Zadanie 10.4, matura maj 2016, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne 27%Maj 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Dipol elektryczny to układ dwóch różnoimiennych ładunków o tej samej wartości bezwzględnej q, umieszczonych w odległości d od siebie. Momentem dipolowym p⃗\vec{p} nazywamy wektor o wartości p = q ⋅ d, zwrócony od ładunku ujemnego do dodatniego.

Natężenie pola elektrostatycznego układu ładunków można wyznaczyć jako wektorową sumę natężeń pól wytwarzanych przez każdy ładunek z osobna.

Polecenie

3 punkty

Przykładem dipola jest cząsteczka chlorowodoru (HCl), w której wiązanie chemiczne polega na utworzeniu wiążącej pary elektronowej przez atomy wodoru i chloru. Ujemny ładunek elektronowy jest przesunięty względem dodatniego ładunku jądrowego, co powoduje, że od strony atomu chloru cząsteczka jest naładowana ujemnie, a od strony atomu wodoru – dodatnio.

Odległość pomiędzy jądrami H i Cl wynosi 1,27 ⋅ 10−10 m.

model cząsteczki HCl: mniejsza jasna kula H częściowo nachodzi na większą ciemną kulę ClPowiększ
model cząsteczki HCl: mniejsza jasna kula H częściowo nachodzi na większą ciemną kulę Cl

Oszacuj moment dipolowy cząsteczki HCl.

Wynik podaj w debajach (D). 1 D = 3,3 ⋅ 10−30 C ⋅ m.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Moment dipolowy można oszacować jako iloczyn ładunku elementarnego i odległości ładunków rzędu 6 ⋅ 10−11 m (ok. połowa odległości między jądrami wodoru i chloru). Otrzymujemy

p ≈ 1,6 ⋅ 10−19 C ⋅ 6 ⋅ 10−11 m ≈ 10−29 C ⋅ m ≈ 3 D

Uwaga: Odległość pomiędzy jądrami jest górną granicą szacowania długości dipola. W rozwiązaniu dopuszczalne jest przyjęcie tej długości jako kilkakrotnie mniejszej (długość dipola od 0,1 ⋅ 10−10 m do 1,3 ⋅ 10−10 m daje moment dipolowy od 0,5 D do 6,3 D).

Schemat punktowania

3 pkt

przyjęcie długości dipola równej od 0,1 ⋅ 10−10 m do 1,3 ⋅ 10−10 m, przemnożenie przez ładunek elementarny i oszacowanie momentu dipolowego (od 0,5 D do 6,3 D).

2 pkt

poprawne oszacowanie momentu dipolowego w jednostkach C ⋅ m (od 1,6 ⋅ 10−30 C ⋅ m do 2 ⋅ 10−29 C ⋅ m), błąd lub brak przeliczenia na debaje.

1 pkt

oszacowanie długości dipola jako równej od 0,1 ⋅ 10−10 m do 1,3 ⋅ 10−10 m i zastosowanie jej we wzorze p = e ⋅ d.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Komentarz. Odległość pomiędzy jądrami 1,27·10⁻¹⁰ m jest górną granicą szacowania długości dipola. W rozwiązaniu dopuszczalne jest przyjęcie tej długości jako kilkakrotnie mniejszej. Ładunek elektronowy przesunięty jest jedynie częściowo.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.