Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Zadanie 14. (0–1)
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Witold Gombrowicz
Ferdydurke
Co? Co? Chciałem krzyknąć, że nie jestem uczeń, że zaszła pomyłka, porwałem się do
ucieczki, ale coś mnie z tyłu chwyciło jak w kleszcze i przygwoździło na miejscu – dziecięca,
infantylna pupa mnie chwyciła. Z pupą nie mogłem się ruszyć, belfer zaś wciąż siedział
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
góry, jak to robią uczniowie w szkole, gdy chcą się odezwać. Pimko skrzywił się i rzekł:
– Niech Kowalski siedzi. […]
I siedziałem w nierealnym nonsensie jak we śnie, zakneblowany, zbelfrzony
i zabelfrowany, siedziałem na dziecinnej pupci – on zaś siedział jak na Akropolu1 i zapisywał
coś w notesie. Wreszcie rzekł:
– No, Józiu, chodź, pójdziemy do szkoły.
Witold Gombrowicz, Ferdydurke, [w:] tegoż, Pisma zebrane, t. 2, Kraków 2007.
1 Akropol – centralna część starożytnych Aten, położona na wzgórzu.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Ferdydurke Witolda Gombrowicza wyjaśnij,
na czym polega koncepcja formy.
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
13.2.
0–1
14.
0–1
[[:17]]
Zadanie 15.
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Gustaw Herling-Grudziński
Inny świat
– W tej historii – zaczął ostrożnie [Jewriej] – jest pewna sprawa, którą przemilczałem
i którą chciałbym ci teraz powiedzieć. Nie mówiłem o niej dotąd z nikim, bo prawdę
powiedziawszy, nie miałem z kim. […] Ale przez tyle bezsennych nocy marzyłem o tym, aby
spotkać kogoś, kto mógłby mnie zrozumieć, kto był także w obozie sowieckim… […] W mojej
brygadzie pracowało czterech Niemców […]. Pracowali doskonale: nie miałem im nic do
zarzucenia […]. Zażądano ode mnie, abym złożył zeznanie, że słyszałem ich
rozmawiających po niemiecku o bliskim nadejściu Hitlera. […] Oficer nie ukrywał
przede mną, że jeśli odmówię, wrócę na ogólne roboty, do lasu... Miałem więc do wyboru
własną śmierć lub śmierć tych czterech... […] I wybrałem. Miałem dość lasu i tego
przeraźliwego, codziennego wywijania się od śmierci – chciałem żyć. Złożyłem zeznanie.
Rozstrzelano ich za zoną w dwa dni potem. […] Gdybym to powiedział komukolwiek z ludzi,
wśród których teraz żyję – podjął cicho – nie uwierzyłby lub uwierzywszy, nie podałby mi ręki.
Ale ty, ty przecież wiesz, do czego nas doprowadzono. Powiedz tylko to jedno słowo:
rozumiem...
Poczułem, jak krew uderza mi do skroni, a wraz z nią cisną się przed oczy dawne
obrazy, wspomnienia. Ale o ileż bardziej były zatarte wówczas, gdy tłumiłem je siłą, by
uratować wiarę w ludzką godność, niż teraz, gdy nareszcie uspokojony – spoglądam na nie
jak na ostygłą przeszłość! […] Miałem już jednak za sobą trzy lata wolności, […] normalnych
uczuć, miłości, przyjaźni, życzliwości… Dni naszego życia nie są podobne do dni naszej
śmierci i prawa naszego życia nie są również prawami naszej śmierci. Wróciłem z takim
trudem między ludzi i miałbym teraz od nich dobrowolnie uciekać? Nie, nie mogłem wymówić
tego słowa.
Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat, Warszawa 1998.
Zadanie 14. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Polega na tym, że w relacjach osoba dominująca narzuca innym sposób postrzegania
świata i postępowania.
•
Koncepcja formy wg Gombrowicza zakłada ograniczenie wolności człowieka, np.
narzucanie jednostce przez społeczeństwo określonej roli. We fragmencie dorosły
mężczyzna pod wpływem Pimki zachowuje się jak uczeń.
Maksymalnie 1 pkt. Pełne zasady oceniania są w kluczu CKE powyżej.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.