Zadanie 22, matura czerwiec 2024, matematyka podstawowa

2 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Bok kwadratu ABCD ma długość równą 12. Punkt S jest środkiem boku BC tego kwadratu. Na odcinku AS leży punkt P taki, że odcinek BP jest prostopadły do odcinka AS.

Oblicz długość odcinka BP. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

∣BP∣=1255|BP| = \frac{12\sqrt{5}}{5}

Sposób I

Punkt S jest środkiem odcinka BC, więc ∣BS∣ = 6. Trójkąt ABS jest prostokątny. Odcinek BP jest wysokością trójkąta ABS poprowadzoną na przeciwprostokątną AS.

Z twierdzenia Pitagorasa obliczamy długość odcinka AS:

∣AS∣2 = 122 + 62

∣AS∣2 = 180

∣AS∣=180=65|AS| = \sqrt{180} = 6\sqrt{5}

Ponieważ odcinek BP jest wysokością trójkąta prostokątnego poprowadzoną na przeciwprostokątną, więc

∣BP∣=∣AB∣⋅∣BS∣∣AS∣=12⋅665=125=1255|BP| = \frac{|AB| \cdot |BS|}{|AS|} = \frac{12 \cdot 6}{6\sqrt{5}} = \frac{12}{\sqrt{5}} = \frac{12\sqrt{5}}{5}

Długość odcinka BP jest równa 1255\frac{12\sqrt{5}}{5}.

Sposób II

Punkt S jest środkiem odcinka BC, więc ∣BS∣ = 6. Trójkąt ABS jest prostokątny. Odcinek BP jest wysokością trójkąta ABS poprowadzoną na przeciwprostokątną AS.

Z twierdzenia Pitagorasa obliczamy długość odcinka AS:

∣AS∣2 = 122 + 62

∣AS∣2 = 180

∣AS∣=180=65|AS| = \sqrt{180} = 6\sqrt{5}

Pole trójkąta ABS jest równe

PABS=12⋅65⋅∣BP∣P_{ABS} = \frac{1}{2} \cdot 6\sqrt{5} \cdot |BP|

Ponadto pole trójkąta ABS można obliczyć jako połowę iloczynu długości przyprostokątnych

PABS=12⋅12⋅6=36P_{ABS} = \frac{1}{2} \cdot 12 \cdot 6 = 36

Zatem

12⋅65⋅∣BP∣=36\frac{1}{2} \cdot 6\sqrt{5} \cdot |BP| = 36

∣BP∣=7265=1255|BP| = \frac{72}{6\sqrt{5}} = \frac{12\sqrt{5}}{5}

Długość odcinka BP jest równa 1255\frac{12\sqrt{5}}{5}.

Sposób III

Punkt S jest środkiem odcinka BC, więc ∣BS∣ = 6. Trójkąt ABS jest prostokątny. Odcinek BP jest wysokością trójkąta ABS poprowadzoną na przeciwprostokątną AS.

Z warunków zadania otrzymujemy: ∣∢BAP∣=∣∢PBS∣|\sphericalangle BAP| = |\sphericalangle PBS| oraz ∣∢ABP∣=∣∢BSP∣|\sphericalangle ABP| = |\sphericalangle BSP|. Zatem trójkąty ABS, APB, BPS są podobne na podstawie cechy kąt-kąt-kąt.

Oznaczmy: x = ∣PS∣, α=∣∢BAP∣=∣∢PBS∣\alpha = |\sphericalangle BAP| = |\sphericalangle PBS|, β=90∘−α=∣∢ABP∣=∣∢BSP∣\beta = 90^\circ - \alpha = |\sphericalangle ABP| = |\sphericalangle BSP|.

Wtedy tg⁡α=12\operatorname{tg} \alpha = \frac{1}{2}, ∣BP∣ = 2x, ∣AP∣ = 4x, ∣AS∣ = 5x.

Z twierdzenia Pitagorasa (dla trójkąta ABS) obliczamy długość odcinka AS:

∣AS∣2 = 122 + 62

∣AS∣=180=65|AS| = \sqrt{180} = 6\sqrt{5}

Zatem

5x=655x = 6\sqrt{5}

x=655x = \frac{6\sqrt{5}}{5}

∣BP∣=2x=1255|BP| = 2x = \frac{12\sqrt{5}}{5}

Długość odcinka BP jest równa 1255\frac{12\sqrt{5}}{5}.

Sposób IV

Punkt S jest środkiem odcinka BC, więc ∣BS∣ = 6. Trójkąt ABS jest prostokątny. Odcinek BP jest wysokością trójkąta ABS poprowadzoną na przeciwprostokątną AS.

Z warunków zadania otrzymujemy: ∣∢BAP∣=∣∢PBS∣|\sphericalangle BAP| = |\sphericalangle PBS| oraz ∣∢ABP∣=∣∢BSP∣|\sphericalangle ABP| = |\sphericalangle BSP|. Zatem trójkąty ABS i BPS są podobne na podstawie cechy kąt-kąt-kąt.

Oznaczmy: x = ∣BP∣, α=∣∢BAP∣=∣∢PBS∣\alpha = |\sphericalangle BAP| = |\sphericalangle PBS|, β=90∘−α=∣∢ABP∣=∣∢BSP∣\beta = 90^\circ - \alpha = |\sphericalangle ABP| = |\sphericalangle BSP|.

Wtedy tg⁡α=12\operatorname{tg} \alpha = \frac{1}{2}, ∣PS∣=12x|PS| = \frac{1}{2}x.

Z twierdzenia Pitagorasa (dla trójkąta BPS) obliczamy długość odcinka BP:

∣BP∣2 + ∣PS∣2 = 62

x2+(12x)2=36x^2 + \left(\frac{1}{2}x\right)^2 = 36

54x2=36\frac{5}{4}x^2 = 36

x2=1445x^2 = \frac{144}{5}

x=1255x = \frac{12\sqrt{5}}{5}

Długość odcinka BP jest równa 1255\frac{12\sqrt{5}}{5}.

Sposób V

Punkt S jest środkiem odcinka BC, więc ∣BS∣ = 6. Trójkąt ABS jest prostokątny. Odcinek BP jest wysokością trójkąta ABS poprowadzoną na przeciwprostokątną AS.

Poprowadźmy odcinek PM prostopadły do odcinka AB. Z warunków zadania otrzymujemy: ∣∢BAP∣=∣∢BPM∣|\sphericalangle BAP| = |\sphericalangle BPM| oraz ∣∢ASB∣=∣∢APM∣=∣∢PBM∣|\sphericalangle ASB| = |\sphericalangle APM| = |\sphericalangle PBM|. Zatem trójkąty ABS, AMP, PMB są podobne na podstawie cechy kąt-kąt-kąt.

Oznaczmy: x = ∣MB∣, α=∣∢BAP∣=∣∢BPM∣\alpha = |\sphericalangle BAP| = |\sphericalangle BPM|, β=90∘−α=∣∢ASB∣=∣∢APM∣=∣∢PBM∣\beta = 90^\circ - \alpha = |\sphericalangle ASB| = |\sphericalangle APM| = |\sphericalangle PBM|.

Wtedy tg⁡α=12\operatorname{tg} \alpha = \frac{1}{2}, ∣MP∣ = 2x, ∣AM∣ = 4x, ∣AB∣ = 5x = 12. Zatem x=125x = \frac{12}{5}.

Z twierdzenia Pitagorasa (dla trójkąta MBP) obliczamy długość odcinka BP:

∣BP∣2 = ∣MB∣2 + ∣MP∣2

∣BP∣2=(125)2+(245)2|BP|^2 = \left(\frac{12}{5}\right)^2 + \left(\frac{24}{5}\right)^2

∣BP∣2=72025|BP|^2 = \frac{720}{25}

∣BP∣=72025=1255|BP| = \sqrt{\frac{720}{25}} = \frac{12\sqrt{5}}{5}

Długość odcinka BP jest równa 1255\frac{12\sqrt{5}}{5}.

Sposób VI

Punkt S jest środkiem odcinka BC, więc ∣BS∣ = 6. Trójkąt ABS jest prostokątny. Odcinek BP jest wysokością trójkąta ABS poprowadzoną na przeciwprostokątną AS.

Oznaczmy: α=∣∢BAS∣\alpha = |\sphericalangle BAS|. Wtedy tg⁡α=12\operatorname{tg} \alpha = \frac{1}{2}, zatem sin⁡αcos⁡α=12\frac{\sin \alpha}{\cos \alpha} = \frac{1}{2}. Stąd cos⁡α=2⋅sin⁡α\cos \alpha = 2 \cdot \sin \alpha.

Wykorzystując tę zależność oraz tożsamość sin⁡2α+cos⁡2α=1\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha = 1 otrzymujemy

sin⁡2α+(2⋅sin⁡α)2=1\sin^2 \alpha + (2 \cdot \sin \alpha)^2 = 1

5sin⁡2α=15\sin^2 \alpha = 1

sin⁡2α=15\sin^2 \alpha = \frac{1}{5}

Stąd sin⁡α=15\sin \alpha = \frac{1}{\sqrt{5}}, ponieważ α jest kątem ostrym. Zatem

∣BP∣∣AB∣=15\frac{|BP|}{|AB|} = \frac{1}{\sqrt{5}}

∣BP∣12=15\frac{|BP|}{12} = \frac{1}{\sqrt{5}}

∣BP∣=125=1255|BP| = \frac{12}{\sqrt{5}} = \frac{12\sqrt{5}}{5}

Długość odcinka BP jest równa 1255\frac{12\sqrt{5}}{5}.

Schemat punktowania

2 pkt

poprawna metoda i obliczenie długości odcinka BP: ∣BP∣=1255|BP| = \frac{12\sqrt{5}}{5}.

1 pkt

obliczenie długości odcinka AS: ∣AS∣=65|AS| = 6\sqrt{5}

– obliczenie sinusa lub cosinusa jednego z kątów ostrych w trójkącie ABP lub BSP,

ALBO

– zapisanie równości ∣AP∣ = 2∣BP∣,

ALBO

– zapisanie równości ∣PS∣=12∣BP∣|PS| = \frac{1}{2}|BP|,

ALBO

– obliczenie długości odcinka MB (gdzie M jest rzutem prostokątnym punktu P na odcinek AB): ∣MB∣=125|MB| = \frac{12}{5}.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.