Zadanie 7.1, matura czerwiec 2021, fizyka rozszerzona

3 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2021

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Źródło Z\mathcal{Z} dźwięku o częstotliwości fZ = 1000 Hz porusza się z prędkością o stałej wartości vz po okręgu o promieniu r = 1 m w płaszczyźnie poziomej. Źródło Z\mathcal{Z} wykonuje n = 30 obiegów po okręgu w czasie jednej minuty. Obserwator O\mathcal{O} znajdujący się w pewnej odległości od środka S okręgu odbiera dźwięki wysyłane przez źródło Z\mathcal{Z} i rejestruje je jako falę dźwiękową o zmieniającej się częstotliwości (w wyniku efektu Dopplera). Na rysunku poniżej przedstawiono opisaną sytuację. Składową prędkości źródła w kierunku obserwatora oznaczono przez v⃗zo\vec{v}_{zo}.

Prędkość dźwięku w powietrzu ma wartość vd = 340 m/s.

okrąg o środku S i promieniu r, źródło Z na okręgu z wektorem prędkości vz stycznym do okręgu oraz jego składową vzo skierowaną wzdłuż przerywanej linii łączącej źródło z obserwatorem O; obserwator O leży poza okręgiem, na przerywanej prostej przechodzącej przez SPowiększ
okrąg o środku S i promieniu r, źródło Z na okręgu z wektorem prędkości vz stycznym do okręgu oraz jego składową vzo skierowaną wzdłuż przerywanej linii łączącej źródło z obserwatorem O; obserwator O leży poza okręgiem, na przerywanej prostej przechodzącej przez S

Częstotliwość fo dźwięku odbieranego przez obserwatora, w zależności od zwrotu składowej v⃗zo\vec{v}_{zo}, wyraża się wzorami:

fo=fz⋅vdvd−vzolubfo=fz⋅vdvd+vzof_o = f_z \cdot \frac{v_d}{v_d - v_{zo}} \qquad \text{lub} \qquad f_o = f_z \cdot \frac{v_d}{v_d + v_{zo}}

Polecenie

3 punkty

Gdy źródło dźwięku znajduje się w punkcie A, to wysyła dźwięk odbierany przez obserwatora jako dźwięk o częstotliwości równej częstotliwości źródła.

Gdy źródło dźwięku znajduje się w punkcie B, to wysyła dźwięk odbierany przez obserwatora jako dźwięk o częstotliwości najwyższej.

Gdy źródło dźwięku znajduje się w punkcie C, to wysyła dźwięk odbierany przez obserwatora jako dźwięk o częstotliwości najniższej.

Na rysunku powyżej wyznacz konstrukcyjnie oraz zaznacz i podpisz punkty A, B, C.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Punkt A: punkt przecięcia okręgu z prostą SOS\mathcal{O} – są dwa poprawne położenia (po stronie bliższej i po stronie dalszej od obserwatora). Prędkość źródła jest tam prostopadła do kierunku źródło–obserwator, więc vzo = 0 i fo = fz.

Punkt B: punkt styczności okręgu ze styczną poprowadzoną z punktu O\mathcal{O} powyżej prostej SOS\mathcal{O} (po tej stronie, po której jest źródło na rysunku). Źródło porusza się tam wzdłuż stycznej w stronę obserwatora, więc vzo = vz jest największa, a odbierana częstotliwość najwyższa.

Punkt C: punkt styczności okręgu z drugą styczną poprowadzoną z punktu O\mathcal{O} (poniżej prostej SOS\mathcal{O}). Źródło porusza się tam wzdłuż stycznej od obserwatora, więc odbierana częstotliwość jest najniższa.

Schemat punktowania

3 pkt

poprawne wyznaczenie oraz podpisanie położenia punktów A, B, C.

2 pkt

poprawne wyznaczenie oraz podpisanie położenia dwóch punktów spośród A, B, C.

1 pkt

poprawne wyznaczenie oraz podpisanie położenia jednego punktu spośród A, B, C.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Uwaga! Są dwa poprawne położenia dla punktu A. Wystarczy, że zdający zaznaczy i podpisze jedno z nich. W przypadku, gdy zdający podpisze i zaznaczy oba poprawne położenia, to traktowane jest to jako poprawne wyznaczenie położenia punktu A.

Komentarz. Są dwa poprawne położenia dla punktu A. Wystarczy, że zdający zaznaczy i podpisze jedno z nich.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.