Zadanie 8, matura maj 2022, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyPunkt P jest punktem przecięcia przekątnych trapezu ABCD. Długość podstawy CD jest o 2 mniejsza od długości podstawy AB. Promień okręgu opisanego na trójkącie ostrokątnym CPD jest o 3 mniejszy od promienia okręgu opisanego na trójkącie APB.
Wykaż, że spełniony jest warunek .
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób 1. (podobieństwo trójkątów)
Oznaczmy przez R2 promień okręgu opisanego na trójkącie CPD, a przez α – miarę kąta ostrego CPD.
Ponieważ odcinki AB i CD są równoległe, więc i (kąty naprzemianległe) oraz (kąty wierzchołkowe). Zatem trójkąty CPD i APB są podobne (na mocy cechy kkk). Stąd wynika, że
i wobec ∣AB∣ = ∣CD∣ + 2 otrzymujemy dalej
2R2 = 3 ⋅ ∣CD∣
Do trójkąta CPD stosujemy twierdzenie sinusów i otrzymujemy
co w połączeniu ze związkiem prowadzi do równania
Korzystamy z tożsamości trygonometrycznej i, uwzględniając, że α < 90°, otrzymujemy
Do trójkąta CPD stosujemy twierdzenie cosinusów, korzystamy ze związku i otrzymujemy
To należało pokazać.
Sposób 2. (twierdzenie sinusów)
Oznaczmy przez R2 promień okręgu opisanego na trójkącie CPD, a przez α – miarę kąta ostrego CPD.
Ponieważ kąty ostre CPD i APB są wierzchołkowe, to .
Do trójkątów APB i CPD stosujemy twierdzenie sinusów i otrzymujemy
oraz
Stąd , a ponieważ z założenia ∣AB∣ = ∣CD∣ + 2, więc i w rezultacie
Ze związków i otrzymujemy
Korzystamy z tożsamości trygonometrycznej i, uwzględniając, że α < 90°, otrzymujemy
Do trójkąta CPD stosujemy twierdzenie cosinusów, korzystamy ze związku i otrzymujemy
To należało pokazać.
Sposób 3.
Oznaczmy przez R2 promień okręgu opisanego na trójkącie CPD, a przez α – miarę kąta ostrego CPD.
Ponieważ kąty ostre CPD i APB są wierzchołkowe, to .
Do trójkątów APB i CPD stosujemy twierdzenie sinusów i otrzymujemy
oraz
Łącząc obie te zależności i korzystając z założenia ∣AB∣ = ∣CD∣ + 2, otrzymujemy
Korzystamy z tożsamości trygonometrycznej i, uwzględniając, że α < 90°, otrzymujemy
Do trójkąta CPD stosujemy twierdzenie cosinusów, korzystamy ze związku i otrzymujemy
To należało pokazać.
Sposób 4. (kąt wpisany – kąt środkowy)
Niech o1 będzie okręgiem o środku S1 i promieniu R1 opisanym na trójkącie APB. Oznaczmy przez α miarę kąta ostrego APB.
Ponieważ odcinki AB i CD są równoległe, więc i (kąty naprzemianległe) oraz (kąty wierzchołkowe). Na mocy cechy kkk trójkąty CPD i APB są podobne.
Niech x = ∣AB∣. Wtedy ∣CD∣ = x − 2. Z podobieństwa trójkątów CPD i APB wynika równość
skąd otrzymujemy .
Zauważmy, że 2α jest miarą kąta środkowego, opartego na tym samym łuku okręgu o1, co kąt APB. Korzystamy z twierdzenia cosinusów zastosowanego do trójkąta AS1B i otrzymujemy kolejno
skąd po obustronnym podzieleniu przez x2 otrzymujemy równość
Zatem . Jest ona równoważna równości , z której obliczamy (ujemną wartość odrzucamy ze względu na to, że kąt o mierze α jest kątem wewnętrznym trójkąta ostrokątnego CPD).
Do trójkąta CPD stosujemy twierdzenie cosinusów, korzystamy ze związku i otrzymujemy
To należało pokazać.
Schemat punktowania
przeprowadzenie pełnego rozumowania.
spełnienie jednego z warunków 1)–4) zapisanych w zasadach oceniania za 1 punkt oraz obliczenie :
– zastosowanie twierdzenia cosinusów do trójkąta AS1B i obliczenie wartości cosinusa kąta środkowego opartego na tym samym łuku, co kąt APB: (sposób 4.).
albo
spełnienie jednego z poniższych warunków:
1) zapisanie związku między długością jednej z podstaw trapezu a promieniem R2 okręgu opisanego na trójkącie CPD (lub promieniem R1 okręgu opisanego na trójkącie APB), np. , , ,
2) zapisanie związków między długościami podstaw trapezu, promieniami okręgów opisanych na trójkątach ABP i CDP oraz związku między długościami podstaw trapezu i promieniami okręgów, np. ∣AB∣ = ∣CD∣ + 2 i R1 = R2 + 3 i ,
3) zapisanie związków: , , ∣CD∣ + 2 = ∣AB∣, R1 = R2 + 3,
4) zapisanie równania z dwiema niewiadomymi – długością jednej z podstaw trapezu i sinusem kąta α, np. ,
5) zapisanie warunku jako warunku równoważnego tezie.
rozwiązanie, w którym nie ma postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeśli zdający wprowadzi do rozwiązania dodatkowe założenia, nie wynikające z treści zadania, i korzysta z tych założeń, to za całe rozwiązanie otrzymuje 0 punktów, o ile nie nabył praw do innej punktacji.
2. Jeśli zdający w wyniku popełnionego błędu otrzyma równość , to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający wprowadzi dodatkowe założenia nie wynikające z treści i ich stosuje, otrzymuje 0 punktów. Jeśli w wyniku błędu otrzyma , może otrzymać co najwyżej 1 punkt.