Zadanie 5, matura maj 2026, matematyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Maj 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Rozwiąż nierówność

∣2x − 6∣ − ∣x2 − 9∣ < 0

Zapisz obliczenia.

Pan Ignacy

Nauczyciel matematyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

  • Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I

x∈(−∞,−5)∪(−1,3)∪(3,+∞)x\in(-\infty,-5)\cup(-1,3)\cup(3,+\infty)

Przypadek 1. (gdy x∈(−∞,−3)x\in(-\infty,-3)):

−2x + 6 − x2 + 9 < 0

−x2 − 2x + 15 < 0

−(x + 5)(x − 3) < 0

x∈(−∞,−5)x\in(-\infty,-5)

Przypadek 2. (gdy x∈[−3,3)x\in[-3,3)):

−2x + 6 + x2 − 9 < 0

x2 − 2x − 3 < 0

(x + 1)(x − 3) < 0

x∈(−1,3)x\in(-1,3)

Przypadek 3. (gdy x∈[3,+∞)x\in[3,+\infty)):

2x − 6 − x2 + 9 < 0

−x2 + 2x + 3 < 0

−(x + 1)(x − 3) < 0

x∈(3,+∞)x\in(3,+\infty)

Sposób II

Korzystając z własności wartości bezwzględnej i różnicy kwadratów, otrzymujemy:

2∣x − 3∣ − ∣x − 3∣ ⋅ ∣x + 3∣ < 0,

∣x − 3∣(2 − ∣x + 3∣) < 0.

Stąd x ≠ 3 i ∣x + 3∣ > 2, czyli x ≠ 3 i (x < −5 lub x > −1).

Zatem x∈(−∞,−5)∪(−1,3)∪(3,+∞)x\in(-\infty,-5)\cup(-1,3)\cup(3,+\infty).

Sposób IIa

Dla x = 3 lewa strona nierówności wynosi 0, więc nierówność nie jest spełniona. Dla x ≠ 3 przekształcamy równoważnie:

1<∣x2−9∣∣2x−6∣=∣x−3∣⋅∣x+3∣2∣x−3∣=∣x+3∣21<\frac{|x^2-9|}{|2x-6|}=\frac{|x-3|\cdot|x+3|}{2|x-3|}=\frac{|x+3|}{2}.

Stąd x ≠ 3 i ∣x + 3∣ > 2, czyli x ≠ 3 i (x < −5 lub x > −1).

Zatem x∈(−∞,−5)∪(−1,3)∪(3,+∞)x\in(-\infty,-5)\cup(-1,3)\cup(3,+\infty).

Sposób IIb (poprzez nierówność wielomianową)

∣2x − 6∣ < ∣x2 − 9∣

(2x − 6)2 < (x2 − 9)2

4(x − 3)2 < (x − 3)2(x + 3)2

(x − 3)2[4 − (x + 3)2] < 0

(x − 3)2(−1 − x)(x + 5) < 0

(x − 3)2(x + 1)(x + 5) > 0.

Stąd x∈(−∞,−5)∪(−1,3)∪(3,+∞)x\in(-\infty,-5)\cup(-1,3)\cup(3,+\infty).

Sposób III (poprzez koniunkcję nierówności)

Korzystamy z równoważności ∣u∣<a  ⟺  (u<a i u>−a)|u|<a\iff(u<a\text{ i }u>-a) oraz ∣u∣>a  ⟺  (u>a lub u<−a)|u|>a\iff(u>a\text{ lub }u<-a).

Nierówność jest równoważna koniunkcji 2x − 6 < ∣x2 − 9∣ i 2x − 6 > −∣x2 − 9∣, czyli ∣x2 − 9∣ > 2x − 6 i ∣x2 − 9∣ > −2x + 6.

Rozwiązujemy każdą nierówność:

(x2 − 9 > 2x − 6 lub x2 − 9 < −2x + 6) i (x2 − 9 > −2x + 6 lub x2 − 9 < 2x − 6),

(x2 − 2x − 3 > 0 lub x2 + 2x − 15 < 0) i (x2 + 2x − 15 > 0 lub x2 − 2x − 3 < 0).

Pierwsza alternatywa daje x∈(−∞,−1)∪(3,+∞)x\in(-\infty,-1)\cup(3,+\infty) lub x∈(−5,3)x\in(-5,3), czyli x∈(−∞,3)∪(3,+∞)x\in(-\infty,3)\cup(3,+\infty).

Druga daje x∈(−∞,−5)∪(3,+∞)x\in(-\infty,-5)\cup(3,+\infty) lub x∈(−1,3)x\in(-1,3).

Część wspólna tych zbiorów to (−∞,−5)∪(−1,3)∪(3,+∞)(-\infty,-5)\cup(-1,3)\cup(3,+\infty) – ostateczny zbiór rozwiązań.

Schemat punktowania

4 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: x∈(−∞,−5)∪(−1,3)∪(3,+∞)x\in(-\infty,-5)\cup(-1,3)\cup(3,+\infty).

3 pkt

zapisanie trzech przedziałów: (−∞, −3), [−3, 3) i [3, +∞) (z dokładnością do domknięcia) oraz zapisanie nierówności bez użycia symbolu wartości bezwzględnej w każdym z tych przedziałów oraz rozwiązanie nierówności w dwóch spośród tych przedziałów – tj. wyznaczenie części wspólnych zbiorów rozwiązań zapisanych nierówności z rozpatrywanymi przedziałami

– rozwiązanie nierówności 2 − ∣x + 3∣ < 0,

ALBO

– zapisanie koniunkcji nierówności 2 − ∣x + 3∣ < 0 i x ≠ 3,

ALBO

– przekształcenie nierówności do postaci (x − 3)2(x + 1)(x + 5) > 0,

ALBO

– wyznaczenie wszystkich pierwiastków wielomianu x4 − 22x2 + 24x + 45 i określenie krotności tych pierwiastków,

ALBO

– zapisanie nierówności w postaci równoważnej koniunkcji dwóch nierówności: 2x − 6 < ∣x2 − 9∣ i 2x − 6 > −∣x2 − 9∣, a następnie w postaci równoważnej koniunkcji alternatyw nierówności bez użycia symbolu wartości bezwzględnej: (x2 − 9 > 2x − 6 lub x2 − 9 < −2x + 6) i (x2 − 9 > −2x + 6 lub x2 − 9 < 2x − 6),

ALBO

– zapisanie nierówności w postaci równoważnej alternatywy dwóch nierówności: x2 − 9 > ∣2x − 6∣ lub x2 − 9 < −∣2x − 6∣, a następnie w postaci równoważnej alternatywy koniunkcji nierówności bez użycia symbolu wartości bezwzględnej: (2x − 6 < x2 − 9 i 2x − 6 > −x2 + 9) lub (2x − 6 < −x2 + 9 i 2x − 6 > x2 − 9),

ALBO

– zapisanie czterech przypadków: 2x − 6 < 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 < 0 i x2 − 9 ≥ 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 ≥ 0 (z dokładnością do domknięcia) oraz zapisanie nierówności bez użycia symbolu wartości bezwzględnej w każdym z tych przypadków oraz rozwiązanie nierówności w dwóch spośród trzech następujących przypadków: 2x − 6 < 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 < 0 i x2 − 9 ≥ 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 ≥ 0 – tj. wyznaczenie części wspólnych zbiorów rozwiązań zapisanych nierówności,

ALBO

– zapisanie, że przypadek 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 < 0 jest sprzeczny oraz zapisanie trzech przypadków: 2x − 6 < 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 < 0 i x2 − 9 ≥ 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 ≥ 0 (z dokładnością do domknięcia) oraz zapisanie nierówności bez użycia symbolu wartości bezwzględnej w każdym z tych przypadków oraz rozwiązanie nierówności w dwóch spośród tych trzech przypadków – tj. wyznaczenie części wspólnych zbiorów rozwiązań zapisanych nierówności,

ALBO

– odczytanie z wykresów funkcji f(x) = ∣2x − 6∣ oraz g(x) = ∣x2 − 9∣ pierwszych współrzędnych punktów ich przecięcia: x = −5 oraz x = −1 oraz x = 3 i sprawdzenie rachunkiem poprawności odczytanych współrzędnych.

albo

2 pkt

zapisanie trzech przedziałów: (−∞, −3), [−3, 3) i [3, +∞) (z dokładnością do domknięcia) oraz zapisanie nierówności bez użycia symbolu wartości bezwzględnej w każdym z tych przedziałów

– zapisanie nierówności ∣x − 3∣ ⋅ (2 − ∣x + 3∣) < 0,

ALBO

– zapisanie jednej z nierówności:

1<∣x+3∣21<\frac{|x+3|}{2} (bez zapisania założenia x ≠ 3),

1<∣x2−9∣2∣x−3∣1<\frac{|x^2-9|}{2|x-3|} z zapisaniem założenia x ≠ 3,

1<∣x−3∣⋅∣x+3∣∣2x−6∣1<\frac{|x-3|\cdot|x+3|}{|2x-6|} z zapisaniem założenia x ≠ 3,

1<∣(x−3)(x+3)2x−6∣1<\left|\frac{(x-3)(x+3)}{2x-6}\right| z zapisaniem założenia x ≠ 3,

(x − 3)2[4 − (x + 3)2] < 0,

ALBO

– przekształcenie nierówności do postaci x4 − 22x2 + 24x + 45 > 0 i wyznaczenie dwóch pierwiastków wielomianu x4 − 22x2 + 24x + 45 (lub zapisanie, że 3 jest dwukrotnym pierwiastkiem tego wielomianu),

ALBO

– zapisanie nierówności w postaci równoważnej koniunkcji dwóch nierówności: 2x − 6 < ∣x2 − 9∣ i 2x − 6 > −∣x2 − 9∣,

ALBO

– zapisanie nierówności w postaci równoważnej alternatywy dwóch nierówności: x2 − 9 > ∣2x − 6∣ lub x2 − 9 < −∣2x − 6∣,

ALBO

– zapisanie czterech przypadków: 2x − 6 < 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 < 0 i x2 − 9 ≥ 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 ≥ 0 (z dokładnością do domknięcia) oraz zapisanie nierówności bez użycia symbolu wartości bezwzględnej w każdym z tych przypadków,

ALBO

– zapisanie trzech przypadków: 2x − 6 < 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 < 0 i x2 − 9 ≥ 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 ≥ 0 (z dokładnością do domknięcia) oraz zapisanie nierówności bez użycia symbolu wartości bezwzględnej w każdym z tych przypadków oraz zapisanie, że przypadek 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 < 0 jest sprzeczny,

ALBO

– narysowanie wykresów funkcji f(x) = ∣2x − 6∣ oraz g(x) = ∣x2 − 9∣.

albo

1 pkt

zapisanie trzech przedziałów: (−∞, −3), [−3, 3) i [3, +∞) (z dokładnością do domknięcia) oraz zapisanie danej nierówności w jednym z tych przedziałów bez użycia symbolu wartości bezwzględnej

– zapisanie jednego z przedziałów: (−∞, −3), [−3, 3), [3, +∞) (z dokładnością do domknięcia) oraz rozwiązanie danej nierówności w tym przedziale – tj. wyznaczenie części wspólnej zbioru rozwiązań zapisanej nierówności z rozpatrywanym przedziałem,

ALBO

– zastosowanie własności wartości bezwzględnej i zapisanie nierówności 2∣x − 3∣ − ∣(x − 3)(x + 3)∣ < 0,

ALBO

– zastosowanie własności wartości bezwzględnej i zapisanie nierówności w jednej z następujących postaci:

1<∣x2−9∣2∣x−3∣1<\frac{|x^2-9|}{2|x-3|} (bez zapisania założenia x ≠ 3),

1<∣x−3∣⋅∣x+3∣∣2x−6∣1<\frac{|x-3|\cdot|x+3|}{|2x-6|} (bez zapisania założenia x ≠ 3),

1<∣(x−3)(x+3)2x−6∣1<\left|\frac{(x-3)(x+3)}{2x-6}\right| (bez zapisania założenia x ≠ 3),

(2x − 6)2 < (x2 − 9)2,

ALBO

– zapisanie czterech przypadków: 2x − 6 < 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 < 0 i x2 − 9 ≥ 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 ≥ 0 (z dokładnością do domknięcia) oraz zapisanie danej nierówności w jednym z tych przypadków bez użycia symbolu wartości bezwzględnej,

ALBO

– zapisanie jednego z trzech przypadków: 2x − 6 < 0 i x2 − 9 < 0; 2x − 6 < 0 i x2 − 9 ≥ 0; 2x − 6 ≥ 0 i x2 − 9 ≥ 0 (z dokładnością do domknięcia) oraz rozwiązanie danej nierówności w tym przypadku – tj. wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań zapisanych nierówności.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający, zapisując nierówność bez użycia wartości bezwzględnej, popełni błąd, który nie jest rachunkowy, tylko w jednym z rozpatrywanych przypadków/przedziałów i rozwiąże zadanie do końca, to może uzyskać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie, o ile nie nabył prawa do innej punktacji zgodnej z zasadami oceniania.

2. Jeżeli zdający nie rozpatruje przedziałów, które wyczerpują zbiór wszystkich liczb rzeczywistych i w których nierówność ma różne postacie (lub rozpatruje przypadki wyznaczone jedynie przez nierówności ostre, które nie wyczerpują zbioru R\mathbb R), to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli zdający przy rozwiązaniu graficznym poda zbiór rozwiązań (−∞,−5)∪(−1,3)∪(3,+∞)(-\infty,-5)\cup(-1,3)\cup(3,+\infty), ale nie sprawdzi rachunkiem pierwszych współrzędnych punktów przecięcia wykresów funkcji f(x) = ∣2x − 6∣ i g(x) = ∣x2 − 9∣, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

4. Jeżeli zdający, podając zbiór rozwiązań nierówności, nie uwzględni warunku x ≠ 3, to może uzyskać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający nie rozpatruje przedziałów, które wyczerpują zbiór wszystkich liczb rzeczywistych, może uzyskać co najwyżej 3 punkty. Jeśli przy rozwiązaniu graficznym nie sprawdzi rachunkiem pierwszych współrzędnych punktów przecięcia, może uzyskać co najwyżej 3 punkty. Jeśli nie uwzględni warunku x ≠ 3, może uzyskać co najwyżej 3 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.