Zadanie 11, matura maj 2022, matematyka rozszerzona

4 pktobliczeniowełatwe 68%Maj 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Rozwiąż równanie sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 w przedziale ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

x∈{0,π2,2π3,π}x \in \left\{0, \frac{\pi}{2}, \frac{2\pi}{3}, \pi\right\}

Sposób 1. (suma sinusów)

Przekształcamy równanie w sposób równoważny:

sin⁡x+sin⁡3x+sin⁡2x=0\sin x + \sin 3x + \sin 2x = 0

2sin⁡2xcos⁡(−x)+sin⁡2x=02\sin 2x \cos(-x) + \sin 2x = 0

sin⁡2x (2cos⁡x+1)=0\sin 2x\,(2\cos x + 1) = 0

sin⁡2x=0\sin 2x = 0 lub cos⁡x=−12\cos x = -\frac{1}{2}

Stąd 2x = kπ lub x=2π3+2kπx = \frac{2\pi}{3} + 2k\pi lub x=4π3+2kπx = \frac{4\pi}{3} + 2k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

Zatem x=k⋅π2x = k \cdot \frac{\pi}{2} lub x=2π3+2kπx = \frac{2\pi}{3} + 2k\pi lub x=4π3+2kπx = \frac{4\pi}{3} + 2k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

Rozwiązaniami równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 w przedziale ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle są liczby: 0, π2\frac{\pi}{2}, 2π3\frac{2\pi}{3}, π.

Inne przykładowe realizacje.

1)

Przekształcamy równanie w sposób równoważny:

sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0

2sin⁡(1,5x)cos⁡(−0,5x)+sin⁡3x=02\sin(1{,}5x)\cos(-0{,}5x) + \sin 3x = 0

2sin⁡(1,5x)cos⁡(−0,5x)+2sin⁡(1,5x)cos⁡(1,5x)=02\sin(1{,}5x)\cos(-0{,}5x) + 2\sin(1{,}5x)\cos(1{,}5x) = 0

2sin⁡(1,5x)(cos⁡(−0,5x)+cos⁡(1,5x))=02\sin(1{,}5x)\left(\cos(-0{,}5x) + \cos(1{,}5x)\right) = 0

2sin⁡(1,5x)=02\sin(1{,}5x) = 0 lub cos⁡(−0,5x)+cos⁡(1,5x)=0\cos(-0{,}5x) + \cos(1{,}5x) = 0

2sin⁡(1,5x)=02\sin(1{,}5x) = 0 lub 2cos⁡(0,5x)cos⁡(−x)=02\cos(0{,}5x)\cos(-x) = 0

Stąd 1,5x = kπ lub 0,5x=π2+kπ0{,}5x = \frac{\pi}{2} + k\pi lub x=π2+kπx = \frac{\pi}{2} + k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

Zatem x=2π3⋅kx = \frac{2\pi}{3} \cdot k lub x = π + 2kπ lub x=π2+kπx = \frac{\pi}{2} + k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

Rozwiązaniami równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 w przedziale ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle są liczby: 0, π2\frac{\pi}{2}, 2π3\frac{2\pi}{3}, π.

2)

Przekształcamy równanie w sposób równoważny:

sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0

sin⁡x+2sin⁡(2,5x)cos⁡(−0,5x)=0\sin x + 2\sin(2{,}5x)\cos(-0{,}5x) = 0

2sin⁡(0,5x)cos⁡(0,5x)+2sin⁡(2,5x)cos⁡(0,5x)=02\sin(0{,}5x)\cos(0{,}5x) + 2\sin(2{,}5x)\cos(0{,}5x) = 0

2cos⁡(0,5x)(sin⁡(0,5x)+sin⁡(2,5x))=02\cos(0{,}5x)\left(\sin(0{,}5x) + \sin(2{,}5x)\right) = 0

2cos⁡(0,5x)=02\cos(0{,}5x) = 0 lub sin⁡(0,5x)+sin⁡(2,5x)=0\sin(0{,}5x) + \sin(2{,}5x) = 0

2cos⁡(0,5x)=02\cos(0{,}5x) = 0 lub 2sin⁡(1,5x)cos⁡(−x)=02\sin(1{,}5x)\cos(-x) = 0

Stąd 0,5x=π2+kπ0{,}5x = \frac{\pi}{2} + k\pi lub 1,5x = kπ lub x=π2+kπx = \frac{\pi}{2} + k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

Zatem x = π + 2kπ lub x=2π3⋅kx = \frac{2\pi}{3} \cdot k lub x=π2+kπx = \frac{\pi}{2} + k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

Rozwiązaniami równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 w przedziale ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle są liczby: 0, π2\frac{\pi}{2}, 2π3\frac{2\pi}{3}, π.

Sposób 2. (sinus sumy)

Przekształcamy równanie w sposób równoważny:

sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0

sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡(x+2x)=0\sin x + \sin 2x + \sin(x + 2x) = 0

sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡xcos⁡2x+cos⁡xsin⁡2x=0\sin x + \sin 2x + \sin x \cos 2x + \cos x \sin 2x = 0

sin⁡x (1+2cos⁡x+cos⁡2x+2cos⁡2x)=0\sin x\,(1 + 2\cos x + \cos 2x + 2\cos^2 x) = 0

sin⁡x (1+2cos⁡x+2cos⁡2x−1+2cos⁡2x)=0\sin x\,(1 + 2\cos x + 2\cos^2 x - 1 + 2\cos^2 x) = 0

sin⁡x=0\sin x = 0 lub 4cos⁡2x+2cos⁡x=04\cos^2 x + 2\cos x = 0

sin⁡x=0\sin x = 0 lub cos⁡x=0\cos x = 0 lub 2cos⁡x+1=02\cos x + 1 = 0

Stąd x = kπ lub x=π2+kπx = \frac{\pi}{2} + k\pi lub x=2π3+2kπx = \frac{2\pi}{3} + 2k\pi lub x=4π3+2kπx = \frac{4\pi}{3} + 2k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

Rozwiązaniami równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 w przedziale ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle są liczby: 0, π2\frac{\pi}{2}, 2π3\frac{2\pi}{3}, π.

Sposób 3. (sinus różnicy)

Przekształcamy równanie w sposób równoważny:

sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0

sin⁡(2x−x)+sin⁡2x+sin⁡(x+2x)=0\sin(2x - x) + \sin 2x + \sin(x + 2x) = 0

sin⁡2xcos⁡x−cos⁡2xsin⁡x+sin⁡2x+sin⁡xcos⁡2x+cos⁡xsin⁡2x=0\sin 2x \cos x - \cos 2x \sin x + \sin 2x + \sin x \cos 2x + \cos x \sin 2x = 0

2sin⁡2xcos⁡x+sin⁡2x=02\sin 2x \cos x + \sin 2x = 0

sin⁡2x (2cos⁡x+1)=0\sin 2x\,(2\cos x + 1) = 0

I dalej jak w sposobie 1.

Schemat punktowania

4 pkt

zastosowanie poprawnej metody rozwiązania równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 i otrzymanie poprawnego zbioru rozwiązań w przedziale ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle: {0,π2,2π3,π}\left\{0, \frac{\pi}{2}, \frac{2\pi}{3}, \pi\right\}.

3 pkt

przekształcenie równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 do postaci alternatywy równań trygonometrycznych i rozwiązanie każdego z tych równań w zbiorze liczb rzeczywistych

– przekształcenie równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 do postaci alternatywy równań trygonometrycznych i rozwiązanie jednego z tych równań w przedziale ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle.

albo

2 pkt

przekształcenie równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 do postaci alternatywy równań trygonometrycznych, np.:

sin⁡2x=0\sin 2x = 0 lub 2cos⁡x+1=02\cos x + 1 = 0,

sin⁡(1,5x)=0\sin(1{,}5x) = 0 lub cos⁡(−0,5x)+cos⁡(1,5x)=0\cos(-0{,}5x) + \cos(1{,}5x) = 0,

cos⁡(0,5x)=0\cos(0{,}5x) = 0 lub sin⁡(0,5x)+sin⁡(2,5x)=0\sin(0{,}5x) + \sin(2{,}5x) = 0,

sin⁡x=0\sin x = 0 lub 4cos⁡2x+2cos⁡x=04\cos^2 x + 2\cos x = 0.

1 pkt

przekształcenie równoważne równania sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 z zastosowaniem wzoru na sumę sinusów lub sinus sumy, lub sinus różnicy, lub sinus podwojonego kąta, lub sinus potrojonego kąta, np.:

2sin⁡2xcos⁡(−x)+sin⁡2x=02\sin 2x \cos(-x) + \sin 2x = 0

lub

2sin⁡(1,5x)cos⁡(−0,5x)+sin⁡3x=02\sin(1{,}5x)\cos(-0{,}5x) + \sin 3x = 0,

lub

sin⁡x+2sin⁡(2,5x)cos⁡(−0,5x)=0\sin x + 2\sin(2{,}5x)\cos(-0{,}5x) = 0,

lub

sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡xcos⁡2x+cos⁡xsin⁡2x=0\sin x + \sin 2x + \sin x \cos 2x + \cos x \sin 2x = 0,

lub

sin⁡2xcos⁡x−cos⁡2xsin⁡x+sin⁡2x+sin⁡xcos⁡2x+cos⁡xsin⁡2x=0\sin 2x \cos x - \cos 2x \sin x + \sin 2x + \sin x \cos 2x + \cos x \sin 2x = 0,

lub

sin⁡x+sin⁡2x+2sin⁡(1,5x)cos⁡(1,5x)=0\sin x + \sin 2x + 2\sin(1{,}5x)\cos(1{,}5x) = 0,

lub

sin⁡x+sin⁡2x+3sin⁡x−4sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + 3\sin x - 4\sin^3 x = 0,

– podanie dwóch spośród liczb: 0, π2\frac{\pi}{2}, π i zapisanie, że podane liczby spełniają równanie.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeśli zdający popełnia jednokrotnie błąd polegający na:

– niepoprawnym zastosowaniu wzorów trygonometrycznych na: sinus sumy/różnicy lub sumę/różnicę sinusów, lub sinus podwojonego/potrojonego kąta

ALBO

– błędnym zastosowaniu nieparzystości/parzystości funkcji trygonometrycznej

i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca oraz otrzyma co najmniej trzy rozwiązania z przedziału ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie, o ile nie nabył praw do innej punktacji.

2. Jeśli zdający zastępuje cos⁡x\cos x przez 1−sin⁡2x\sqrt{1 - \sin^2 x} i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, otrzymując co najmniej trzy rozwiązania z przedziału ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeśli zdający dzieli obie strony równania przez wyrażenie a(x) zawierające niewiadomą x i nie rozważa przypadku a(x) = 0, ale konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca i otrzyma co najmniej trzy rozwiązania z przedziału ⟨0,π⟩\langle 0, \pi \rangle, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający popełni błąd w zastosowaniu wzorów trygonometrycznych ale konsekwentnie rozwiąże zadanie i otrzyma co najmniej trzy rozwiązania z przedziału, może otrzymać co najwyżej 2 punkty. Jeśli dzieli obie strony przez wyrażenie zawierające x bez rozpatrzenia przypadku zerowania się wyrażenia, może otrzymać co najwyżej 2 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.