Baza wiedzy · matura

Ciąg arytmetyczny: wzory i zadania maturalne

Ciąg arytmetyczny to ciąg, w którym każdy wyraz od drugiego powstaje przez dodanie stałej różnicy r. Najważniejsze wzory: a_n = a_1 + (n − 1)r oraz S_n = (a_1 + a_n)/2 · n. Oba są w karcie wybranych wzorów matematycznych, którą dostajesz na maturze.

Sprawdzone 18 października 2026

Wzory

CoWzór
wyraz ogólnya_n = a_1 + (n − 1)r
różnicar = a_(n+1) − a_n
suma n początkowych wyrazówS_n = (a_1 + a_n)/2 · n
suma (z różnicą)S_n = (2a_1 + (n − 1)r)/2 · n
trzy kolejne wyrazy a, b, c2b = a + c

Przykład

Ciąg ma a_1 = 3 i r = 4. Wtedy a_10 = 3 + 9 · 4 = 39, a suma dziesięciu początkowych wyrazów S_10 = (3 + 39)/2 · 10 = 210.

Typowe pułapki

  • Liczenie a_n z n zamiast (n − 1) różnic.
  • Warunek „liczby x, y, z w podanej kolejności tworzą ciąg arytmetyczny” to 2y = x + z, a nie y² = xz (to warunek ciągu geometrycznego).
  • Wyrazy „od piątego do dwudziestego” to 16 wyrazów, nie 15.
  • Ciąg arytmetyczny jest rosnący dla r > 0, malejący dla r < 0 i stały dla r = 0.

Zadania z matury: poziom podstawowy

  1. 1.Zadanie 14.2, czerwiec 2026Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Ciąg (an)…
  2. 2.Zadanie 15, czerwiec 2026Oblicz drugi wyraz tego ciągu. Zapisz obliczenia.
  3. 3.Zadanie 16, maj 2026Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Dziewiąty wyraz ciągu (an) jest równy A. 29 B. 33 C. 34 D.…
  4. 4.Zadanie 14.2, czerwiec 2025Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Ciąg (an)…
  5. 5.Zadanie 15.1, czerwiec 2025Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Różnica ciągu (an) jest równa A. (−2512)\left(-\frac{25}{12}\right) B.…
  6. 6.Zadanie 15.2, czerwiec 2025Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Suma S25 dwudziestu pięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu…
  7. 7.Zadanie 14.2, maj 2025Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Ciąg…47%wykonalność
  8. 8.Zadanie 15, maj 2025Wyznacz wartość m, dla której trzywyrazowy ciąg (2m + 11, m2 + 3, 5 − m) jest arytmetyczny i malejący. Zapisz obliczenia.49%wykonalność

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Zadania z matury: poziom rozszerzony

  1. 1.Zadanie 8, czerwiec 2026Trzywyrazowy ciąg (x, y, z) jest geometryczny. Jeżeli w tym ciągu pomniejszymy trzeci wyraz o 4, a pozostałe wyrazy…
  2. 2.Zadanie 6, maj 2026Dany jest ciąg arytmetyczny (an) o skończonej liczbie wyrazów. Liczba wyrazów tego ciągu jest większa od 6. Pierwszy wyraz tego…
  3. 3.Zadanie 9, czerwiec 2025Ciąg (an), określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1, jest arytmetyczny i rosnący. W tym ciągu a6 = 15 oraz…
  4. 4.Zadanie 7, maj 2024Trzywyrazowy ciąg (x, y, z) jest geometryczny i rosnący. Suma wyrazów tego ciągu jest równa 105. Liczby x, y oraz z są –…82%wykonalność
  5. 5.Zadanie 11, czerwiec 2023Oblicz a, b oraz c. Zapisz obliczenia.
  6. 6.Zadanie 10, maj 2022Suma wszystkich wyrazów ciągu (an) jest równa sumie dwudziestu pięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (bn). Ponadto…45%wykonalność

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Jaki jest wzór na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego?

a_n = a_1 + (n − 1)r, gdzie a_1 to pierwszy wyraz, a r różnica ciągu.

Jak sprawdzić, czy trzy liczby tworzą ciąg arytmetyczny?

Środkowa liczba musi być średnią arytmetyczną pozostałych: 2b = a + c.

Czytaj dalej