Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

literackiego, biograficznego, kulturowego, religijnego, mitologicznego, biblijnego,

historycznego, filozoficznego, egzystencjalnego, politycznego, społecznego).

•

Jednym z utworów literackich musi być lektura obowiązkowa wybrana spośród lektur

wymienionych na stronach 2. i 3. tego arkusza egzaminacyjnego.

•

Twoja praca powinna liczyć co najmniej 300 wyrazów.

Temat 1.

Podróżowanie jako sposób na poznanie świata i samego siebie.

W pracy odwołaj się do:

•

wybranej lektury obowiązkowej

•

innego utworu literackiego

•

wybranych kontekstów.

Temat 2.

Miłość – inspiruje, ale czasem podcina skrzydła.

W pracy odwołaj się do:

•

wybranej lektury obowiązkowej

•

innego utworu literackiego

•

wybranych kontekstów.

[[:26]]

na temat nr …………

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:27]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:28]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:29]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:30]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:31]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:32]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:33]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:34]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:35]]

Miejsce dla

egzaminatora

Miejsce dla

egzaminatora

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

…………………………………………………………………....

…………………………………………………………………...

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

_______

[[:36]]

Tabele wypełnia egzaminator!

1.

Spełnienie formalnych

warunków polecenia

1

0

2.

Kompetencje

literackie

i kulturowe

0 – 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 –

11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16

liczba błędów

rzeczowych

Ogółem

KLiK

3. Kompozycja wypowiedzi

3a

Struktura wypowiedzi

3

2

1

0

A

B

D

C

E

F

G

3b

Spójność wypowiedzi

3

2

1

0

liczba błędów w spójności

3c

Styl wypowiedzi

1

0

4. Język wypowiedzi

4a

Zakres

i poprawność

środków

językowych

7

6

5

4

3

2

1

0

1

A

1

B

2

A

1

C

2

B

3

A

1

D

2

C

3

B

1

E

2

D

3

C

1

F

2

E

3

D

1

G

2

F

3

E

1

H

2

G

2

H

3

F

3

G

3

H

liczba błędów

językowych

4b

Poprawność ortograficzna

2

1

0

liczba błędów

ortograficznych

4c

Poprawność interpunkcyjna

2

1

0

liczba błędów

interpunkcyjnych

Suma punktów

[[:37]]

(nie podlega ocenie)

•

wybranych kontekstów.

Temat 2.

Miłość – inspiruje, ale czasem podcina skrzydła.

W pracy odwołaj się do:

•

wybranej lektury obowiązkowej

•

innego utworu literackiego

wybranych kontekstów.

[[:20]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Za napisanie wypracowania zdający będzie mógł otrzymać maksymalnie 35 punktów.

Oceniając wypracowanie, egzaminatorzy będą przydzielali punkty w czterech kryteriach

głównych, tj.:

1. spełnienie formalnych warunków polecenia (od 0 do 1 pkt; ≈ 3%)

2. kompetencje literackie i kulturowe (od 0 do 16 pkt; ≈ 46%)

3. kompozycja wypowiedzi (od 0 do 7 pkt; = 20%)

4. język wypowiedzi (od 0 do 11 pkt; ≈ 31%).

W ramach 3. kryterium głównego, tj. „kompozycja wypowiedzi”, egzaminatorzy będą

przydzielali punkty w trzech kryteriach składowych, tj.:

3a. struktura wypowiedzi

3b. spójność wypowiedzi (tj. logika i uporządkowanie wypowiedzi)

3c. styl wypowiedzi.

W ramach 4. kryterium głównego, tj. „język wypowiedzi”, egzaminatorzy będą przydzielali

punkty w trzech kryteriach składowych, tj.:

4a. zakres i poprawność środków językowych

4b. poprawność ortograficzna

4c. poprawność interpunkcyjna.

Spełnienie formalnych

warunków polecenia

() [1 pkt]

Kompetencje

literackie i kulturowe

(KLiK) [16 pkt]

Kompozycja

wypowiedzi

(KW) [7 pkt]

Język

wypowiedzi

(JW) [11 pkt]

Struktura

wypowiedzi [3 pkt]

Spójność

wypowiedzi [3 pkt]

Styl

wypowiedzi [1 pkt]

Zakres i poprawność

środków językowych

[7 pkt]

Poprawność

ortograficzna [2 pkt]

Poprawność

interpunkcyjna

[2 pkt]

Kryteria oceniania

wypowiedzi pisemnej

[[:21]]

Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z języka polskiego

1. Spełnienie formalnych warunków polecenia (maksymalnie 1 punkt)

Sprawdzając wypracowanie zdającego w tym kryterium, egzaminator będzie oceniał, czy:

•

nie występuje w nim błąd kardynalny

•

w wypracowaniu zdający odwołał się do lektury obowiązkowej wybranej z listy lektur

zamieszczonej w arkuszu egzaminacyjnym

•

wypowiedź w co najmniej jednym fragmencie dotyczy problemu wskazanego w poleceniu

•

napisane wypracowanie jest w jakiejkolwiek części wypowiedzią argumentacyjną.

•

W wypracowaniu nie występuje błąd kardynalny.

•

W wypracowaniu jest odwołanie do lektury obowiązkowej wybranej z listy lektur

zamieszczonej w arkuszu egzaminacyjnym.

•

Wypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego

w poleceniu.

•

Wypracowanie przynajmniej częściowo jest wypowiedzią argumentacyjną.

1 pkt

•

Wypracowanie nie spełnia któregokolwiek z warunków określonych w kategorii

„1 pkt”.

•

Wypowiedź jest napisana w formie planu albo w punktach.

0 pkt

Uwaga: jeżeli w kryterium Spełnienie formalnych warunków polecenia przyznano 0 pkt, we

wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.

Wyjaśnienia (kryterium 1. – )

1. Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o:

1) nieznajomości treści lektury obowiązkowej, do której odwołuje się zdający,

w zakresie:

a) fabuły, w tym głównych wątków utworu;

b) losów głównych bohaterów, w tym np. łączenie biografii różnych bohaterów;

LUB

2) całkowicie nieuprawnionej interpretacji lektury obowiązkowej będącej falsyfikacją

danego tekstu.

2. W przypadku lektur obowiązkowych błąd kardynalny może dotyczyć wyłącznie lektur

obowiązkowych wskazanych w podstawie programowej jako lektury do omówienia

w całości (nie we fragmentach).

3. W wypracowaniu zdający musi odwołać się do lektury obowiązkowej – w zależności od

tematu – wskazanej w poleceniu albo wybranej z listy lektur zamieszczonej w arkuszu

egzaminacyjnym. Odwołanie się zdającego do lektury obowiązkowej oznacza, że co

najmniej jedno zdanie o tej lekturze ma charakter analityczny, a nie tylko informacyjny.

a) Przykład zdania analitycznego: W Lalce to w Zasławku można zobaczyć świetnie

funkcjonujące gospodarstwo Prezesowej, która realizowała pozytywistyczne idee

pracy organicznej i pracy u podstaw.

b) Przykład zdania informacyjnego: W swojej pozytywistycznej powieści pt. Lalka

[[:22]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Bolesław Prus ukazuje obraz Warszawy.

Za zdania informacyjne uznaje się również sformułowania będące wyłącznie

przepisanymi fragmentami polecenia lub parafrazą polecenia.

4. Jeśli jedyna lektura obowiązkowa jest przywołana lakonicznie, bardziej w kontekście / w

nawiązaniu do innego utworu literackiego, który zdający szerzej omawia

w wypracowaniu, wówczas przywołanie tej lektury traktowane jest jako spełnienie

formalnych warunków zadania, ale oceniając KLiK, nie uwzględnia się tej lektury jako

kontekst.

5. „Problem wskazany w poleceniu” obejmuje:

a) zakres merytoryczny zagadnienia, którego omówienie jest wymagane,

b) opinię zdającego wraz z uzasadnieniem.

6. Wypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego w poleceniu,

jeżeli obejmuje co najmniej jeden aspekt zakresu merytorycznego opinię albo

uzasadnienie.

7. Wypracowanie przynajmniej częściowo jest wypowiedzią argumentacyjną, jeżeli zawiera

co najmniej jeden akapit argumentacyjny.

2. Kompetencje literackie i kulturowe (maksymalnie 16 punktów)

Sprawdzając wypracowanie zdającego w tym kryterium, egzaminator będzie oceniał, czy

w wypracowaniu zdający:

•

wykorzystał znajomość – odpowiednio – wskazanej w poleceniu lub wybranej lektury

obowiązkowej oraz innego utworu literackiego w sposób funkcjonalny

•

funkcjonalnie wykorzystał konteksty, np.: historycznoliteracki, teoretycznoliteracki,

literacki, biograficzny, kulturowy, mitologiczny, biblijny, religijny, historyczny, filozoficzny,

egzystencjalny, polityczny, społeczny, które pogłębiają i rozwijają rozważany problem

•

przedstawił bogatą argumentację, świadczącą o jego erudycji

•

wykazał się wiedzą i umiejętnościami z zakresu kształcenia literackiego i kulturowego

oraz kształcenia językowego

•

nie popełnił błędów rzeczowych zarówno w odniesieniu do przywołanych tekstów

literackich oraz kontekstów, jak i terminologii historycznoliterackiej oraz/lub

teoretycznoliterackiej.

[[:23]]

Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z języka polskiego

Funkcjonalność

wykorzystania

utworów wskazanych

w poleceniu

(lektury obowiązkowej

oraz innego utworu

literackiego).

Poziom argumentacji wypowiedzi; erudycyjność wypowiedzi

Liczba

punktów

Błędy

rzeczowe

Dwa utwory

wykorzystane

w pełni

funkcjonalnie.

•

Bogata argumentacja.

•

Funkcjonalne wykorzystanie dwóch kontekstów.

•

Wypowiedź świadczy o erudycji zdającego.

16 pkt

Za każdy błąd rzeczowy należy odjąć 1 pkt od ogólnej liczby punktów przyznanych za KLiK (od 0 do 16; bez

punktów ujemnych).

•

Zadowalająca argumentacja.

•

Co najmniej jeden kontekst wykorzystany funkcjonalnie.

15 pkt

•

Zadowalająca argumentacja.

•

W pracy kontekst/konteksty wykorzystano częściowo

funkcjonalnie.

14 pkt

•

Powierzchowna argumentacja.

•

W pracy nie wykorzystano funkcjonalnie kontekstów.

13 pkt

Jeden utwór

wykorzystany

w pełni

funkcjonalnie,

a drugi –

częściowo

funkcjonalnie.

•

Bogata argumentacja.

•

Funkcjonalne wykorzystanie dwóch kontekstów.

•

Wypowiedź świadczy o erudycji zdającego.

12 pkt

•

Zadowalająca argumentacja.

•

Co najmniej jeden kontekst wykorzystany funkcjonalnie.

11 pkt

•

Powierzchowna argumentacja.

•

W pracy kontekst/konteksty wykorzystano częściowo

funkcjonalnie.

10 pkt

•

Powierzchowna argumentacja.

•

W pracy nie wykorzystano funkcjonalnie kontekstów.

9 pkt

Dwa utwory

wykorzystane

częściowo

funkcjonalnie.

•

Trafna argumentacja.

•

Funkcjonalne wykorzystanie dwóch kontekstów.

•

Praca zawiera fragmenty erudycyjne.

8 pkt

•

Zadowalająca argumentacja.

•

Co najmniej jeden kontekst wykorzystany funkcjonalnie.

7 pkt

•

Powierzchowna argumentacja.

•

W pracy kontekst/konteksty wykorzystano częściowo

funkcjonalnie.

6 pkt

•

Powierzchowna argumentacja.

•

W pracy nie wykorzystano funkcjonalnie kontekstów.

5 pkt

Tylko jeden utwór

wykorzystany

częściowo

w pełni

funkcjonalnie.

•

Trafna argumentacja.

•

Funkcjonalne wykorzystanie dwóch kontekstów.

4 pkt

•

Zadowalająca argumentacja.

•

Co najmniej jeden kontekst wykorzystany funkcjonalnie.

3 pkt

•

Powierzchowna argumentacja.

•

W pracy kontekst/konteksty wykorzystano częściowo

funkcjonalnie.

2 pkt

•

Powierzchowna argumentacja.

•

W pracy nie wykorzystano funkcjonalnie kontekstów.

1 pkt

Żaden utwór nie został wykorzystany przynajmniej w części funkcjonalnie.

0 pkt

Uwaga: jeżeli ostateczna liczba punktów przyznana w kryterium Kompetencje literackie

i kulturowe, tj. liczba punktów po odjęciu punktów za błędy rzeczowe (jeżeli wystąpiły w

pracy), wynosi 0 pkt, wówczas w pozostałych kryteriach (Kompozycja wypowiedzi oraz Język

wypowiedzi) przyznaje się 0 pkt.

[[:24]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Wyjaśnienia (kryterium 2. – KLiK)

1. Poprzez wykorzystanie utworu rozumie się wykorzystanie znajomości jego treści oraz

odczytanych sensów.

2. Zdający powinien funkcjonalnie wykorzystać w wypracowaniu znajomość dwóch utworów

wskazanych w poleceniu, tzn. lektury obowiązkowej innego utworu literackiego.

Funkcjonalne wykorzystanie znajomości tekstu oznacza przywołanie w wypracowaniu:

1) takich elementów fabuły, np. wydarzeń, bohaterów, wątków

2) sensów utworów,

które istotnie wspierają tok rozumowania zdającego, albo dobrze ilustrują to, o czym

zdający pisze.

Funkcjonalność wykorzystania znajomości tekstów ocenia się w odniesieniu do tematu

pracy. Jeżeli w części zasadniczej pracy w charakterze argumentów/przykładów

wykorzystane są elementy fabuły lub sensy utworów, które nie są spójne np. ze

stanowiskiem zdającego wyrażonym we wstępie do pracy – wówczas uwzględnia się tę

niespójność w ocenie spójności.

3. Utwór literacki nie jest wykorzystany funkcjonalnie, jeżeli zdający wyłącznie streszcza ten

utwór lub wybrane jego wątki, ale nie wyciąga żadnego wniosku, nie formułuje żadnej

refleksji związanej ze streszczonym utworem.

4. Jeżeli zdający w wypracowaniu napisze więcej niż o dwóch utworach literackich (np.

o dwóch lekturach obowiązkowych i o dwóch innych tekstach literackich), o różnym

stopniu funkcjonalności, do oceny stopnia realizacji kryterium bierze się pod uwagę dwa

utwory wykorzystane w sposób najbardziej funkcjonalny, z których jeden musi być lekturą

obowiązkową. Pozostałe utwory mogą być traktowane jako kontekst literacki.

5. Argumentacja to udowodnienie tezy/opinii/stanowiska przedstawionego przez zdającego

za pomocą argumentów.

Bogata argumentacja – to argumentacja rzeczowa, pogłębiona, poparta trafnymi

przykładami i szeroka/wieloaspektowa, uwzględniająca konteksty, stanowiąca –

jako całość – wnikliwą analizę problemu sformułowanego w poleceniu; zawiera

elementy refleksji / głębszego namysłu nad problemem. W sytuacji, gdy znajomość

utworów literackich została wykorzystana częściowo funkcjonalnie, mówimy

o argumentacji trafnej.

Zadowalająca argumentacja – to argumentacja rzeczowa, pogłębiona, poparta

trafnymi przykładami.

Powierzchowna argumentacja – to argumentacja oparta na uogólnieniach,

niewnikająca w istotę rzeczy, poprzestająca na pobieżnych obserwacjach, mało

dokładna, czasami niepoparta przykładami; również argumentacja, w której zdający

podejmuje próbę zbudowania argumentu, dobierając jedynie środki językowe typowe

dla struktur argumentacyjnych, np. Moim pierwszym argumentem jest...

6. Kontekst należy rozumieć jako odniesienie się przez zdającego w pracy do np.:

1) innego utworu literackiego niż wskazany w poleceniu

2) historii literatury

3) teorii literatury

[[:25]]

Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z języka polskiego

4) charakteru epoki

5) biografii autora

6) filmu, spektaklu teatralnego

7) utworu muzycznego, dzieła plastycznego

8) mitologii

9) Biblii

10) religii

11) historii

12) filozofii

13) kwestii politycznych

14) kwestii społecznych,

wybrane przez zdającego w sposób celowy, przydatne do osadzenia omawianego utworu

w szerszej perspektywie i pogłębionego odczytania sensów utworu literackiego, do

którego zdający odwołuje się w wypracowaniu. Funkcjonalne wykorzystanie kontekstu

polega na trafnym jego doborze ze względu na rozważany problem; kontekst pogłębia i

rozwija omawiane zagadnienie. Pogłębienie i omówienie danego zagadnienia poprzez

konteksty nie oznacza konieczności dogłębnej analizy samych kontekstów jako takich; w

szczególności nie może prowadzić do dygresji stosowanej niefunkcjonalnie.

7. Kontekst wykorzystany częściowo funkcjonalnie to odniesienie wyłącznie na poziomie

przywołania, np. informacji, wydarzenia; kontekst jest poprawny, ale ogranicza się tylko

do funkcji informacyjnej, nie pogłębia i nie rozwija omawianego zagadnienia.

8. Kontekst poprzez odniesienie się przez zdającego do innego utworu literackiego niż

wskazany w poleceniu nie jest wykorzystany funkcjonalnie, jeżeli zdający wyłącznie

streszcza ten utwór lub wybrane jego wątki, ale nie wyciąga żadnego wniosku, nie

formułuje żadnej refleksji związanej ze streszczonym utworem.

9. Erudycję należy rozumieć jako wiedzę przedmiotową zdającego, w tym wiedzę

i umiejętność wykorzystania kontekstów, kodów kulturowych, terminologii, znajomości

kultury, w tym literatury i sztuki. Wypowiedź świadcząca o erudycji zdającego to

wypracowanie, w którym zdający, rozważając problem sformułowany w poleceniu,

funkcjonalnie wykorzystał wiedzę przedmiotową.

10. W ocenie poziomu argumentacji wypowiedzi nie uwzględnia się fragmentów wypowiedzi

zawierających błędy rzeczowe.

11. Błąd rzeczowy – to błąd świadczący o:

•

nieznajomości wskazanej w poleceniu lektury obowiązkowej (zamieszczonej

w arkuszu egzaminacyjnym), do której odwołuje się zdający, w zakresie innym niż

w przypadku błędu kardynalnego, tj. np. błąd w nazwisku autora, w przypisaniu

autorstwa, w nazwisku/imieniu bohatera (dopuszczalne błędy w zapisie,

nieprowadzące do trudności w identyfikacji bohatera lub autora, np. *Russeau albo

*Rouseau zamiast Rousseau – błędny zapis to błąd ortograficzny), dotyczący losów

bohaterów drugoplanowych bądź wątków innych niż główne

•

nieznajomości utworu literackiego lub tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający,

innego niż lektura obowiązkowa lub utwór literacki wskazany w poleceniu (każdy błąd

[[:26]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

merytoryczny)

•

nieuprawnionej interpretacji fragmentu lub fragmentów / części utworu literackiego, w

tym poetyckiego, do którego odwołuje się zdający, będącej częściową lub całkowitą

falsyfikacją danego utworu

•

nieznajomości zagadnień z zakresu teorii i historii literatury bądź języka, np.

stosowanie pojęć typowych dla epiki w odniesieniu do liryki (np. *narrator wiersza;

*wiersz „Ocalony” Różewicza opowiada). Nie są błędem rzeczowym sformułowania

takie jak np. utwór pokazuje, wiersz ukazuje

•

braku wiedzy dotyczącej wybranego przez zdającego kontekstu, np. błędne

przywołanie pojęć lub faktów historycznych.

Jako błąd rzeczowy traktujemy również niepoprawne przywołanie cytatu z utworu

literackiego, oznaczone cudzysłowem.

12. Dokładnie ten sam błąd rzeczowy (np. konsekwentne stosowanie błędnego imienia

bohatera, którego da się w jednoznaczny sposób zidentyfikować, a fakty opisane

w wypracowaniu świadczą o znajomości lektury) powtórzony kilkakrotnie jest liczony jako

jeden błąd.

13. Jeżeli dane sformułowanie stosowane/uznawane jest w nauczaniu zwyczajowo za

„termin” (np. apokalipsa spełniona), ale nie jest terminem w rozumieniu

encyklopedycznym oraz/lub nie jest wymienione w podstawie programowej, to błędu

w takim sformułowaniu (np. *apokalipsa przepowiadana) nie traktuje się jako błędu

rzeczowego, a jako błąd językowy.

3. Kompozycja wypowiedzi: struktura, spójność i styl (maksymalnie 7 punktów)

Sprawdzając wypracowanie zdającego w tym kryterium, egzaminator będzie oceniał, czy:

1. w zakresie struktury wypowiedzi:

•

kompozycja wypowiedzi jest funkcjonalna, tzn. czy układ i sposób przedstawienia treści

pomaga w zrozumieniu wypowiedzi

•

podział wypowiedzi – zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza, zakończenie),

jak i w zakresie struktury akapitów – jest poprawny i funkcjonalny

2. w zakresie spójności wypowiedzi:

•

wypowiedź jest spójna, tzn. złożona z elementów, które tworzą logiczną i uporządkowaną

całość

•

w wypowiedzi spójność jest zachowana zarówno wewnątrz zdań, jak również między

zdaniami i akapitami

•

w wypowiedzi użyte zostały odpowiednie środki językowe, np. wskaźniki zespolenia

tekstu, struktury metatekstowe, leksykalne wykładniki spójności, które ułatwiają śledzenie

toku rozumowania autora

3. w zakresie stylu wypowiedzi:

•

styl wypowiedzi jest stosowny, tzn. czy zdający konsekwentnie posługuje się jednym,

wybranym stylem, a jeżeli miesza różne style w wypowiedzi – to czy jest to uzasadnione

(czy czemuś to służy, jest funkcjonalne) oraz czy zdający nie napisał wypowiedzi,

stosując słownictwo charakterystyczne dla stylu potocznego w odmianie mówionej.

[[:27]]

Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z języka polskiego

3a. Struktura wypowiedzi

Uporządkowanie

elementów treściowych

wypowiedzi

Podział wypowiedzi

Liczba

punktów

Elementy treściowe

wypowiedzi w całości lub

w przeważającej części

pracy są zorganizowane

problemowo.

Poprawny zarówno w skali ogólnej (wstęp,

część zasadnicza, zakończenie), jak

i w zakresie struktury akapitów; sposób

podziału tekstu pomaga w zrozumieniu tez

zdającego. Dopuszczalna 1 usterka.

3 pkt

A

Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej

(wstęp, część zasadnicza, zakończenie)

w zakresie struktury akapitów.

2 pkt

B

Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej

(wstęp, część zasadnicza, zakończenie)

w zakresie struktury akapitów.

1 pkt

C

•

W pracy podjęta jest

próba organizacji

elementów treściowych

wypowiedzi

problemowo.

•

Elementy treściowe

wypowiedzi

zorganizowane w pracy

częściowo problemowo,

częściowo wyłącznie

pod względem

formalnym.

•

Elementy treściowe

wypowiedzi w całości

lub w przeważającej

części pracy

zorganizowane

wyłącznie pod

względem formalnym,

np. wg kolejno

omawianych tekstów

literackich.

Poprawny zarówno w skali ogólnej (wstęp,

część zasadnicza, zakończenie), jak

i w zakresie struktury akapitów; sposób

podziału tekstu pomaga w zrozumieniu tez

zdającego. Dopuszczalna 1 usterka.

2 pkt

D

Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej

(wstęp, część zasadnicza, zakończenie)

w zakresie struktury akapitów.

1 pkt

E

Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej

(wstęp, część zasadnicza, zakończenie)

w zakresie struktury akapitów.

0 pkt

F

Elementy treściowe wypowiedzi niezorganizowane; wypowiedź stanowi

zbiór w znacznej mierze niezależnych elementów.

0 pkt

G

[[:28]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Wyjaśnienia (kryterium 3a – Struktura wypowiedzi)

1. Elementy treściowe wypowiedzi to – najogólniej rzecz ujmując – „bloki”, na które

podzielone jest wypracowanie (w najprostszej formie: wstęp – część zasadnicza

(rozwinięcie) – zakończenie, ale „część zasadnicza” zazwyczaj jest dzielona na kolejne

„bloki”, tj. akapity).

1) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane problemowo (w toku

problemowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej wypracowania

omawia np. jeden aspekt tematu. Omawiając wybrany aspekt, zdający przywołuje

argumentację i przykłady z różnych tekstów literackich / kontekstów; czynnikiem

organizującym dany „blok” jest właśnie problem („ponadtekstowo”,

„międzytekstowo”), a nie dany tekst literacki.

2) Możliwa jest sytuacja, w której zorganizowanie problemowe „pokrywa się” ze

zorganizowaniem według kolejno omawianych tekstów literackich, jeżeli w pracy

widoczny jest zamysł kompozycyjny wskazujący na tematyczne ustrukturyzowanie

wypowiedzi, np. kolejny tekst literacki stanowi przykład umożliwiający np.

uszczegółowienie wcześniej omawianego zagadnienia.

3) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane wyłącznie pod względem

formalnym (w toku liniowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej

wypracowania dotyczy innego tekstu literackiego / kontekstu, a jedynym

identyfikowalnym czynnikiem organizującym taki układ jest po prostu omawianie

w następujących po sobie „blokach” zagadnień dotyczących kolejnych tekstów /

kontekstów; tekst jest zorganizowany wg tekstów „jeden po drugim” (np. zmiana

kolejności akapitów nie wpływa na strukturę tekstu).

2. Ocena podziału wypowiedzi w skali ogólnej wymaga rozważenia proporcji

i funkcjonalności zasadniczych „bloków” pracy, tj. wstępu – części zasadniczej –

zakończenia. Usterki w podziale wypowiedzi w skali ogólnej mogą wynikać z np.

nieproporcjonalnie i niefunkcjonalnie długiego wstępu, ze zbyt krótkiego (lakonicznego)

zakończenia lub z braku jednego z tych „bloków”.

3. Ocena podziału wypowiedzi na akapity wymaga rozważenia, czy logika wywodu

została odzwierciedlona w podziale na graficznie wyodrębnione i funkcjonalne akapity.

Usterki w podziale wypowiedzi na akapity mogą wynikać np. z faktu, że w pracy

występują wyodrębnione graficznie akapity, które nie stanowią zwartej myślowo

całości, albo występują akapity, które powinny zostać podzielone na mniejsze bloki,

ponieważ taki akapit zawiera kilka wątków (każdy z takich wątków stanowi sam

w sobie zwartą myślowo całość).

4. W ocenie struktury wypowiedzi nie uwzględnia się niezrealizowania przez zdającego

któregoś z elementów tematu, np. nieodwołania się w ogóle do jednego z tekstów

wskazanych w temacie jako obowiązkowy.

[[:29]]

Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z języka polskiego

3b. Spójność wypowiedzi

Wypowiedź jest w całości spójna lub występują w niej nie więcej niż 2 zaburzenia w

spójności (tj. logice, uporządkowaniu) na poziomie poszczególnych akapitów LUB

całej wypowiedzi.

3 pkt

W wypowiedzi występuje 3–5 zaburzeń w spójności (tj. logice, uporządkowaniu) na

poziomie poszczególnych akapitów LUB całej wypowiedzi.

2 pkt

•

W wypowiedzi występuje 6–8 zaburzeń w spójności (tj. logice, uporządkowaniu)

na poziomie poszczególnych akapitów LUB całej wypowiedzi.

LUB

•

Wstęp pracy jest treściowo niespójny z częścią zasadniczą pracy

z zakończeniem pracy.

•

Zakończenie pracy jest treściowo niespójne z wstępem częścią

zasadniczą pracy.

1 pkt

•

W wypowiedzi występuje 9 lub więcej zaburzeń w spójności (tj. logice,

uporządkowaniu) na poziomie poszczególnych akapitów LUB całej wypowiedzi.

LUB

•

Wstęp pracy jest treściowo niespójny z częścią zasadniczą pracy

z zakończeniem pracy.

•

Zakończenie pracy jest treściowo niespójne z wstępem częścią

zasadniczą pracy.

0 pkt

Wyjaśnienia (kryterium 3b – Spójność wypowiedzi)

1. Wypowiedź jest spójna, jeżeli elementy, które ją tworzą, stanowią logiczną

i uporządkowaną całość.

2. Wywód jest uporządkowany, jeśli każdy kolejny akapit wynika z poprzedniego, a np.

przestawienie akapitów zaburzyłoby tok rozumowania przyjęty przez zdającego.

3. Zaburzenia w spójności mogą wynikać m.in. z:

a) błędów logicznych, w tym ze zbyt daleko idących uogólnień, nieuzasadnionych

wniosków (np. wnioski w zakończeniu pracy nie wynikają z przeprowadzonego

rozumowania), sprzecznych stwierdzeń

b) odstępstw od podporządkowania wywodu myśli przewodniej, np. wypracowanie

zawiera niefunkcjonalne fragmenty stanowiące niezwiązane z tematem wątki

poboczne

c) zredagowaniu wstępu lub rozwinięcia, lub zakończenia, lub akapitu, które nie

pasują logicznie do pozostałej części wypracowania, nie łączą się logicznie

z poprzedzającą je częścią / poprzedzającym je akapitem

d) rozwijania jednocześnie więcej niż jednego wątku („zazębiania” się wątków)

e) pomijania pośrednich ogniw rozumowania, tzw. skróty myślowe

f) wprowadzenie treści nieistotnych, zbędnych dla pracy, bez związku /

pozostających w wątpliwym związku z tematem/wywodem

g) wprowadzania dygresji stosowanych niefunkcjonalnie

h) przerywania toku myślenia zbędnymi zdaniami.

[[:30]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

4. Błędy w spójności wewnątrz akapitów oznaczają np. nielogiczne połączenia zdań

w akapicie oraz brak zastosowania w nim wskaźników zespolenia.

5. Błędy w spójności między akapitami oznaczają nielogiczne powiązanie danego akapitu

z poprzednim lub poprzednimi akapitami oraz brak zastosowania wskaźników

zespolenia między akapitami.

6. Błąd w składni prowadzący do błędu w spójności jest traktowany zarówno jako błąd

językowy, jak i błąd w spójności.

3c. Styl wypowiedzi

Styl w całości lub w przeważającej części stosowny, tj. adekwatny do odmiany

pisanej języka oraz do sytuacji komunikacyjnej (jednorodny albo funkcjonalnie

niejednorodny).

1 pkt

Wypracowanie nie spełnia warunków określonych w kategorii „1 pkt”.

0 pkt

Wyjaśnienia (kryterium 3c – Styl wypowiedzi)

1. Styl wypowiedzi – co do zasady – powinien być: jasny, prosty (nie: zawiły,

pretensjonalny), zwięzły, jednolity. Dodatkowo może być żywy, obrazowy.

2. Wypracowanie powinno być napisane stylem stosownym do sytuacji komunikacyjnej,

jaką jest egzamin maturalny, co oznacza, że nie należy redagować go, stosując

słownictwo charakterystyczne dla stylu potocznego w odmianie mówionej. Styl uznaje

się za stosowny w przeważającej części, jeżeli jest stosowany w orientacyjnie 2/3

pracy. Styl jest niestosowny do sytuacji komunikacyjnej, jeżeli orientacyjnie ok. 2/3

wypracowania zredagowane jest przy użyciu struktur językowych charakterystycznych

dla stylu potocznego w odmianie mówionej.

3. Styl wypracowania jest jednorodny, jeśli zdający konsekwentnie posługuje się jednym,

wybranym stylem, odpowiednim dla treści i formy wypowiedzi, lub miesza różne style

w wypowiedzi, ale jest to uzasadnione i celowe.

4. Indywidualne upodobania stylistyczne egzaminatora nie mogą wpływać na ocenę stylu

pracy zdającego.

[[:31]]

Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z języka polskiego

4. Język wypowiedzi (maksymalnie 11 punktów)

Sprawdzając wypracowanie zdającego w tym kryterium, egzaminator będzie oceniał:

1. w odniesieniu do zakresu i poprawności środków językowych:

•

czy zdający poprawnie użył w wypowiedzi różnych rodzajów zdań i bogatej leksyki (np.

frazeologizmów, wyrazów rzadziej używanych w języku polskim), czy też ograniczył się

do najprostszych środków językowych

•

czy środki językowe, których użył zdający, pozwalają mu zrealizować temat w sposób

swobodny i precyzyjny, czy też pobieżny, sprawiający trudność w zrozumieniu tekstu

•

ile błędów językowych, w tym błędów stylistycznych, zdający popełnił w pracy

2. w odniesieniu do poprawności ortograficznej:

•

ile błędów ortograficznych zdający popełnił w pracy

3. w odniesieniu do poprawności interpunkcyjnej:

•

ile błędów interpunkcyjnych zdający popełnił w pracy.

4a. Zakres i poprawność środków językowych

Oceniając język wypowiedzi, egzaminator najpierw oceni zakres użytych środków

językowych, a następnie – ich poprawność. Ostateczną liczbę punktów ustali na podstawie

oceny obu tych aspektów wypowiedzi, zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność środków

Zakres środków

Nie

więcej

niż 3

błędy

jęz.

4–5

błędów

jęz.

6–7

błędów

jęz.

8–9

błędów

jęz.

10–11

błędów

jęz.

12–14

błędów

jęz.

15–17

błędów

jęz.

18 lub

więcej

błędów

jęz.

A

B

C

D

E

F

G

H

1.

Szeroki zakres środków

językowych, tzn.

•

zróżnicowana

składnia,

•

zróżnicowana

leksyka, w tym np.

bogata frazeologia,

precyzyjne

słownictwo,

umożliwiających pełną

i swobodną realizację

tematu.

7 pkt

6 pkt

5 pkt

4 pkt

3 pkt

2 pkt

1 pkt

0 pkt

2.

Zadowalający zakres

środków językowych, tzn.

składnia i leksyka

stosowne/odpowiednie do

realizacji tematu.

6 pkt

5 pkt

4 pkt

3 pkt

2 pkt

1 pkt

0 pkt

0 pkt

3.

Wąski zakres środków

językowych, tzn. składnia

i leksyka

proste/ograniczone,

utrudniające realizację

tematu.

5 pkt

4 pkt

3 pkt

2 pkt

1 pkt

0 pkt

0 pkt

0 pkt

Przykładowo: za wypowiedź, w której zakres środków językowych wykorzystanych przez

zdającego jest zadowalający i w której znajdują się 4 błędy językowe, egzaminator przyzna

5 pkt w tym kryterium.

[[:32]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Wyjaśnienia (kryterium 4a – Zakres i poprawność środków językowych)

1. Nie każde nieprecyzyjne sformułowanie jest niepoprawne językowo (stanowi błąd

językowy); może być przejawem nieporadności językowej. Błędem jest nieporadność

językowa będąca oczywistym nieuzasadnionym naruszeniem obowiązującej normy

językowej.

2. Indywidualne upodobania językowe egzaminatora nie mogą wpływać na ocenę

poprawności środków językowych w pracy zdającego.

3. W wypracowaniu występuje zróżnicowana składnia, jeżeli w pracy zdający wykorzystał

poprawnie co najmniej 4 różne struktury składniowe, np.: zdanie pojedyncze, zdanie

złożone, zdanie wielokrotnie złożone, równoważnik zdania, imiesłowowy równoważnik

zdania, strona bierna, paralelizm składniowy, poprawne wprowadzanie cytatu, zdanie

pytające, zdanie wtrącone.

4. W wypracowaniu występuje zróżnicowana leksyka, jeżeli w pracy zdający np. stosuje

wyrazy/wyrażenia synonimiczne, stosuje bogatą frazeologię, używa precyzyjnego

słownictwa, w tym np. terminologii.

5. W ocenie zróżnicowania leksyki nie uwzględnia się nieuzasadnionych powtórzeń

wyrazów, zwrotów. Nieuzasadnione powtórzenia są uwzględniane w liczbie błędów

językowych.

4b. Poprawność ortograficzna

Praca jest bezbłędna albo zawiera nie więcej niż 1 błąd ortograficzny.

2 pkt

Praca zawiera 2–3 błędy ortograficzne.

1 pkt

Praca zawiera 4 lub więcej błędów ortograficznych.

0 pkt

Uwaga: Ten sam wyraz zapisany niepoprawnie ortograficznie, powtórzony w wypracowaniu,

jest liczony jako jeden błąd ortograficzny.

4c. Poprawność interpunkcyjna

Praca jest bezbłędna albo zawiera nie więcej niż 4 błędy interpunkcyjne.

2 pkt

Praca zawiera 5–8 błędów interpunkcyjnych.

1 pkt

Praca zawiera 9 lub więcej błędów interpunkcyjnych.

0 pkt

[[:33]]

Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z języka polskiego

Uwagi

1. Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu), egzaminator oceni

ją na 0 pkt.

2. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),

egzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.

3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 400 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:

Spełnienie formalnych warunków polecenia oraz Kompetencje literackie i kulturowe.

W pozostałych kryteriach egzaminator przyzna 0 punktów.

4. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone

z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym

internetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z języka

polskiego, w przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.

5. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących

postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta

indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za styl

i język lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.

[[:34]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

O NA Z JĘ

NA I Ń

Ą ZE

Poprawność ortograficzna

1. W ocenie poprawności ortograficznej wypracowania (na poziomie zdającego,

u którego stwierdzono dysleksję i dysortografię, egzaminator będzie uwzględniał

następujące błędy (tzn. liczył je jako błędy ortograficzne):

•

błędy w zapisie wyrazów z u – ó, ż – rz, h – ch

•

łamanie zasady pisania wielką literą na początku zdania.

2. W ocenie poprawności ortograficznej wypracowania zdającego, u którego

stwierdzono dysleksję i dysortografię, egzaminator nie będzie uwzględniał innych niż

wymienione w pkt 1. błędów w zapisie (tzn. nie będzie liczył ich jako błędy

ortograficzne), w tym:

•

dodawania, opuszczania, przestawiania liter, sylab lub całych wyrazów

•

mylenia liter

−

o podobnym kształcie (a – o, l – ł – t, n – r, m – n, u – w, e – ę, a – ą, i – j, u – y)

−

dużych i małych (z wyjątkiem początku zdania)

−

odpowiedników głosek zbliżonych fonetycznie (b – p, d – t, w – f, g – k, dz – c, sz

– s, i – y, ę – em – en, ą – om– on, ś – ź, ć – dź)

−

różniących się w położeniu w stosunku do osi pionowej (p – b, d – b) lub poziomej

(m – w, n – u, b – p, d – g, p – g)

•

ominięcia drobnych elementów graficznych, w tym

− oznaczania miękkości nad literami

− kropek (dż, ż, i, j)

− „ogonków” przy literach ą lub ę i kreski (wężyka) przy literach ó, t lub ł

•

błędów dotyczących podziału wyrazu

•

utraty dźwięczności (kóska zamiast kózka, proźba zamiast prośba)

•

błędów wynikających ze schematycznego stosowania zasad ortografii, np.

startóje bo startować

•

mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania

przyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno

•

niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie,

skosiny zamiast skośny.

Wyrazy z błędami, których nie uwzględnia się w ocenie poprawności ortograficznej,

egzaminator podkreśli w wypracowaniu i nad każdym z nich zapisze literę D –

oznaczającą dysleksję.

Praca zawiera nie więcej niż 4 błędy ortograficzne.

2 pkt

Praca zawiera 5–6 błędów ortograficznych.

1 pkt

Praca zawiera 7 lub więcej błędów ortograficznych.

0 pkt

Uwaga: Ten sam wyraz zapisany niepoprawnie ortograficznie, powtórzony w wypracowaniu,

jest liczony jako jeden błąd ortograficzny.

[[:35]]

Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z języka polskiego

Przykładowe realizacje

Temat 1.

Podróżowanie jako sposób na poznanie świata i samego siebie.

W pracy odwołaj się do:

•

wybranej lektury obowiązkowej

•

innego utworu literackiego

•

wybranych kontekstów.

Realizacja 1.

Błędy

rzeczowe,

błędy

w kompozycji

Błędy językowe

(w tym

stylistyczne),

ortograficzne

i interpunkcyjne

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

01

02

03

04

05

06

07

08

09

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

Podróż jest wpisana w los człowieka. Jedni podróżują, aby

poczuć satysfakcję z życia, oderwać się od codziennych trosk,

przeżyć przygodę (podróżniczka Beata Pawlikowska), inni

wędrówkę czynią sensem swego istnienia i źródłem

niezwykłych przeżyć wewnętrznych (narrator „Podróży do

Ziemi Świętej z Neapolu” Juliusza Słowackiego), jeszcze inni

bywają do podróży zmuszeni, a w obcym miejscu czują się

zagubieni i, choć doceniają uroki otaczającego świata, to

tęsknota za domem czyni ich nieszczęśliwymi (podmiot

liryczny sonetu „Pielgrzym” Adama Mickiewicza). Jednak

niezależnie od celów i sposobów podróżowania każda podróż

jest źródłem cennej wiedzy o świecie i sobie samym.

Gdy zwiedzamy świat, poznajemy nowe miejsca, możemy

się nimi zachwycić, ale też z dala od rodzimych stron

odkrywamy siebie, swoje emocje, potrzeby. Potrafimy też

z dystansu trafnie ocenić własne życie. Takie doświadczenia

stały się udziałem bohatera „Lalki” – Stanisława Wokulskiego.

Gdy wyjechał w interesach do Paryża, nie tylko poznał

niezwykłych ludzi (w tym odkrywcę – Geista) i doznał nowych

ekscytujących wrażeń, np. podczas lotu balonem czy wizyty

u magnetyzera, ale przede wszystkim zastanowił się nad

samym sobą i zrozumiał, że stał się ofiarą literatury

romantycznej, która ukształtowała jego osobowość. Chociaż

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

[[:36]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

uświadomił sobie, że Izabela jest dla niego nieosiągalna, to nie

wyzwolił się spod zgubnego uczucia. Nawet wtedy, gdy

poznawał francuską metropolię, spacerował po jej ulicach, to

wypatrywał znajomej postaci kobiety, którą kochał. Od myśli

o niej potrafił uciec tylko czasami. Wtedy doceniał piękno

Paryża, który uważał za wzór rozwoju cywilizacyjnego.

Warto wspomnieć, że nie tylko miasta rozwinięte

cywilizacyjnie mają poznawczą moc, ale też natura. Kate,

bohaterka powieści Wiliama Whartona pt. „Niezawinione

śmierci”, podczas wspinaczki na Olimp nie tylko zachwyciła się

pięknem potężnej góry, ale przede wszystkim poznała swoje

możliwości fizyczne i uświadomiła sobie, że nie można się zbyt

łatwo poddawać i rezygnować z ambitnych celów. Na szczycie

góry zrozumiała też, jak bardzo kocha swego towarzysza

podróży – Berta.

Przytoczone przykłady dowodzą, że niezależnie od tego,

czy podróżujemy samotnie, czy w towarzystwie bliskiej osoby,

czy do centrum cywilizacyjnego, czy na łono natury – każda

podróż jest źródłem cennych refleksji i czyni człowieka

bogatszym o wiedzę o sobie i świecie.

Niektórzy ludzie czynią podróżowanie sposobem na życie

i chcą ciągle być w drodze, nieustannie czegoś doświadczać,

coś poznawać. Takich bohaterów, dla których celem jest sama

droga, którzy nie odczuwają potrzeby zakorzeniania

i przebywania w bezpiecznym domu, ukazała Olga Tokarczuk

w powieści „Bieguni”. Dla nich świat jest niczym labirynt, a oni

nieustannie się w nim poruszają, by odkrywać swoje myśli czy

emocje, by zrozumieć sens swej życiowej wędrówki. Jeden

z bohaterów utworu, aby poznać samego siebie, planuje

ruszyć śladami bohatera mitologicznego – Odyseusza.

My także, czytając „Odyseję” Homera, możemy podążyć

tropem mitologicznego bohatera. Król Itaki przez 10 lat był

w drodze, przeżył niezwykłe przygody, poznał wspaniałe

krainy, zawędrował nawet do Hadesu, a gdy znalazł się

między Scyllą a Charybdą, zrozumiał, że w życiu czasem

trzeba wybierać mniejsze zło.

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

jęz.

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________

_________