Zadanie 10, matura maj 2022, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyCiąg (an), określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1, jest geometryczny i ma wszystkie wyrazy dodatnie. Ponadto a1 = 675 i .
Ciąg (bn), określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1, jest arytmetyczny.
Suma wszystkich wyrazów ciągu (an) jest równa sumie dwudziestu pięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (bn). Ponadto a3 = b4. Oblicz b1.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
b1 = 129
Sposób 1.
Korzystamy z własności ciągu geometrycznego i przekształcamy równanie do postaci . Dzieląc obie strony równania przez a21 ≠ 0, otrzymujemy równanie , którego rozwiązaniem jest .
Ponieważ , zatem istnieje suma S wszystkich wyrazów ciągu (an).
Obliczamy sumę i .
Trzeci wyraz ciągu geometrycznego jest równy czwartemu wyrazowi ciągu arytmetycznego, więc b4 = b1 + 3r = 108.
Suma wszystkich wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego (an) jest równa sumie dwudziestu pięciu początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego (bn), zatem
45 = b1 + 12r
Z równań b1 + 3r = 108 i b1 + 12r = 45 otrzymujemy r = −7.
Zatem b1 = 108 − 3 ⋅ (−7) = 129.
Sposób 2.
Korzystamy z własności ciągu geometrycznego i przekształcamy równanie do postaci . Dzieląc obie strony równania przez q20 (wszystkie wyrazy ciągu są dodatnie, więc q ≠ 0), otrzymujemy . Stąd i z własności ciągu geometrycznego otrzymujemy dalej
Rozwiązaniem równania jest a3 = 108. Stosujemy wzór na n-ty wyraz ciągu geometrycznego i zapisujemy 108 = 675 ⋅ q2, skąd lub . Ponieważ wszystkie wyrazy ciągu (an) są dodatnie, więc .
Stwierdzamy, że ∣q∣ < 1, więc istnieje suma S wszystkich wyrazów ciągu (an). Obliczamy sumę .
Trzeci wyraz ciągu geometrycznego jest równy czwartemu wyrazowi ciągu arytmetycznego, więc b4 = b1 + 3r = 108.
Suma wszystkich wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego (an) jest równa sumie dwudziestu pięciu początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego (bn), zatem
45 = b1 + 12r
Z równań b1 + 3r = 108 i b1 + 12r = 45 otrzymujemy r = −7.
Zatem b1 = 108 − 3 ⋅ (−7) = 129.
Schemat punktowania
Zasady oceniania dla sposobów 1. i 2.
obliczenie b1: b1 = 129.
zapisanie układu dwóch niezależnych równań z dwiema niewiadomymi b1 i r, np. b1 + 3r = 108 oraz .
zapisanie równania z dwiema niewiadomymi b1 i r, np. b1 + 3r = 108,
– zapisanie oraz b1 + 3r = b4.
albo
obliczenie ilorazu q ciągu (an):
– zapisanie b1 + 3r = b4
ALBO
– zapisanie lub .
albo
rozwiązanie, w którym nie ma postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający myli własności ciągu arytmetycznego z własnościami ciągu geometrycznego, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
2. Jeśli zdający rozpatruje przypadek q = 0 i w ostatecznej odpowiedzi nie odrzuca otrzymanej z tego przypadku wartości b1, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
3. Jeśli zdający, obliczając iloraz ciągu (an), popełni błąd i otrzyma jedynie wartość ilorazu q spoza przedziału (−1, 1), to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie.
4. Jeśli zdający, obliczając iloraz ciągu (an), popełni błąd i uzyska wartość ilorazu ze zbioru , to może otrzymać za całe rozwiązanie co najwyżej:
3 punkty – gdy popełni jedynie błąd rachunkowy (lub błąd nieuwagi),
2 punkty – gdy popełni błąd rzeczowy.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający myli własności ciągu arytmetycznego z właściwościami ciągu geometrycznego, otrzymuje 0 punktów. Jeśli rozpatrzy przypadek q = 0 i nie odrzuci otrzymanej wartości b1, może otrzymać co najwyżej 3 punkty.