Zadanie 10, matura maj 2026, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówWyznacz wszystkie rzeczywiste wartości parametru m, gdzie m ≠ 0, dla których funkcja kwadratowa f określona wzorem
f(x) = m2 ⋅ x2 − 2mx − m + 1
ma dwa różne miejsca zerowe x1 oraz x2 należące do przedziału (−2, 2).
Zapisz obliczenia.
Pan Ignacy
Nauczyciel matematyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I (poprzez interpretację geometryczną)
Ponieważ m ≠ 0, współczynnik przy x2 jest dodatni. Parabola ma ramiona skierowane ku górze. Pięć poniższych warunków jest więc koniecznych i wystarczających.
Warunek 1): f(p) < 0 (gdzie to pierwsza współrzędna wierzchołka):
Warunek 2) i 3):
Warunek 4):
Warunek 5):
Część wspólna wszystkich warunków:
Sposób II (poprzez wyznaczenie miejsc zerowych)
Warunki: I) Δ > 0, II) x1 < 2, III) −2 < x1, IV) x2 < 2, V) −2 < x2.
Δ = (−2m)2 − 4m2(−m + 1) = 4m3 > 0, więc m > 0.
, .
Dla m > 0 nierówność −2 < x1 < 2 jest równoważna parze i .
Pierwsza jest zawsze spełniona: . Druga: , czyli .
Nierówność −2 < x2 < 2 jest równoważna parze i . Pierwsza jest zawsze spełniona dla m > 0, druga daje , czyli m > 1.
Część wspólna: .
Uwaga: miejsca zerowe można też wyznaczyć z f(x) = (mx − 1)2 − m. Równanie (mx − 1)2 = m dla m ≤ 0 nie ma rozwiązań rzeczywistych (dla m = 0 lewa strona wynosi1), a dla m > 0 prowadzi do i tych samych dwóch pierwiastków.
Sposób III (poprzez wzory Viète’a)
Oba pierwiastki należą do (−2, 2) wtedy i tylko wtedy, gdy Δ > 0 i dodatnie są liczby x1 + 2, x2 + 2, 2 − x1, 2 − x2. Dwie liczby są dodatnie wtedy i tylko wtedy, gdy ich suma i iloczyn są dodatnie. Otrzymujemy warunki:
- A. Δ > 0,
- B. x1 + x2 + 4 > 0,
- C. x1x2 + 2(x1 + x2) + 4 > 0,
- D. 4 − x1 − x2 > 0,
- E. x1x2 − 2(x1 + x2) + 4 > 0.
Ze wzorów Viète’a , . Przy m ≠ 0:
- A. 4m3 > 0, czyli m > 0.
- B. , czyli 2m(2m + 1) > 0, stąd .
- C. , czyli ; spełnione dla m ≠ 0.
- D. , czyli 2m(2m − 1) > 0, stąd .
- E. , czyli (4m − 1)(m − 1) > 0, stąd .
Część wspólna daje .
Schemat punktowania
Zasady oceniania dla sposobu I
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (1, +∞).
rozwiązanie pięciu warunków 1)–5) określonych w kryterium za 1 punkt.
rozwiązanie czterech spośród warunków 1)–5) określonych w kryterium za 1 punkt.
rozwiązanie trzech spośród warunków 1)–5) określonych w kryterium za 1 punkt.
zapisanie wszystkich warunków:
1) f(p) < 0 (lub q < 0, lub Δ > 0),
2) p > −2,
3) p < 2,
4) f(−2) > 0,
5) f(2) > 0,
– rozwiązanie jednego z warunków 1)–5):
1) f(p) < 0 (lub q < 0, lub Δ > 0): ,
2) p > −2: ,
3) p < 2: ,
4) f(−2) > 0: ,
5) f(2) > 0: .
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi dla sposobu I:
1. Jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.
2. Jeżeli zdający nie rozwiąże wszystkich warunków 1)–5), podczas ich rozwiązywania popełni błędy rachunkowe i otrzyma zbiory o pustej części wspólnej albo popełni błąd, który nie jest rachunkowy, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
Zasady oceniania dla sposobu II
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (1, +∞).
rozwiązanie pięciu warunków I)–V) określonych w kryterium za 2 punkty
– spełnienie warunków I), III), IV) oraz zapisanie x1 < x2.
albo
spełnienie czterech spośród warunków I)–V) określonych w kryterium za 2 punkty
– spełnienie warunków I) oraz III), oraz zapisanie x1 < x2,
ALBO
– spełnienie warunków I) oraz IV), oraz zapisanie x1 < x2,
ALBO
– spełnienie warunków III) oraz IV), oraz zapisanie x1 < x2.
albo
spełnienie warunku I) i jednego z warunków II)–V):
I) wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, dla których funkcja f ma dokładnie dwa miejsca zerowe oraz wyznaczenie miejsc zerowych w zależności od m: i oraz ,
II) rozwiązanie nierówności x1 < 2: ,
III) rozwiązanie nierówności −2 < x1: ,
IV) rozwiązanie nierówności x2 < 2: ,
V) rozwiązanie nierówności −2 < x2: ,
– spełnienie trzech spośród warunków II)–V).
albo
wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, dla których funkcja f ma dokładnie dwa miejsca zerowe:
– wyznaczenie miejsc zerowych funkcji f w zależności od m: oraz .
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi dla sposobu II:
1. Jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.
2. Jeżeli zdający nie rozwiąże wszystkich warunków I)–V), podczas ich rozwiązywania popełni błędy rachunkowe i otrzyma zbiory o pustej części wspólnej albo popełni błąd, który nie jest rachunkowy, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
Zasady oceniania dla sposobu III
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (1, +∞).
rozwiązanie pięciu warunków A)–E) określonych w kryterium za 1 punkt.
rozwiązanie czterech warunków spośród A)–E) określonych w kryterium za 1 punkt.
rozwiązanie trzech warunków spośród A)–E) określonych w kryterium za 1 punkt.
zapisanie warunków A)–E):
A) Δ > 0,
B) x1 + 2 + x2 + 2 > 0,
C) x1x2 + 2(x1 + x2) + 4 > 0,
D) 2 − x1 + 2 − x2 > 0,
E) x1x2 − 2(x1 + x2) + 4 > 0,
– rozwiązanie jednego z warunków A)–E):
A) Δ > 0: ,
B) x1 + 2 + x2 + 2 > 0: ,
C) x1x2 + 2(x1 + x2) + 4 > 0: m ≠ 0,
D) 2 − x1 + 2 − x2 > 0: ,
E) x1x2 − 2(x1 + x2) + 4 > 0: .
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi dla sposobu III:
1. Jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.
2. Jeżeli zdający nie rozwiąże wszystkich warunków A)–E), podczas ich rozwiązywania popełni błędy rachunkowe i otrzyma zbiory o pustej części wspólnej albo popełni błąd, który nie jest rachunkowy, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0 zamiast Δ > 0, otrzymuje 0 punktów za tę część. Jeśli nie rozwiąże wszystkich warunków albo popełni błędy rachunkowe dające zbiór pusty, może otrzymać co najwyżej 3 punkty.