Zadanie 21, matura czerwiec 2025, chemia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
Zastąpienie w cząsteczkach związków organicznych atomu tlenu atomem siarki powoduje znaczące zmiany we właściwościach fizycznych i chemicznych tych substancji. Poniżej przedstawiono wzory dwóch takich związków:
1. CH3CH2OH
2. CH3CH2SH
Związki 1. i 2. – mimo podobnej budowy ich cząsteczek – znacznie różnią się wartościami temperatury wrzenia.
a) Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj wartości temperatury wrzenia (pod ciśnieniem 1000 hPa) 35 °C i 78 °C do związków 1. i 2.
| Związek | Temperatura wrzenia, °C |
|---|---|
| 1. | |
| 2. |
b) Wyjaśnij, dlaczego te związki (etanol i etanotiol) znacznie różnią się wartościami temperatury wrzenia. Odnieś się do konsekwencji różnicy w budowie cząsteczek obu związków.
Wyjaśnienie:
Korepetytor AI
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.
Zanim porównasz z kluczem
Jak poszło Ci z tym zadaniem?
Zaloguj się, żeby zapisać ocenę i wrócić do zadania później.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja
Odpowiedź z klucza CKE
a)
| Związek | Temperatura wrzenia, °C |
|---|---|
| 1. | 78 °C |
| 2. | 35 °C |
b) Przykładowe wyjaśnienia:
- W cząsteczce etanolu występuje silnie elektroujemny atom tlenu połączony z atomem wodoru, przez co cząsteczki etanolu mogą oddziaływać wiązaniami wodorowymi. W cząsteczce etanotiolu brak silnie elektroujemnego atomu, więc jego cząsteczki nie mogą oddziaływać wiązaniami wodorowymi.
- Przyczyną różnicy w wartościach temperatury wrzenia są silniejsze oddziaływania między grupami −OH niż grupami −SH z uwagi na większą wartość elektroujemności atomu tlenu.
- Między cząsteczkami alkoholu zachodzą silniejsze oddziaływania niż między cząsteczkami etanotiolu, ponieważ w cząsteczkach alkoholu istnieją grupy −OH zdolne do tworzenia wiązań wodorowych.
- Wiązanie między atomem siarki a atomem wodoru w grupie −SH jest znacznie mniej polarne niż wiązanie między atomem tlenu a atomem wodoru w grupie −OH, zatem cząsteczka etanotiolu nie jest polarna.
Schemat punktowania
poprawne uzupełnienie tabeli (przyporządkowanie wartości temperatury wrzenia) oraz wyjaśnienie uwzględniające obecność oddziaływań międzycząsteczkowych.
poprawne uzupełnienie tabeli (przyporządkowanie wartości temperatury wrzenia), ale niepełne lub błędne wyjaśnienie
albo
brak uzupełnienia tabeli oraz poprawne wyjaśnienie uwzględniające obecność oddziaływań międzycząsteczkowych.
odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.