Zadanie 15.1, matura maj 2026, język polski podstawowy

1 pkttest historycznoliterackiśrednie (szac.)Maj 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.

Gustaw Herling-Grudziński

Inny świat

– W tej historii – zaczął ostrożnie [Jewriej] – jest pewna sprawa, którą przemilczałem i którą chciałbym ci teraz powiedzieć. Nie mówiłem o niej dotąd z nikim, bo prawdę powiedziawszy, nie miałem z kim. […] Ale przez tyle bezsennych nocy marzyłem o tym, aby spotkać kogoś, kto mógłby mnie zrozumieć, kto był także w obozie sowieckim… […] W mojej brygadzie pracowało czterech Niemców […]. Pracowali doskonale: nie miałem im nic do zarzucenia […]. Zażądano ode mnie, abym złożył zeznanie, że słyszałem ich rozmawiających po niemiecku o bliskim nadejściu Hitlera. […] Oficer NKWD nie ukrywał przede mną, że jeśli odmówię, wrócę na ogólne roboty, do lasu... Miałem więc do wyboru własną śmierć lub śmierć tych czterech... […] I wybrałem. Miałem dość lasu i tego przeraźliwego, codziennego wywijania się od śmierci – chciałem żyć. Złożyłem zeznanie. Rozstrzelano ich za zoną w dwa dni potem. […] Gdybym to powiedział komukolwiek z ludzi, wśród których teraz żyję – podjął cicho – nie uwierzyłby lub uwierzywszy, nie podałby mi ręki. Ale ty, ty przecież wiesz, do czego nas doprowadzono. Powiedz tylko to jedno słowo: rozumiem...

Poczułem, jak krew uderza mi do skroni, a wraz z nią cisną się przed oczy dawne obrazy, wspomnienia. Ale o ileż bardziej były zatarte wówczas, gdy tłumiłem je siłą, by uratować wiarę w ludzką godność, niż teraz, gdy nareszcie uspokojony – spoglądam na nie jak na ostygłą przeszłość! […] Miałem już jednak za sobą trzy lata wolności, […] normalnych uczuć, miłości, przyjaźni, życzliwości… Dni naszego życia nie są podobne do dni naszej śmierci i prawa naszego życia nie są również prawami naszej śmierci. Wróciłem z takim trudem między ludzi i miałbym teraz od nich dobrowolnie uciekać? Nie, nie mogłem wymówić tego słowa.

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat, Warszawa 1998.

Polecenie

1 punkt

Na podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wyjaśnij, jak życie w łagrze wpłynęło na postawę Jewrieja.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim

Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.

  1. Rozpoznaj utwór i epokę

    Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.

  2. Odpowiedz na to, o co pytają

    Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.

  3. Uzasadniaj znajomością lektury

    W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.

Czego unikać

  • ogólników bez przykładu z lektury
  • mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
  • odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność

Za co są punkty

Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Doprowadziło Jewrieja do postępowania niezgodnego z zasadami moralnymi, których przestrzeganie obowiązywało poza obozem.

Schemat punktowania

1 pkt

poprawne wyjaśnienie.

0 pkt

odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.