Zadanie 10.4, matura maj 2016, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Dipol elektryczny to układ dwóch różnoimiennych ładunków o tej samej wartości bezwzględnej q, umieszczonych w odległości d od siebie. Momentem dipolowym nazywamy wektor o wartości p = q ⋅ d, zwrócony od ładunku ujemnego do dodatniego.
Natężenie pola elektrostatycznego układu ładunków można wyznaczyć jako wektorową sumę natężeń pól wytwarzanych przez każdy ładunek z osobna.
Polecenie
3 punktyPrzykładem dipola jest cząsteczka chlorowodoru (HCl), w której wiązanie chemiczne polega na utworzeniu wiążącej pary elektronowej przez atomy wodoru i chloru. Ujemny ładunek elektronowy jest przesunięty względem dodatniego ładunku jądrowego, co powoduje, że od strony atomu chloru cząsteczka jest naładowana ujemnie, a od strony atomu wodoru – dodatnio.
Odległość pomiędzy jądrami H i Cl wynosi 1,27 ⋅ 10−10 m.
PowiększOszacuj moment dipolowy cząsteczki HCl.
Wynik podaj w debajach (D). 1 D = 3,3 ⋅ 10−30 C ⋅ m.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Moment dipolowy można oszacować jako iloczyn ładunku elementarnego i odległości ładunków rzędu 6 ⋅ 10−11 m (ok. połowa odległości między jądrami wodoru i chloru). Otrzymujemy
p ≈ 1,6 ⋅ 10−19 C ⋅ 6 ⋅ 10−11 m ≈ 10−29 C ⋅ m ≈ 3 D
Uwaga: Odległość pomiędzy jądrami jest górną granicą szacowania długości dipola. W rozwiązaniu dopuszczalne jest przyjęcie tej długości jako kilkakrotnie mniejszej (długość dipola od 0,1 ⋅ 10−10 m do 1,3 ⋅ 10−10 m daje moment dipolowy od 0,5 D do 6,3 D).
Schemat punktowania
przyjęcie długości dipola równej od 0,1 ⋅ 10−10 m do 1,3 ⋅ 10−10 m, przemnożenie przez ładunek elementarny i oszacowanie momentu dipolowego (od 0,5 D do 6,3 D).
poprawne oszacowanie momentu dipolowego w jednostkach C ⋅ m (od 1,6 ⋅ 10−30 C ⋅ m do 2 ⋅ 10−29 C ⋅ m), błąd lub brak przeliczenia na debaje.
oszacowanie długości dipola jako równej od 0,1 ⋅ 10−10 m do 1,3 ⋅ 10−10 m i zastosowanie jej we wzorze p = e ⋅ d.
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Odległość pomiędzy jądrami 1,27·10⁻¹⁰ m jest górną granicą szacowania długości dipola. W rozwiązaniu dopuszczalne jest przyjęcie tej długości jako kilkakrotnie mniejszej. Ładunek elektronowy przesunięty jest jedynie częściowo.