Zadanie 15.2, matura maj 2026, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Gustaw Herling-Grudziński
Inny świat
– W tej historii – zaczął ostrożnie [Jewriej] – jest pewna sprawa, którą przemilczałem i którą chciałbym ci teraz powiedzieć. Nie mówiłem o niej dotąd z nikim, bo prawdę powiedziawszy, nie miałem z kim. […] Ale przez tyle bezsennych nocy marzyłem o tym, aby spotkać kogoś, kto mógłby mnie zrozumieć, kto był także w obozie sowieckim… […] W mojej brygadzie pracowało czterech Niemców […]. Pracowali doskonale: nie miałem im nic do zarzucenia […]. Zażądano ode mnie, abym złożył zeznanie, że słyszałem ich rozmawiających po niemiecku o bliskim nadejściu Hitlera. […] Oficer NKWD nie ukrywał przede mną, że jeśli odmówię, wrócę na ogólne roboty, do lasu... Miałem więc do wyboru własną śmierć lub śmierć tych czterech... […] I wybrałem. Miałem dość lasu i tego przeraźliwego, codziennego wywijania się od śmierci – chciałem żyć. Złożyłem zeznanie. Rozstrzelano ich za zoną w dwa dni potem. […] Gdybym to powiedział komukolwiek z ludzi, wśród których teraz żyję – podjął cicho – nie uwierzyłby lub uwierzywszy, nie podałby mi ręki. Ale ty, ty przecież wiesz, do czego nas doprowadzono. Powiedz tylko to jedno słowo: rozumiem...
Poczułem, jak krew uderza mi do skroni, a wraz z nią cisną się przed oczy dawne obrazy, wspomnienia. Ale o ileż bardziej były zatarte wówczas, gdy tłumiłem je siłą, by uratować wiarę w ludzką godność, niż teraz, gdy nareszcie uspokojony – spoglądam na nie jak na ostygłą przeszłość! […] Miałem już jednak za sobą trzy lata wolności, […] normalnych uczuć, miłości, przyjaźni, życzliwości… Dni naszego życia nie są podobne do dni naszej śmierci i prawa naszego życia nie są również prawami naszej śmierci. Wróciłem z takim trudem między ludzi i miałbym teraz od nich dobrowolnie uciekać? Nie, nie mogłem wymówić tego słowa.
Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat, Warszawa 1998.
Polecenie
1 punktNa podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wyjaśnij, dlaczego narrator nie okazał zrozumienia Jewriejowi.
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim
Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.
Rozpoznaj utwór i epokę
Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.
Odpowiedz na to, o co pytają
Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.
Uzasadniaj znajomością lektury
W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.
Czego unikać
- ogólników bez przykładu z lektury
- mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
- odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność
Za co są punkty
Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
• Według narratora wypowiedzenie słowa rozumiem świadczyłoby o akceptacji na wolności zasad panujących w łagrze.
• Narrator nie mógł wypowiedzieć słowa rozumiem, bo żył już w wolnym świecie, w którym obowiązywał system wartości odmienny od obozowego.
• Niemoralne zachowania w łagrze należało ocenić inaczej niż wtedy, kiedy doświadczało się życia w obozie. Zgodnie z zasadami na wolności postawa Jewrieja w obozie była nieakceptowalna.
Schemat punktowania
poprawne wyjaśnienie.
odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.