Zadanie 8, matura czerwiec 2019, fizyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

W tabeli poniżej, w każdym z wierszy 1.–4., przedstawiono dane dotyczące ruchu orbitalnego któregoś z satelitów Jowisza albo któregoś z satelitów Saturna. Ostatnia kolumna tabeli jest nieuzupełniona. Zakładamy, że te satelity poruszają się po orbitach kołowych. W punkcie b) zadania wykorzystaj fakt, że masa Jowisza jest większa od masy Saturna.

Promień orbity satelity, tys. kmOkres obiegu dookoła planety, dniPlaneta macierzysta, Jowisz albo Saturn
1.2951,89
2.4221,77
3.6713,55
4.356079,3

a) Wyprowadź wzór pozwalający obliczyć masę planety na podstawie promienia orbity oraz okresu obiegu satelity dookoła tej planety (i z wykorzystaniem odpowiednich stałych).2 punkty

b) Uzupełnij tabelę zamieszczoną w opisie zadania 8. Do ostatniej komórki każdego z wierszy 1.–4. wpisz nazwę planety macierzystej dla danego satelity. Poniżej zapisz odpowiednie obliczenia (lub relacje) wykorzystujące parametry ruchu orbitalnego satelitów i umożliwiające identyfikację planet macierzystych dla tych satelitów.2 punkty

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

a) M=4π2Gr3T2M = \frac{4\pi^2}{G}\frac{r^3}{T^2}

Sposób 1. Siła grawitacji jest siłą dośrodkową; wzór na wartość prędkości w ruchu jednostajnym po okręgu:

mv2r=GmMr2\frac{mv^2}{r} = \frac{GmM}{r^2}, v=2πrT→v2=GMr→(2πrT)2=GMr→M=4π2Gr3T2v = \frac{2\pi r}{T} \rightarrow v^2 = \frac{GM}{r} \rightarrow \left(\frac{2\pi r}{T}\right)^2 = \frac{GM}{r} \rightarrow M = \frac{4\pi^2}{G}\frac{r^3}{T^2}

Sposób 2. Siła grawitacji jest siłą dośrodkową; wzór na prędkość kątową w ruchu jednostajnym po okręgu:

mω2r=GmMr2m\omega^2 r = \frac{GmM}{r^2}, ω=2πT→ω2=GMr3→(2πT)2=GMr3→M=4π2Gr3T2\omega = \frac{2\pi}{T} \rightarrow \omega^2 = \frac{GM}{r^3} \rightarrow \left(\frac{2\pi}{T}\right)^2 = \frac{GM}{r^3} \rightarrow M = \frac{4\pi^2}{G}\frac{r^3}{T^2}

b) 1. Saturn, 2. Jowisz, 3. Jowisz, 4. Saturn.

Ponieważ r3T2∼M\frac{r^3}{T^2} \sim M, wystarczy porównać ilorazy r3T2\frac{r^3}{T^2} obliczone z danych w tabeli – większa wartość ilorazu odpowiada Jowiszowi:

rJ3TJ2≈24⋅106 (tys. km)3dni2\frac{r_J^3}{T_J^2} \approx 24 \cdot 10^6\ \frac{(\mathrm{tys.\ km})^3}{\mathrm{dni}^2} (wiersze 2. i 3.), rS3TS2≈7,2⋅106 (tys. km)3dni2\frac{r_S^3}{T_S^2} \approx 7{,}2 \cdot 10^6\ \frac{(\mathrm{tys.\ km})^3}{\mathrm{dni}^2} (wiersze 1. i 4.)

Schemat punktowania

a)

2 pkt

prawidłowa metoda i prawidłowe wyprowadzenie wzoru pozwalającego wyznaczyć M z parametrów orbitalnych.

1 pkt

zapisanie siły grawitacji jako siły dośrodkowej oraz skorzystanie ze wzoru na wartość prędkości liniowej albo prędkości kątowej w ruchu jednostajnym po okręgu.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

b)

2 pkt

wpisanie nazw odpowiednich planet we wszystkich wierszach oraz prawidłowe obliczenia ilorazów r3T2\frac{r^3}{T^2} umożliwiające identyfikację planet.

1 pkt

wpisanie nazw odpowiednich planet we wszystkich wierszach bez obliczeń

LUB

– wpisanie odpowiednich planet w dwóch wierszach wynikające z obliczeń ilorazów r3T2\frac{r^3}{T^2}.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.