Zadanie 12, matura maj 2022, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówWyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie
x2 − (m + 1)x + m = 0
ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1 oraz x2, spełniające warunki:
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
m = −1 lub
Sposób 1.
Trójmian x2 − (m + 1)x + m ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste wtedy i tylko wtedy, gdy jego wyróżnik Δ jest dodatni. Rozwiązujemy warunek Δ > 0:
(m + 1)2 − 4m > 0
m2 − 2m + 1 > 0
(m − 1)2 > 0
m ≠ 1
Pierwiastki x1 oraz x2 trójmianu x2 − (m + 1)x + m są różne od zera tylko wtedy, gdy x1 ⋅ x2 ≠ 0. Ze wzoru Viète’a otrzymujemy m ≠ 0.
Równość przekształcamy równoważnie
i stosujemy wzory Viète’a: x1 + x2 = m + 1 i x1 ⋅ x2 = m, otrzymując dalej
m2 + m + 2m2 = m2 + 1
2m2 + m − 1 = 0
(m + 1)(2m − 1) = 0
m = −1 lub
Zatem równanie x2 − (m + 1)x + m = 0 ma dwa różne rozwiązania spełniające warunki zadania, gdy .
Sposób 2.
Zauważamy, że trójmian x2 − (m + 1)x + m można zapisać w postaci iloczynowej: (x − 1)(x − m), więc liczby 1 oraz m są pierwiastkami tego trójmianu. Zatem x1 ≠ x2, gdy m ≠ 1. Pierwiastki te są różne od zera, gdy m ≠ 0.
Rozwiązujemy warunek :
m2 + m + 2m2 = m2 + 1
2m2 + m − 1 = 0
m = −1 lub
Zatem równanie x2 − (m + 1)x + m = 0 ma dwa różne rozwiązania spełniające warunki zadania dla .
Schemat punktowania
spełnienie następujących czterech warunków:
1) zapisanie m ≠ 0,
2) rozwiązanie równania lub : m = −1 lub ,
3) rozwiązanie nierówności Δ > 0 LUB wyznaczenie wartości parametru m, dla których x1 ≠ x2: m ≠ 1, oraz sprawdzenie, że otrzymane wartości parametru m spełniają warunki zadania,
4) zapisanie poprawnej odpowiedzi: m = −1 lub .
poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m ≠ 1 oraz zapisanie równania 2m2 + m − 1 = 0 lub lub m(2m2 + m − 1) = 0 (dla sposobu 1.)
– rozwiązanie równania lub : m = −1 lub (dla sposobów 1. i 2.)
ALBO
– zapisanie, że x1 ≠ x2 dla m ≠ 1, oraz zapisanie równania 2m2 + m − 1 = 0 lub lub m(2m2 + m − 1) = 0 (dla sposobu 2.).
albo
poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m ≠ 1 oraz zapisanie równania z jedną niewiadomą m, np. , (dla sposobu 1.)
– zapisanie równania 2m2 + m − 1 = 0 lub lub m(2m2 + m − 1) = 0 (dla sposobów 1. i 2.)
ALBO
– zapisanie, że x1 ≠ x2 dla m ≠ 1, oraz zapisanie równania z jedną niewiadomą m, np. , (dla sposobu 2.).
albo
poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m ≠ 1 oraz przekształcenie warunku do postaci pozwalającej bezpośrednio zastosować wzory Viète’a, np. (dla sposobu 1.)
– zapisanie równania z jedną niewiadomą m, np. , (dla sposobów 1. i 2.)
ALBO
– wyznaczenie pierwiastków trójmianu x2 − (m + 1)x + m: x1 = 1 lub x2 = m oraz zapisanie, że x1 ≠ x2 dla m ≠ 1 (dla sposobu 2.).
albo
poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m ≠ 1 (dla sposobu 1.)
– przekształcenie warunku do postaci pozwalającej bezpośrednio zastosować wzory Viète’a, np. (dla sposobów 1. i 2.)
ALBO
– wyznaczenie pierwiastków trójmianu x2 − (m + 1)x + m: x1 = 1, x2 = m (dla sposobu 2.).
albo
rozwiązanie, w którym nie ma postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeśli zdający wprowadza dodatkowe założenie, nie wynikające z warunków zadania (np. x1 + x2 ≠ 0), to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 4 punkty.
2. Jeśli zdający stosuje błędną tożsamość: x12 + x22 = (x1 + x2)2 i zamiast otrzyma oraz doprowadzi rozwiązanie konsekwentnie do końca, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
3. Jeśli zdający, wyznaczając pierwiastki trójmianu x1 = 1 oraz x2 = m, przyjmuje błędnie , i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
4. Jeśli zdający przy przekształcaniu warunku do postaci pozwalającej na zastosowanie wzorów Viète’a popełni błąd, w konsekwencji którego otrzymuje równanie liniowe z niewiadomą m, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (za poprawne zastosowanie wzorów Viète’a oraz rozwiązanie warunku Δ > 0).
5. Jeśli zdający poprawnie przekształci warunek i zapisze poprawne równanie z niewiadomą m, lecz w dalszej części popełnia błąd prowadzący do otrzymania równania liniowego z niewiadomą m, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający wprowadzi dodatkowe założenie niezwiązane z treścią (np. x1 + x2 ≠ 0), może otrzymać co najwyżej 4 punkty. Jeśli zastosuje błędną tożsamość x12 + x22 = (x1 + x2)2, może otrzymać co najwyżej 3 punkty.