Zadanie 1.2, matura czerwiec 2021, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Z wieży obserwacyjnej wystrzelono małą kulkę. Prędkość kulki w chwili początkowej ruchu (t0 = 0) miała kierunek poziomy. Na wykresie poniżej, w układzie współrzędnych (x, y), przedstawiono tor lotu kulki od chwili t0 aż do momentu uderzenia kulki w poziome podłoże.
Przyjmij do obliczeń przyśpieszenie ziemskie g = 9,81 m/s2. W zadaniach 1.1.–1.3. pomiń opory ruchu.
PowiększPolecenie
4 punktyTorem ruchu kulki jest fragment paraboli opisanej równaniem:
Współczynniki liczbowe w tym równaniu wyrażone są (domyślnie) w podstawowych jednostkach układu SI.
Wyprowadź powyższe równanie toru lotu kulki na podstawie równań ruchu rzutu poziomego oraz położenia początkowego i końcowego kulki podczas lotu.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Przykładowe rozwiązanie:
Rzut poziomy jest złożeniem dwóch ruchów: spadku swobodnego w kierunku pionowym oraz ruchu jednostajnego prostoliniowego w kierunku poziomym. Zapiszemy zależność położenia od czasu y(t) dla składowej pionowej ruchu:
y(t) = h − sy(t)
gdzie h jest wysokością, z jakiej rozpoczyna się rzut, a sy(t) jest drogą przebytą w kierunku pionowym od chwili t = 0. Skorzystamy ze wzoru na drogę sy(t) w ruchu przyśpieszonym:
Zapiszemy zależność położenia od czasu x(t) dla składowej poziomej ruchu:
x(t) = vxt
gdzie vx jest wartością prędkości początkowej – jednocześnie wartością składowej prędkości w kierunku poziomym. Z powyższych równań wyznaczymy zależność y(x):
Żeby otrzymać zależność y(x) wyrażoną poprzez zasięg rzutu i wysokość początkową, wyznaczymy wartość składowej vx poprzez zasięg i wysokość. Skorzystamy ze związku między zasięgiem xmax a wysokością h rzutu poziomego i prędkością początkową vx:
Zatem:
Do powyższego równania podstawimy dane odczytane z wykresu (wyrażone w metrach): h = 20, xmax = 40:
Schemat punktowania
poprawna metoda wyprowadzenia równania toru ruchu, z wykorzystaniem prawidłowych równań ruchu dla rzutu poziomego oraz otrzymanie poprawnej postaci równania toru
LUB
– poprawne udowodnienie, że torem ruchu jest fragment paraboli (tzn. wyprowadzenie równania z równań ruchu rzutu poziomego) oraz wyznaczenie współczynników równania paraboli z postaci iloczynowej (lub kanonicznej lub ogólnej).
poprawna metoda wyprowadzenia równania toru ruchu, z wykorzystaniem prawidłowych równań ruchu dla rzutu poziomego (dla poziomej i pionowej składowej ruchu) oraz związku między zasięgiem rzutu a prędkością początkową i wysokością, oraz otrzymanie równania:
LUB
– poprawna metoda wyprowadzenia równania toru ruchu, z wykorzystaniem prawidłowych równań ruchu dla rzutu poziomego (dla poziomej i pionowej składowej ruchu), otrzymanie równania oraz wyznaczenie prędkości początkowej w zależności od zasięgu rzutu oraz wysokości początkowej.
zapisanie poprawnych równań ruchu rzutu poziomego (dla poziomej i pionowej składowej ruchu): x(t) = vxt oraz oraz zapisanie związku między zasięgiem rzutu a wysokością i prędkością początkową
LUB
– założenie (bez dowodu opartego na równaniach ruchu), że torem ruchu jest fragment paraboli oraz poprawne wyprowadzenie wzoru toru ruchu z postaci iloczynowej (lub kanonicznej lub ogólnej) równania paraboli
LUB
– zapisanie prawidłowych równań ruchu dla rzutu poziomego (dla poziomej i pionowej składowej ruchu) oraz otrzymanie równania paraboli: .
zapisanie poprawnych równań ruchu rzutu poziomego (dla poziomej i pionowej składowej ruchu): x(t) = vxt oraz
LUB
– poprawne obliczenie wartości prędkości początkowej rzutu poziomego:
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Kluczowe jest wyodrębnienie dwóch niezależnych ruchów: jednostajnego poziomego i jednostajnie przyśpieszonego pionowego. Dopuszczalne są różne sposoby wyrażenia równania (forma iloczynowa, kanoniczna, ogólna).