Zadanie 12, matura maj 2022, matematyka rozszerzona

5 pktobliczeniowełatwe 73%Maj 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie

x2 − (m + 1)x + m = 0

ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1 oraz x2, spełniające warunki:

x1≠0,x2≠0oraz1x1+1x2+2=1x12+1x22x_1 \neq 0, \quad x_2 \neq 0 \quad \text{oraz} \quad \frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + 2 = \frac{1}{x_1^2} + \frac{1}{x_2^2}

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

m = −1 lub m=12m = \frac{1}{2}

Sposób 1.

Trójmian x2 − (m + 1)x + m ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste wtedy i tylko wtedy, gdy jego wyróżnik Δ jest dodatni. Rozwiązujemy warunek Δ > 0:

(m + 1)2 − 4m > 0

m2 − 2m + 1 > 0

(m − 1)2 > 0

m ≠ 1

Pierwiastki x1 oraz x2 trójmianu x2 − (m + 1)x + m są różne od zera tylko wtedy, gdy x1 ⋅ x2 ≠ 0. Ze wzoru Viète’a otrzymujemy m ≠ 0.

Równość 1x1+1x2+2=1x12+1x22\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + 2 = \frac{1}{x_1^2} + \frac{1}{x_2^2} przekształcamy równoważnie

x1+x2x1⋅x2+2=x12+x22x12⋅x22\frac{x_1 + x_2}{x_1 \cdot x_2} + 2 = \frac{x_1^2 + x_2^2}{x_1^2 \cdot x_2^2}

x1+x2x1⋅x2+2=(x1+x2)2−2x1⋅x2(x1⋅x2)2\frac{x_1 + x_2}{x_1 \cdot x_2} + 2 = \frac{(x_1 + x_2)^2 - 2x_1 \cdot x_2}{(x_1 \cdot x_2)^2}

i stosujemy wzory Viète’a: x1 + x2 = m + 1 i x1 ⋅ x2 = m, otrzymując dalej

m+1m+2=(m+1)2−2mm2\frac{m + 1}{m} + 2 = \frac{(m + 1)^2 - 2m}{m^2}

m2 + m + 2m2 = m2 + 1

2m2 + m − 1 = 0

(m + 1)(2m − 1) = 0

m = −1 lub m=12m = \frac{1}{2}

Zatem równanie x2 − (m + 1)x + m = 0 ma dwa różne rozwiązania spełniające warunki zadania, gdy m∈{−1,12}m \in \left\{-1, \frac{1}{2}\right\}.

Sposób 2.

Zauważamy, że trójmian x2 − (m + 1)x + m można zapisać w postaci iloczynowej: (x − 1)(x − m), więc liczby 1 oraz m są pierwiastkami tego trójmianu. Zatem x1 ≠ x2, gdy m ≠ 1. Pierwiastki te są różne od zera, gdy m ≠ 0.

Rozwiązujemy warunek 1x1+1x2+2=1x12+1x22\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + 2 = \frac{1}{x_1^2} + \frac{1}{x_2^2}:

1+1m+2=1+1m2/⋅m21 + \frac{1}{m} + 2 = 1 + \frac{1}{m^2} \quad / \cdot m^2

m2 + m + 2m2 = m2 + 1

2m2 + m − 1 = 0

m = −1 lub m=12m = \frac{1}{2}

Zatem równanie x2 − (m + 1)x + m = 0 ma dwa różne rozwiązania spełniające warunki zadania dla m∈{−1,12}m \in \left\{-1, \frac{1}{2}\right\}.

Schemat punktowania

5 pkt

spełnienie następujących czterech warunków:

1) zapisanie m ≠ 0,

2) rozwiązanie równania m+1m+2=(m+1)2−2mm2\frac{m + 1}{m} + 2 = \frac{(m + 1)^2 - 2m}{m^2} lub 1+1m+2=1+1m21 + \frac{1}{m} + 2 = 1 + \frac{1}{m^2}: m = −1 lub m=12m = \frac{1}{2},

3) rozwiązanie nierówności Δ > 0 LUB wyznaczenie wartości parametru m, dla których x1 ≠ x2: m ≠ 1, oraz sprawdzenie, że otrzymane wartości parametru m spełniają warunki zadania,

4) zapisanie poprawnej odpowiedzi: m = −1 lub m=12m = \frac{1}{2}.

4 pkt

poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m ≠ 1 oraz zapisanie równania 2m2 + m − 1 = 0 lub 2m2+m−1m2=0\frac{2m^2 + m - 1}{m^2} = 0 lub m(2m2 + m − 1) = 0 (dla sposobu 1.)

– rozwiązanie równania m+1m+2=(m+1)2−2mm2\frac{m + 1}{m} + 2 = \frac{(m + 1)^2 - 2m}{m^2} lub 1+1m+2=1+1m21 + \frac{1}{m} + 2 = 1 + \frac{1}{m^2}: m = −1 lub m=12m = \frac{1}{2} (dla sposobów 1. i 2.)

ALBO

– zapisanie, że x1 ≠ x2 dla m ≠ 1, oraz zapisanie równania 2m2 + m − 1 = 0 lub 2m2+m−1m2=0\frac{2m^2 + m - 1}{m^2} = 0 lub m(2m2 + m − 1) = 0 (dla sposobu 2.).

albo

3 pkt

poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m ≠ 1 oraz zapisanie równania z jedną niewiadomą m, np. m+1m+2=(m+1)2−2mm2\frac{m + 1}{m} + 2 = \frac{(m + 1)^2 - 2m}{m^2}, 1+1m+2=1+1m21 + \frac{1}{m} + 2 = 1 + \frac{1}{m^2} (dla sposobu 1.)

– zapisanie równania 2m2 + m − 1 = 0 lub 2m2+m−1m2=0\frac{2m^2 + m - 1}{m^2} = 0 lub m(2m2 + m − 1) = 0 (dla sposobów 1. i 2.)

ALBO

– zapisanie, że x1 ≠ x2 dla m ≠ 1, oraz zapisanie równania z jedną niewiadomą m, np. m+1m+2=(m+1)2−2mm2\frac{m + 1}{m} + 2 = \frac{(m + 1)^2 - 2m}{m^2}, 1+1m+2=1+1m21 + \frac{1}{m} + 2 = 1 + \frac{1}{m^2} (dla sposobu 2.).

albo

2 pkt

poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m ≠ 1 oraz przekształcenie warunku 1x1+1x2+2=1x12+1x22\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + 2 = \frac{1}{x_1^2} + \frac{1}{x_2^2} do postaci pozwalającej bezpośrednio zastosować wzory Viète’a, np. x1+x2x1⋅x2+2=(x1+x2)2−2x1⋅x2(x1⋅x2)2\frac{x_1 + x_2}{x_1 \cdot x_2} + 2 = \frac{(x_1 + x_2)^2 - 2x_1 \cdot x_2}{(x_1 \cdot x_2)^2} (dla sposobu 1.)

– zapisanie równania z jedną niewiadomą m, np. m+1m+2=(m+1)2−2mm2\frac{m + 1}{m} + 2 = \frac{(m + 1)^2 - 2m}{m^2}, 1+1m+2=1+1m21 + \frac{1}{m} + 2 = 1 + \frac{1}{m^2} (dla sposobów 1. i 2.)

ALBO

– wyznaczenie pierwiastków trójmianu x2 − (m + 1)x + m: x1 = 1 lub x2 = m oraz zapisanie, że x1 ≠ x2 dla m ≠ 1 (dla sposobu 2.).

albo

1 pkt

poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m ≠ 1 (dla sposobu 1.)

– przekształcenie warunku 1x1+1x2+2=1x12+1x22\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + 2 = \frac{1}{x_1^2} + \frac{1}{x_2^2} do postaci pozwalającej bezpośrednio zastosować wzory Viète’a, np. x1+x2x1⋅x2+2=(x1+x2)2−2x1⋅x2(x1⋅x2)2\frac{x_1 + x_2}{x_1 \cdot x_2} + 2 = \frac{(x_1 + x_2)^2 - 2x_1 \cdot x_2}{(x_1 \cdot x_2)^2} (dla sposobów 1. i 2.)

ALBO

– wyznaczenie pierwiastków trójmianu x2 − (m + 1)x + m: x1 = 1, x2 = m (dla sposobu 2.).

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeśli zdający wprowadza dodatkowe założenie, nie wynikające z warunków zadania (np. x1 + x2 ≠ 0), to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 4 punkty.

2. Jeśli zdający stosuje błędną tożsamość: x12 + x22 = (x1 + x2)2 i zamiast x1+x2x1⋅x2+2=(x1+x2)2−2x1⋅x2(x1⋅x2)2\frac{x_1 + x_2}{x_1 \cdot x_2} + 2 = \frac{(x_1 + x_2)^2 - 2x_1 \cdot x_2}{(x_1 \cdot x_2)^2} otrzyma x1+x2x1⋅x2+2=(x1+x2)2(x1⋅x2)2\frac{x_1 + x_2}{x_1 \cdot x_2} + 2 = \frac{(x_1 + x_2)^2}{(x_1 \cdot x_2)^2} oraz doprowadzi rozwiązanie konsekwentnie do końca, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeśli zdający, wyznaczając pierwiastki trójmianu x1 = 1 oraz x2 = m, przyjmuje błędnie Δ=m−1\sqrt{\Delta} = m - 1, i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

4. Jeśli zdający przy przekształcaniu warunku 1x1+1x2+2=1x12+1x22\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + 2 = \frac{1}{x_1^2} + \frac{1}{x_2^2} do postaci pozwalającej na zastosowanie wzorów Viète’a popełni błąd, w konsekwencji którego otrzymuje równanie liniowe z niewiadomą m, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (za poprawne zastosowanie wzorów Viète’a oraz rozwiązanie warunku Δ > 0).

5. Jeśli zdający poprawnie przekształci warunek 1x1+1x2+2=1x12+1x22\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + 2 = \frac{1}{x_1^2} + \frac{1}{x_2^2} i zapisze poprawne równanie z niewiadomą m, lecz w dalszej części popełnia błąd prowadzący do otrzymania równania liniowego z niewiadomą m, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający wprowadzi dodatkowe założenie niezwiązane z treścią (np. x1 + x2 ≠ 0), może otrzymać co najwyżej 4 punkty. Jeśli zastosuje błędną tożsamość x12 + x22 = (x1 + x2)2, może otrzymać co najwyżej 3 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.