Zadanie 6, matura maj 2026, matematyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Maj 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Dany jest ciąg arytmetyczny (an) o skończonej liczbie wyrazów. Liczba wyrazów tego ciągu jest większa od 6. Pierwszy wyraz tego ciągu jest równy 1, a ostatni wyraz tego ciągu jest równy (−2025). Drugi, trzeci i szósty wyraz tego ciągu tworzą – w podanej kolejności – ciąg geometryczny.

Oblicz sumę wszystkich wyrazów ciągu (an). Zapisz obliczenia.

Pan Ignacy

Nauczyciel matematyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

  • Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I

Suma wszystkich wyrazów ciągu (an) wynosi −1 026 168.

Niech r oznacza różnicę ciągu arytmetycznego. Wówczas a2 = 1 + r, a3 = 1 + 2r, a6 = 1 + 5r.

Z warunku, że ciąg (a2, a3, a6) jest geometryczny: (a3)2 = a2 ⋅ a6

(1 + 2r)2 = (1 + r)(1 + 5r)

1 + 4r + 4r2 = 1 + 6r + 5r2

−2r − r2 = 0

r(r + 2) = 0

r = 0 lub r = −2

Dla r = 0 pierwszy i ostatni wyraz byłyby równe, co przeczy warunkom.

Dla r = −2: a2 = −1, a3 = −3, a6 = −9 – ciąg geometryczny z ilorazem 3.

Liczba wyrazów: −2025 = 1 + (n − 1)(−2), stąd n = 1014.

Suma: S1014=1+(−2025)2⋅1014=−20242⋅1014=−1 026 168S_{1014} = \frac{1+(-2025)}{2} \cdot 1014 = \frac{-2024}{2} \cdot 1014 = -1\ 026\ 168

Sposób II

Niech r oznacza różnicę ciągu arytmetycznego (an), a q iloraz ciągu geometrycznego (a2, a3, a6). Ciąg (an) jest malejący, więc (a2, a3, a6) nie jest stały. Zatem q ≠ 1 oraz a2 ≠ 0.

Ze wzoru na wyraz ciągu geometrycznego i własności ciągu arytmetycznego: a3 = a2q, a6 = a2q2 oraz 3(a3 − a2) = a6 − a3.

3a2q − 3a2 = a2q2 − a2q

0 = a2(q2 − 4q + 3)

a2 = 0 lub q = 1 lub q = 3.

Dla a2 = 0 oraz dla q = 1 warunki zadania nie są spełnione, czyli q = 3. Stąd a3 = 3a2, a6 = 9a2.

Korzystając z własności ciągu arytmetycznego: a1+a32=a2\frac{a_1+a_3}{2}=a_2, czyli 1+3a22=a2\frac{1+3a_2}{2}=a_2, skąd a2 = −1.

Ponieważ a1 = 1, mamy r = −2. Z równania −2025 = 1 + (n − 1)(−2) otrzymujemy n = 1014.

S1014=1+(−2025)2⋅1014=−1 026 168S_{1014}=\frac{1+(-2025)}2\cdot1014=-1\ 026\ 168.

Sposób III

Niech r oznacza różnicę ciągu arytmetycznego (an). Wówczas a3 = a2 + r, a6 = a2 + 4r oraz (a3)2 = a2a6.

(a2 + r)2 = a2(a2 + 4r)

a22 + 2a2r + r2 = a22 + 4a2r

0 = r(2a2 − r)

r = 0 lub r = 2a2.

Dla r = 0 warunki nie są spełnione, ponieważ pierwszy i ostatni wyraz ciągu nie są równe. Dla r = 2a2 otrzymujemy a2 = 1 + 2a2, więc a2 = −1 i r = −2. Wtedy a3 = −3, a6 = −9. Ciąg (−1, −3, −9) jest geometryczny, więc warunki zadania są spełnione.

Z równania −2025 = 1 + (n − 1)(−2) otrzymujemy n = 1014.

S1014=1+(−2025)2⋅1014=−1 026 168S_{1014}=\frac{1+(-2025)}2\cdot1014=-1\ 026\ 168.

Schemat punktowania

4 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (−1 026 168).

3 pkt

obliczenie liczby n wyrazów ciągu arytmetycznego: n = 1014.

2 pkt

rozwiązanie równania z jedną niewiadomą r: r = 0 oraz r = −2

– obliczenie różnicy ciągu arytmetycznego (an) spełniającej warunki zadania: r = −2,

ALBO

– rozwiązanie równania z jedną niewiadomą q: q = 1 oraz q = 3,

ALBO

– obliczenie ilorazu ciągu geometrycznego (a2, a3, a6) spełniającego warunki zadania: q = 3,

ALBO

– obliczenie/zapisanie, że ciąg (a2, a3, a6) nie jest stały i rozwiązanie równania z jedną niewiadomą a2: a2 = −1,

ALBO

– zapisanie równania z jedną niewiadomą n, np. (1+2⋅−2026n−1)2=(1+−2026n−1)(1+5⋅−2026n−1)\left(1+2\cdot\frac{-2026}{n-1}\right)^2=\left(1+\frac{-2026}{n-1}\right)\left(1+5\cdot\frac{-2026}{n-1}\right).

albo

1 pkt

zapisanie równania z jedną niewiadomą r, np. (1 + 2r)2 = (1 + r)(1 + 5r)

– zapisanie równania z jedną niewiadomą q, np. 3q − 3 = q2 − q,

ALBO

– zapisanie równania z jedną niewiadomą a2, np. a2 = 1 + 2a2 (dla sposobu III),

ALBO

– wyznaczenie różnicy ciągu (an) w zależności od liczby n wyrazów ciągu arytmetycznego (an): r=−2026n−1r=\frac{-2026}{n-1}.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający myli ciąg arytmetyczny z ciągiem geometrycznym, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

2. Jeżeli zdający stosuje błędny wzór na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe i otrzyma wartość n, która nie jest liczbą naturalną, to może otrzymać 2 punkty za całe rozwiązanie (traktujemy to jak obliczenie liczby wyrazów ciągu arytmetycznego z błędem rachunkowym). Zdający nie otrzymuje punktu za obliczenie sumy wyrazów ciągu arytmetycznego.

4. a) Jeżeli zdający przyjmie, że r = −2 i sprawdzi rachunkiem, że ta wartość spełnia warunki zadania, ale nie uzasadni, że jest to jedyna wartość r spełniająca warunki zadania, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (za obliczenie n oraz za obliczenie sumy).

b) Jeżeli zdający przyjmie bez uzasadnienia, że r = −2 i na tym opiera swoje rozwiązanie, to otrzymuje 0 punktów.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający myli ciąg arytmetyczny z geometrycznym, otrzymuje 0 punktów. Jeśli stosuje błędny wzór na n-ty wyraz, może otrzymać co najwyżej 2 punkty. Jeśli przyjmie r = −2 bez uzasadnienia, że jest to jedyna wartość spełniająca warunki, może otrzymać co najwyżej 2 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.