Wzory
| Co | Wzór |
|---|---|
| wyraz ogólny | a_n = a_1 + (n − 1)r |
| różnica | r = a_(n+1) − a_n |
| suma n początkowych wyrazów | S_n = (a_1 + a_n)/2 · n |
| suma (z różnicą) | S_n = (2a_1 + (n − 1)r)/2 · n |
| trzy kolejne wyrazy a, b, c | 2b = a + c |
Przykład
Ciąg ma a_1 = 3 i r = 4. Wtedy a_10 = 3 + 9 · 4 = 39, a suma dziesięciu początkowych wyrazów S_10 = (3 + 39)/2 · 10 = 210.
Typowe pułapki
- Liczenie a_n z n zamiast (n − 1) różnic.
- Warunek „liczby x, y, z w podanej kolejności tworzą ciąg arytmetyczny” to 2y = x + z, a nie y² = xz (to warunek ciągu geometrycznego).
- Wyrazy „od piątego do dwudziestego” to 16 wyrazów, nie 15.
- Ciąg arytmetyczny jest rosnący dla r > 0, malejący dla r < 0 i stały dla r = 0.
Zadania z matury: poziom podstawowy
- 1.Zadanie 14.2, czerwiec 2026Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Ciąg (an)…
- 2.Zadanie 15, czerwiec 2026Oblicz drugi wyraz tego ciągu. Zapisz obliczenia.
- 3.Zadanie 16, maj 2026Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Dziewiąty wyraz ciągu (an) jest równy A. 29 B. 33 C. 34 D.…
- 4.Zadanie 14.2, czerwiec 2025Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Ciąg (an)…
- 5.Zadanie 15.1, czerwiec 2025Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Różnica ciągu (an) jest równa A. B.…
- 6.Zadanie 15.2, czerwiec 2025Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Suma S25 dwudziestu pięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu…
- 7.Zadanie 14.2, maj 2025Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Ciąg…47%wykonalność
- 8.Zadanie 15, maj 2025Wyznacz wartość m, dla której trzywyrazowy ciąg (2m + 11, m2 + 3, 5 − m) jest arytmetyczny i malejący. Zapisz obliczenia.49%wykonalność
Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).
Zadania z matury: poziom rozszerzony
- 1.Zadanie 8, czerwiec 2026Trzywyrazowy ciąg (x, y, z) jest geometryczny. Jeżeli w tym ciągu pomniejszymy trzeci wyraz o 4, a pozostałe wyrazy…
- 2.Zadanie 6, maj 2026Dany jest ciąg arytmetyczny (an) o skończonej liczbie wyrazów. Liczba wyrazów tego ciągu jest większa od 6. Pierwszy wyraz tego…
- 3.Zadanie 9, czerwiec 2025Ciąg (an), określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1, jest arytmetyczny i rosnący. W tym ciągu a6 = 15 oraz…
- 4.Zadanie 7, maj 2024Trzywyrazowy ciąg (x, y, z) jest geometryczny i rosnący. Suma wyrazów tego ciągu jest równa 105. Liczby x, y oraz z są –…82%wykonalność
- 5.Zadanie 11, czerwiec 2023Oblicz a, b oraz c. Zapisz obliczenia.
- 6.Zadanie 10, maj 2022Suma wszystkich wyrazów ciągu (an) jest równa sumie dwudziestu pięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (bn). Ponadto…45%wykonalność
Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).
Najczęstsze pytania
Jaki jest wzór na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego?
a_n = a_1 + (n − 1)r, gdzie a_1 to pierwszy wyraz, a r różnica ciągu.
Jak sprawdzić, czy trzy liczby tworzą ciąg arytmetyczny?
Środkowa liczba musi być średnią arytmetyczną pozostałych: 2b = a + c.