Zadanie 9.1, matura czerwiec 2017, fizyka rozszerzona

2 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

W pewnych eksperymentach fizycy mają do dyspozycji strumień cząstek o tym samym ładunku i tym samym kierunku prędkości, ale o różnych masach i wartościach prędkości. Z tego strumienia muszą wyodrębnić wiązkę cząstek o tej samej prędkości (niezależnie od ich masy). Ten warunek spełnia próżniowe urządzenie selekcjonujące, w którym stosuje się pola elektryczne i magnetyczne o kierunkach wzajemnie prostopadłych. Przez szczelinę selektora przechodzą tylko te cząstki, które poruszają się z odpowiednią prędkością, prostopadłą do linii obu pól. Siłę grawitacji w opisanej sytuacji można pominąć.

Polecenie

2 punkty

Załóżmy, że źródłem pola elektrycznego w opisanym selektorze jest kondensator płaski. Na rysunku obok zaznaczono schematycznie linią przerywaną obszar pola magnetycznego w obrębie kondensatora. W tym kondensatorze porusza się dodatnio naładowana cząstka ruchem jednostajnym prostoliniowym z prędkością v⃗\vec{v}.

rysunek, dwie poziome okładki kondensatora płaskiego, górna oznaczona +, dolna –; między nimi cząstka z wektorem prędkości v zwróconym poziomo w prawo, w stronę przesłony ze szczeliną; obszar pola magnetycznego obejmujący kondensator zaznaczony przerywanym okręgiemPowiększ
rysunek, dwie poziome okładki kondensatora płaskiego, górna oznaczona +, dolna –; między nimi cząstka z wektorem prędkości v zwróconym poziomo w prawo, w stronę przesłony ze szczeliną; obszar pola magnetycznego obejmujący kondensator zaznaczony przerywanym okręgiem

Narysuj i oznacz:

• wektory siły elektrycznej F⃗e\vec{F}_e i siły magnetycznej F⃗m\vec{F}_m, które działają na cząstkę,

• wektor indukcji magnetycznej B⃗\vec{B}.

Zachowaj właściwą relację między wartościami wektorów sił. Do zaznaczenia kierunków i zwrotów wektorów możesz posłużyć się strzałkami lub symbolami ⊗\otimes ⊙\odot oznaczającymi wektor prostopadły do płaszczyzny rysunku ze zwrotem odpowiednio za lub przed rysunek.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

– siła elektryczna F⃗el\vec{F}_{el} skierowana w dół (od okładki dodatniej do ujemnej),

– siła magnetyczna F⃗mag\vec{F}_{mag} skierowana w górę,

– wartości obu sił jednakowe (wektory tej samej długości – cząstka porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym, więc siły się równoważą),

– wektor B⃗\vec{B} prostopadły do płaszczyzny rysunku, ze zwrotem za płaszczyznę rysunku (⊗\otimes).

Schemat punktowania

2 pkt

F⃗el\vec{F}_{el} w dół, F⃗mag\vec{F}_{mag} w górę, wartości obu sił jednakowe, B⃗\vec{B} ze zwrotem za płaszczyznę rysunku.

1 pkt

jeden błąd, np. błędny kierunek lub zwrot wektora, wyraźna niezgodność wartości sił.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Komentarz. Warunek równowagi sił jest kluczowy. Siła Lorentza musi być prostopadła do prędkości i pola magnetycznego. Uczniowie mogą mieć trudności z zastosowaniem reguły prawej ręki.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.