Zadanie 10, matura maj 2026, matematyka rozszerzona

5 pktobliczeniowetrudne (szac.)Maj 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Wyznacz wszystkie rzeczywiste wartości parametru m, gdzie m ≠ 0, dla których funkcja kwadratowa f określona wzorem

f(x) = m2 ⋅ x2 − 2mx − m + 1

ma dwa różne miejsca zerowe x1 oraz x2 należące do przedziału (−2, 2).

Zapisz obliczenia.

Pan Ignacy

Nauczyciel matematyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

  • Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I (poprzez interpretację geometryczną)

Ponieważ m ≠ 0, współczynnik przy x2 jest dodatni. Parabola ma ramiona skierowane ku górze. Pięć poniższych warunków jest więc koniecznych i wystarczających.

m∈(1,+∞)m \in (1, +\infty)

Warunek 1): f(p) < 0 (gdzie p=1mp = \frac{1}{m} to pierwsza współrzędna wierzchołka): m2⋅(1m)2−2m⋅1m−m+1<0⇒−m<0⇒m∈(0,+∞)m^2 \cdot (\frac{1}{m})^2 - 2m \cdot \frac{1}{m} - m + 1 < 0 \Rightarrow -m < 0 \Rightarrow m \in (0, +\infty)

Warunek 2) i 3): −2<p<2⇒−2<1m<2⇒∣m∣>12⇒m∈(−∞,−12)∪(12,+∞)-2 < p < 2 \Rightarrow -2 < \frac{1}{m} < 2 \Rightarrow |m| > \frac{1}{2} \Rightarrow m \in (-\infty, -\frac{1}{2}) \cup (\frac{1}{2}, +\infty)

Warunek 4): f(−2)>0⇒4m2+3m+1>0⇒m∈Rf(-2) > 0 \Rightarrow 4m^2 + 3m + 1 > 0 \Rightarrow m \in \mathbb{R}

Warunek 5): f(2)>0⇒4m2−5m+1>0⇒4(m−1)(m−14)>0⇒m∈(−∞,14)∪(1,+∞)f(2) > 0 \Rightarrow 4m^2 - 5m + 1 > 0 \Rightarrow 4(m - 1)(m - \frac{1}{4}) > 0 \Rightarrow m \in (-\infty, \frac{1}{4}) \cup (1, +\infty)

Część wspólna wszystkich warunków: (0,+∞)∩((−∞,−12)∪(12,+∞))∩R∩((−∞,14)∪(1,+∞))=(1,+∞)(0, +\infty) \cap ((-\infty, -\frac{1}{2}) \cup (\frac{1}{2}, +\infty)) \cap \mathbb{R} \cap ((-\infty, \frac{1}{4}) \cup (1, +\infty)) = (1, +\infty)

Sposób II (poprzez wyznaczenie miejsc zerowych)

Warunki: I) Δ > 0, II) x1 < 2, III) −2 < x1, IV) x2 < 2, V) −2 < x2.

Δ = (−2m)2 − 4m2(−m + 1) = 4m3 > 0, więc m > 0.

x1=1−mmx_1=\frac{1-\sqrt m}{m}, x2=1+mmx_2=\frac{1+\sqrt m}{m}.

Dla m > 0 nierówność −2 < x1 < 2 jest równoważna parze 2m−m+1>02m-\sqrt m+1>0 i 2m+m−1>02m+\sqrt m-1>0.

Pierwsza jest zawsze spełniona: 2(m−14)2+78>02(\sqrt m-\frac14)^2+\frac78>0. Druga: 2(m+1)(m−12)>02(\sqrt m+1)(\sqrt m-\frac12)>0, czyli m>14m>\frac14.

Nierówność −2 < x2 < 2 jest równoważna parze 2m+m+1>02m+\sqrt m+1>0 i 2m−m−1>02m-\sqrt m-1>0. Pierwsza jest zawsze spełniona dla m > 0, druga daje 2(m−1)(m+12)>02(\sqrt m-1)(\sqrt m+\frac12)>0, czyli m > 1.

Część wspólna: m∈(1,+∞)m\in(1,+\infty).

Uwaga: miejsca zerowe można też wyznaczyć z f(x) = (mx − 1)2 − m. Równanie (mx − 1)2 = m dla m ≤ 0 nie ma rozwiązań rzeczywistych (dla m = 0 lewa strona wynosi1), a dla m > 0 prowadzi do mx−1=±mmx-1=\pm\sqrt m i tych samych dwóch pierwiastków.

Sposób III (poprzez wzory Viète’a)

Oba pierwiastki należą do (−2, 2) wtedy i tylko wtedy, gdy Δ > 0 i dodatnie są liczby x1 + 2, x2 + 2, 2 − x1, 2 − x2. Dwie liczby są dodatnie wtedy i tylko wtedy, gdy ich suma i iloczyn są dodatnie. Otrzymujemy warunki:

  • A. Δ > 0,
  • B. x1 + x2 + 4 > 0,
  • C. x1x2 + 2(x1 + x2) + 4 > 0,
  • D. 4 − x1 − x2 > 0,
  • E. x1x2 − 2(x1 + x2) + 4 > 0.

Ze wzorów Viète’a x1+x2=2mx_1+x_2=\frac2m, x1x2=1−mm2x_1x_2=\frac{1-m}{m^2}. Przy m ≠ 0:

  • A. 4m3 > 0, czyli m > 0.
  • B. 2m+4>0\frac2m+4>0, czyli 2m(2m + 1) > 0, stąd m∈(−∞,−12)∪(0,+∞)m\in(-\infty,-\frac12)\cup(0,+\infty).
  • C. 1−mm2+4m+4>0\frac{1-m}{m^2}+\frac4m+4>0, czyli 4m2+3m+1=(2m+34)2+716>04m^2+3m+1=(2m+\frac34)^2+\frac7{16}>0; spełnione dla m ≠ 0.
  • D. 4−2m>04-\frac2m>0, czyli 2m(2m − 1) > 0, stąd m∈(−∞,0)∪(12,+∞)m\in(-\infty,0)\cup(\frac12,+\infty).
  • E. 1−mm2−4m+4>0\frac{1-m}{m^2}-\frac4m+4>0, czyli (4m − 1)(m − 1) > 0, stąd m∈(−∞,0)∪(0,14)∪(1,+∞)m\in(-\infty,0)\cup(0,\frac14)\cup(1,+\infty).

Część wspólna daje m∈(1,+∞)m\in(1,+\infty).

Schemat punktowania

Zasady oceniania dla sposobu I

5 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (1, +∞).

4 pkt

rozwiązanie pięciu warunków 1)–5) określonych w kryterium za 1 punkt.

3 pkt

rozwiązanie czterech spośród warunków 1)–5) określonych w kryterium za 1 punkt.

2 pkt

rozwiązanie trzech spośród warunków 1)–5) określonych w kryterium za 1 punkt.

1 pkt

zapisanie wszystkich warunków:

1) f(p) < 0 (lub q < 0, lub Δ > 0),

2) p > −2,

3) p < 2,

4) f(−2) > 0,

5) f(2) > 0,

– rozwiązanie jednego z warunków 1)–5):

1) f(p) < 0 (lub q < 0, lub Δ > 0): m∈(0,+∞)m\in(0,+\infty),

2) p > −2: m∈(−∞,−12)∪(0,+∞)m\in(-\infty,-\frac12)\cup(0,+\infty),

3) p < 2: m∈(−∞,0)∪(12,+∞)m\in(-\infty,0)\cup(\frac12,+\infty),

4) f(−2) > 0: m∈Rm\in\mathbb R,

5) f(2) > 0: m∈(−∞,14)∪(1,+∞)m\in(-\infty,\frac14)\cup(1,+\infty).

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi dla sposobu I:

1. Jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.

2. Jeżeli zdający nie rozwiąże wszystkich warunków 1)–5), podczas ich rozwiązywania popełni błędy rachunkowe i otrzyma zbiory o pustej części wspólnej albo popełni błąd, który nie jest rachunkowy, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

Zasady oceniania dla sposobu II

5 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (1, +∞).

4 pkt

rozwiązanie pięciu warunków I)–V) określonych w kryterium za 2 punkty

– spełnienie warunków I), III), IV) oraz zapisanie x1 < x2.

albo

3 pkt

spełnienie czterech spośród warunków I)–V) określonych w kryterium za 2 punkty

– spełnienie warunków I) oraz III), oraz zapisanie x1 < x2,

ALBO

– spełnienie warunków I) oraz IV), oraz zapisanie x1 < x2,

ALBO

– spełnienie warunków III) oraz IV), oraz zapisanie x1 < x2.

albo

2 pkt

spełnienie warunku I) i jednego z warunków II)–V):

I) wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, dla których funkcja f ma dokładnie dwa miejsca zerowe oraz wyznaczenie miejsc zerowych w zależności od m: m∈(0,+∞)m\in(0,+\infty) i x1=1−mmx_1=\frac{1-\sqrt m}{m} oraz x2=1+mmx_2=\frac{1+\sqrt m}{m},

II) rozwiązanie nierówności x1 < 2: m∈(14,+∞)m\in(\frac14,+\infty),

III) rozwiązanie nierówności −2 < x1: m∈(0,+∞)m\in(0,+\infty),

IV) rozwiązanie nierówności x2 < 2: m∈(1,+∞)m\in(1,+\infty),

V) rozwiązanie nierówności −2 < x2: m∈(0,+∞)m\in(0,+\infty),

– spełnienie trzech spośród warunków II)–V).

albo

1 pkt

wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, dla których funkcja f ma dokładnie dwa miejsca zerowe: m∈(0,+∞)m\in(0,+\infty)

– wyznaczenie miejsc zerowych funkcji f w zależności od m: x1=1−mmx_1=\frac{1-\sqrt m}{m} oraz x2=1+mmx_2=\frac{1+\sqrt m}{m}.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi dla sposobu II:

1. Jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.

2. Jeżeli zdający nie rozwiąże wszystkich warunków I)–V), podczas ich rozwiązywania popełni błędy rachunkowe i otrzyma zbiory o pustej części wspólnej albo popełni błąd, który nie jest rachunkowy, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

Zasady oceniania dla sposobu III

5 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (1, +∞).

4 pkt

rozwiązanie pięciu warunków A)–E) określonych w kryterium za 1 punkt.

3 pkt

rozwiązanie czterech warunków spośród A)–E) określonych w kryterium za 1 punkt.

2 pkt

rozwiązanie trzech warunków spośród A)–E) określonych w kryterium za 1 punkt.

1 pkt

zapisanie warunków A)–E):

A) Δ > 0,

B) x1 + 2 + x2 + 2 > 0,

C) x1x2 + 2(x1 + x2) + 4 > 0,

D) 2 − x1 + 2 − x2 > 0,

E) x1x2 − 2(x1 + x2) + 4 > 0,

– rozwiązanie jednego z warunków A)–E):

A) Δ > 0: m∈(0,+∞)m\in(0,+\infty),

B) x1 + 2 + x2 + 2 > 0: m∈(−∞,−12)∪(0,+∞)m\in(-\infty,-\frac12)\cup(0,+\infty),

C) x1x2 + 2(x1 + x2) + 4 > 0: m ≠ 0,

D) 2 − x1 + 2 − x2 > 0: m∈(−∞,0)∪(12,+∞)m\in(-\infty,0)\cup(\frac12,+\infty),

E) x1x2 − 2(x1 + x2) + 4 > 0: m∈(−∞,0)∪(0,14)∪(1,+∞)m\in(-\infty,0)\cup(0,\frac14)\cup(1,+\infty).

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi dla sposobu III:

1. Jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.

2. Jeżeli zdający nie rozwiąże wszystkich warunków A)–E), podczas ich rozwiązywania popełni błędy rachunkowe i otrzyma zbiory o pustej części wspólnej albo popełni błąd, który nie jest rachunkowy, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0 zamiast Δ > 0, otrzymuje 0 punktów za tę część. Jeśli nie rozwiąże wszystkich warunków albo popełni błędy rachunkowe dające zbiór pusty, może otrzymać co najwyżej 3 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.