Zadanie 1.1
Na podstawie tekstu określ, jaka jest najwyższa rzędowość struktury cząsteczki rycyny (1-, 2-, 3- czy 4-rzędowa). Odpowiedź uzasadnij. Cząsteczka rycyny ma strukturę: – rzędową, ponieważ
Matura z biologii, czerwiec 2017
W bazie 54 zadania z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Łańcuchy i sieci pokarmowe (4), Cykle rozwojowe pasożytów (4), Białka (3).
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Odwołując się do właściwości łańcucha polipeptydowego rycyny RTA, wyjaśnij, dlaczego rycyna działa toksycznie na komórki
Zadanie 1.3
Wyjaśnij, dlaczego możemy bezpiecznie spożywać produkty z jęczmienia, mimo że zawiera on peptyd RTA. W odpowiedzi uwzględnij właściwości obu łańcuchów polipeptydowych rycyny
Zadanie 2.1
Podaj oznaczenie rysunku: I, II, III lub IV, na którym przedstawiono koniugację bakterii i określ, dlaczego koniugacja nie jest sposobem rozmnażania
- Materiał graficzny
Zadanie 2.2
Na podstawie schematu oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące sposobów nabywania lekooporności przez bakterie są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli stwierdzenie jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 3.1
Wyjaśnij, w jaki sposób doszło do widocznych na rysunku objawów plazmolizy w komórkach listka mchu. W odpowiedzi uwzględnij mechanizm tego zjawiska
- Materiał graficzny
Zadanie 3.2
Opisz sposób przeprowadzenia obserwacji deplazmolizy w komórkach listka mchu, w których najpierw spowodowano plazmolizę
- Materiał graficzny
Zadanie 3.3
Podaj nazwę struktur oznaczonych na rysunku literą X oraz funkcję, jaką pełnią one w komórce. Nazwa struktur X: Funkcja w komórce:
- Materiał graficzny
Zadanie 4.1
Na podstawie przedstawionych informacji uzupełnij poniższe zdanie tak, aby powstał poprawny wniosek z tego eksperymentu. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Pod wpływem DCMU stężenie CO2 w komorze podszparkowej (wzrasta / maleje), w wyniku…
- Materiał graficzny
Zadanie 4.2
Wyjaśnij, uwzględniając procesy metaboliczne zachodzące w komórkach roślin, dlaczego dodanie związku DCMU w próbie C wywołało zmianę stężenia CO2 w jamie podszparkowej
- Materiał graficzny
Zadanie 5.1
Wypisz z tekstu I dwie cechy budowy komórek brunatnic, które różnią je od typowych komórek miękiszu asymilacyjnego roślin nasiennych, i porównaj obydwa te taksony pod względem tych cech. 12
Zadanie 5.2
Na podstawie tekstu II wyjaśnij, w jaki sposób występowanie wydr morskich w strefie przybrzeżnej oceanów decyduje o utrzymaniu różnorodności gatunkowej ryb w tych biocenozach. W odpowiedzi uwzględnij zależności pokarmowe między wydrą morską, jeżowcami a…
Zadanie 5.3
Spośród poniższych nazw grup roślin wybierz wszystkie te, u których występuje przemiana pokoleń z przewagą pokolenia sporofitu, podobnie jak u listownicy. Podkreśl te nazwy. mszaki paprotniki rośliny nagonasienne rośliny okrytonasienne
Zadanie 6.1
Uzupełnij zdania 1. i 2. tak, aby były prawdziwe – wpisz na początku zdania rodzaj rozmnażania turzycy piaskowej (wegetatywne lub generatywne), a następnie dokończ zdanie: przedstaw uzasadnienie, że od podanego rodzaju rozmnażania zależy przetrwanie na wydmach…
Zadanie 6.2
Na podstawie informacji w tekście uzupełnij poniższe zdania tak, aby poprawnie charakteryzowały kwiaty turzycy piaskowej. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Turzyca piaskowa ma kwiaty (pojedyncze / zebrane w kwiatostany). Kwiaty te są (obupłciowe…
Zadanie 7.1
Na podstawie tekstu uzupełnij schemat cyklu rozwojowego bruzdogłowca szerokiego: wpisz w odpowiednie miejsca nazwy jego stadiów rozwojowych.
- Materiał graficzny
Zadanie 7.2
Wypisz z tekstu nazwy grup organizmów będących żywicielami opisanego bruzdogłowca. żywiciel pośredni I: żywiciel pośredni II: żywiciel ostateczny:
Zadanie 7.3
Podaj, w jaki sposób człowiek może się stać się żywicielem bruzdogłowca szerokiego, i określ, czy będzie on żywicielem pośrednim, czy – ostatecznym dla tego pasożyta
Zadanie 7.4
Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Bruzdogłowiec szeroki jest pasożytem (wewnętrznym / zewnętrznym) ssaków zaliczanym do (płazińców / nicieni / pierścienic).
Zadanie 8.1
Na podstawie tekstu wymień z cyklu rozwojowego wołka zbożowego tylko te stadia, które bezpośrednio wyrządzają szkody w magazynowanym zbożu
Zadanie 8.2
Wybierz i zaznacz w tabeli odpowiedź A albo B, która jest poprawnym dokończeniem poniższego zdania, oraz jej poprawne uzasadnienie spośród odpowiedzi 1.–3. W cyklu rozwojowym wołka zbożowego występuje przeobrażenie
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 8.3
Podaj, jakie znaczenie dla rozwoju populacji wołka zbożowego ma zdolność wydzielania feromonów agregacyjnych przez samce tego gatunku
Zadanie 8.4
Przedstaw w tabeli systematykę wołka zbożowego: wpisz do każdej pustej komórki tabeli jedną nazwę rangi taksonomicznej wybranej z wymienionych. gatunek królestwo rodzaj typ rząd rodzina
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 9.1
Oceń, czy przeprowadzony eksperyment odpowiada na poniższe pytania badawcze. Zaznacz T (tak), jeśli eksperyment odpowiada na postawione pytanie, albo N (nie), jeśli nie odpowiada.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 9.2
Na podstawie wyników przeprowadzonego doświadczenia zaznacz właściwe dokończenie poniższego stwierdzenia, wybrane spośród A–D. Osobniki dorosłe żaby szponiastej umieszczone eksperymentalnie w wilgotnym mchu gromadzą w tkankach wysokie stężenie mocznika,…
Zadanie 10
Często spotykaną formą niedozwolonego dopingu fizjologicznego są transfuzje krwi. Stosowane są zarówno transfuzje krwi własnej, uprzednio zmagazynowanej, jak i transfuzje krwi pochodzącej od wyselekcjonowanych dawców. Oczekiwanym efektem takiej transfuzji jest…
Zadanie 11
Insulina i glukagon to hormony regulujące poziom glukozy we krwi człowieka. Określ, w których procesach uczestniczy insulina, a w których – glukagon. Zaznacz G, jeśli proces jest zależny od glukagonu, albo I – jeśli jest zależny od insuliny.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 12.1
Na podstawie schematu wyjaśnij, na czym polega mechanizm filtracji kłębuszkowej. W odpowiedzi uwzględnij budowę naczyń krwionośnych kłębuszka nerkowego oraz torebki kłębuszka
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 12.2
Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało prawdziwe informacje dotyczące skutków wzrostu ciśnienia krwi w tętniczce doprowadzającej na proces filtracji krwi w kłębuszkach naczyniowych. Podkreśl właściwe określenie w każdym nawiasie. Wzrost ciśnienia w…
- Materiał graficzny
Zadanie 13.1
Do kresek narysowanych na schemacie wzdłuż neuronów oznaczonych literą Z dorysuj groty strzałek tak, aby ilustrowały kierunek przepływu impulsu nerwowego w tych neuronach.
- Materiał graficzny
Zadanie 13.2
Podkreśl nazwę rodzaju neuronu oznaczonego na schemacie literą X. neuron czuciowy neuron pośredniczący neuron ruchowy
- Materiał graficzny
Zadanie 13.3
Oceń, które informacje dotyczące odruchu kolanowego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 14.1
Wyjaśnij, dlaczego ludzie żyjący w strefie klimatycznej Polski są narażeni na niedobory witaminy D w organizmie. W odpowiedzi uwzględnij miejsce i sposób jej wytwarzania
Zadanie 14.2
Wyjaśnij, dlaczego niedobór witaminy D wiąże się również z wyższym ryzykiem krzywicy u dzieci. W odpowiedzi odnieś się do funkcji, jaką ta witamina spełnia w układzie pokarmowym człowieka
Zadanie 15
Komórki macierzyste to niewyspecjalizowane komórki, które mają olbrzymi potencjał do namnażania się oraz różnicowania się. Ze względu na pochodzenie dzielimy je na embrionalne komórki macierzyste oraz somatyczne komórki macierzyste. Somatyczne komórki…
Zadanie 16.1
Na podstawie przedstawionych informacji oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących regulacji ekspresji operonu laktozowego E. coli. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 16.2
Uzupełnij poniższy tekst charakteryzujący rolę β-galaktozydazy w metabolizmie laktozy. Wpisz w luki właściwe określenia. Białko enzymatyczne kodowane przez gen lacZ operonu laktozowego – β-galaktozydaza – katalizuje w cząsteczkach laktozy reakcję hydrolizy…
- Materiał graficzny
Zadanie 16.3
Zaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania. DNA E. coli zawierający m.in. geny operonu laktozowego A. ma postać koliście zamkniętej cząsteczki i znajduje się w jądrze komórkowym. B. ma postać liniowej cząsteczki i znajduje się w cytoplazmie. C. ma postać…
- Materiał graficzny
Zadanie 17
Uzupełnij poniższą tabelę tak, aby zawierała prawdziwe informacje dotyczące dwóch typów dziedziczenia cech sprzężonych z płcią. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie wybrane spośród zapisanych kursywą.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 18.1
Zapisz sekwencję antykodonu dla cząsteczki tRNA komplementarnej do drugiego kodonu w mRNA, który powstanie po transkrypcji niezmutowanego DNA. W odpowiedzi uwzględnij polarność nici RNA (koniec 3' i 5')
Zadanie 18.2
Na podstawie tekstu podaj pełną nazwę substytucji dla każdego z przypadków (1. i 2.) przedstawionych powyżej oraz określ, na czym dana mutacja polega. 1. Nazwa mutacji: , polega na 2. Nazwa mutacji: , polega na
Zadanie 18.3
Określ, jakie będą skutki każdej z dwóch opisanych mutacji dla pierwszorzędowej struktury polipeptydu, w porównaniu z jego prawidłową sekwencją. W odpowiedzi uwzględnij nazwy kodowanych aminokwasów. Przypadek 1.: Przypadek 2.:
Zadanie 19.1
Podaj genotypy koguta i kury skojarzonych w opisanej krzyżówce. Genotyp samicy (kury): Genotyp samca (koguta):
Zadanie 19.2
Podaj genotyp i fenotyp kury, z którą należałoby skrzyżować tego samego koguta, aby mieć pewność, że całe potomstwo tej pary będzie miało stalowoniebieskie pióra i żółtą barwę skóry. Odpowiedź uzasadnij, zapisując odpowiednią krzyżówkę. Genotyp samicy (kury):…
Zadanie 19.3
Zaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania. Różnica między dziedziczeniem z pełną dominacją i dziedziczeniem z dominacją niepełną polega na tym, że w dominacji: A. niepełnej homozygota recesywna i heterozygota mają ten sam fenotyp, a w pełnej mają różne…
Zadanie 20.1
Oblicz częstości obu alleli warunkujących grupę krwi MN w tej próbie. Zapisz obliczenia
Zadanie 20.2
Na podstawie częstości alleli oblicz oczekiwane częstości poszczególnych genotypów, przy założeniu, że populacja była w stanie równowagi genetycznej
Zadanie 21.1
Na podstawie tekstu uzupełnij tabelę: wpisz w każdym z jej wierszy nazwę zależności międzygatunkowych, które występują między organizmami wymienionymi w tabeli. Wybierz je z poniższych. mutualizm pasożytnictwo konkurencja drapieżnictwo
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 21.2
Zaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania. Kozica tatrzańska jest uważana za podgatunek reliktowy, ponieważ A. jej populacja liczy stosunkowo mało osobników. B. jest blisko spokrewniona z kozicą alpejską i karpacką. C. występuje tylko po polskiej i…
Zadanie 21.3
Wyjaśnij, dlaczego stosunkowo niewielka liczebność populacji kozic tatrzańskich jest zagrożeniem dla tego gatunku. Uwzględnij podłoże genetyczne tego zjawiska
Zadanie 22.1
Zaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania. Na podstawie przedstawionej sieci pokarmowej można stwierdzić, że o zasoby pokarmu bezpośrednio konkurują A. myszy i lisy. B. gąsienice motyli i żaby. C. ptaki drapieżne i ślimaki. D. drapieżne chrząszcze i…
- Materiał graficzny
Zadanie 22.2
Wypisz ze schematu wszystkie przykłady organizmów, które są zarówno konsumentami drugiego, jak i wyższych rzędów
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 22.3
Określ, jak może się zmienić (zwiększyć czy zmniejszyć) liczebność ślimaków, jeżeli w środowisku wyginą wszystkie żaby. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do przedstawionego schematu sieci pokarmowej
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 23
Zaznacz poniżej dwa zestawy przykładów cech homologicznych. A. skrzydła ptaków i skrzydła owadów B. opływowe kształty ryb, delfinów i waleni C. skrzydło ptaka i kończyna górna człowieka D. białe ubarwienie zwierząt polarnych E. odnóża tułowiowe owadów (pływne,…