Zadanie 8, matura maj 2026, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyW ostrosłupie prawidłowym trójkątnym ABCS podstawa ABC jest trójkątem równobocznym. Długość okręgu opisanego na podstawie ABC jest równa , a cosinus kąta między krawędziami bocznymi SB i SC jest równy .
Oblicz długość krawędzi podstawy ABC oraz cosinus kąta między ścianami bocznymi SAC i SBC tego ostrosłupa. Zapisz obliczenia.
Pan Ignacy
Nauczyciel matematyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Oznaczenia: A, B, C – wierzchołki podstawy, S – wierzchołek ostrosłupa; D – wspólny spodek wysokości ścian BCS i ACS prowadzonych odpowiednio z B i A na krawędź SC; E, F – środki krawędzi odpowiednio AB, BC; ; – miara kąta dwuściennego między ścianami BCS i ACS; a – długość krawędzi podstawy; b – długość krawędzi bocznej; x = ∣AD∣ = ∣BD∣ – wysokość ściany bocznej prowadzona z wierzchołka podstawy.
Sposób I (z pominięciem krawędzi bocznej)
Długość krawędzi podstawy: . Cosinus kąta między ścianami bocznymi: .
Obliczenia:
1. Promień okręgu opisanego na podstawie: , stąd .
2. Dla trójkąta równobocznego: , stąd .
3. Z warunku i wzoru : .
4. Wysokość ściany bocznej opuszczona z wierzchołka podstawy: .
5. Zastosowanie twierdzenia cosinusów do trójkąta ABD: , skąd .
Ponieważ 0 < α < 180°, wybieramy dodatni cosinus połowy kąta. Z wynika i .
Sposób II (poprzez krawędź boczną)
Z mamy . Z otrzymujemy .
Twierdzenie cosinusów w trójkącie BCS: , czyli , skąd .
Z twierdzenia Pitagorasa w BFS: .
Z podobieństwa trójkątów CDB i BFS mamy , więc .
Twierdzenie cosinusów w ABD: . Z otrzymujemy .
Sposób III (poprzez sinus połowy kąta)
Jak w sposobie I, , oraz .
Z wynika , więc . Ponadto .
Stąd , czyli , skąd .
.
Sposób IV
Twierdzenie cosinusów w BDA daje . W trójkącie prostokątnym BDS mamy , więc .
Twierdzenie cosinusów w BCS daje . Zatem
,
.
Z i otrzymujemy .
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: oraz .
obliczenie wysokości x ściany bocznej opuszczonej na krawędź boczną ostrosłupa:
– obliczenie ,
ALBO
– obliczenie długości krawędzi podstawy: oraz zapisanie zależności między funkcjami trygonometrycznymi kątów α i β, np. , ,
ALBO
– obliczenie cosinusa kąta β: .
albo
obliczenie długości krawędzi podstawy ostrosłupa oraz : oraz
– zapisanie związków oraz ,
ALBO
– obliczenie długości (lub kwadratu długości) b krawędzi bocznej ostrosłupa: (lub ),
ALBO
– zapisanie zależności między długością krawędzi bocznej ostrosłupa i wysokością ściany bocznej opuszczoną na krawędź boczną ostrosłupa, np. , , ,
ALBO
– zapisanie zależności między funkcjami trygonometrycznymi kątów α i β, np. , .
albo
obliczenie długości a krawędzi podstawy ostrosłupa:
– obliczenie ,
ALBO
– obliczenie ,
ALBO
– zastosowanie twierdzenia cosinusów do trójkąta ABD i zapisanie równania ,
ALBO
– zastosowanie twierdzenia cosinusów do trójkąta BCS i zapisanie równania ,
ALBO
– zapisanie zależności między a, x oraz α, np. , ,
ALBO
– zapisanie zależności między b, x oraz α, np. .
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający poprawnie zinterpretuje kąt między krawędziami bocznymi ostrosłupa i zastosuje twierdzenie cosinusów do ściany bocznej – pomimo błędnie obliczonej długości krawędzi podstawy lub długości krawędzi bocznej – to traktujemy to jak spełnienie kryterium z myślnika piątego z kategorii za 1 punkt.
2. Jeżeli zdający poprawnie zinterpretuje kąt między ścianami bocznymi ostrosłupa i zastosuje twierdzenie cosinusów do trójkąta z tym kątem – pomimo błędnie obliczonej długości krawędzi podstawy lub wysokości ściany bocznej poprowadzonej z wierzchołka podstawy ostrosłupa – to traktujemy to jak spełnienie kryterium z myślnika czwartego z kategorii za 1 punkt.
3. Jeżeli zdający błędnie interpretuje kąt między krawędziami bocznymi ostrosłupa, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie.
4. Jeżeli zdający rozpatruje inną bryłę niż ostrosłup prawidłowy trójkątny, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeżeli zdający poprawnie zinterpretuje kąt między krawędziami bocznymi oraz zastosuje twierdzenie cosinusów, ale błędnie obliczy długość krawędzi podstawy lub krawędzi bocznej, traktujemy to jak spełnienie kryterium za 1 punkt. Jeżeli błędnie interpretuje kąt między ścianami bocznymi, może otrzymać co najwyżej 1 punkt. Jeżeli rozpatruje inną bryłę niż ostrosłup prawidłowy trójkątny, otrzymuje 0 punktów.