Zadanie 24, matura czerwiec 2024, matematyka podstawowa

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) dane są punkty A = (2, 8) oraz B = (10, 2). Symetralna odcinka AB przecina oś Ox układu współrzędnych w punkcie P.

Oblicz współrzędne punktu P oraz długość odcinka AP. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right), ∣AP∣=5414|AP| = \frac{5\sqrt{41}}{4}

Sposób I

Obliczamy współczynnik kierunkowy prostej AB:

aAB=2−810−2=−34a_{AB} = \frac{2 - 8}{10 - 2} = -\frac{3}{4}

Zatem współczynnik kierunkowy symetralnej k odcinka AB jest równy ak=43a_k = \frac{4}{3}.

Symetralna k przechodzi przez środek M odcinka AB. Obliczamy współrzędne punktu M:

M=(2+102,8+22)=(6,5)M = \left(\frac{2 + 10}{2}, \frac{8 + 2}{2}\right) = (6, 5)

Zatem prosta k ma równanie postaci

y=43(x−6)+5y = \frac{4}{3}(x - 6) + 5

y=43x−3y = \frac{4}{3}x - 3

Punkt P jest punktem przecięcia symetralnej k z osią Ox, więc współrzędne punktu P = (xp, yp) spełniają równania

yp=43xp−3y_p = \frac{4}{3}x_p - 3 oraz yp = 0

Stąd otrzymujemy:

0=43xp−30 = \frac{4}{3}x_p - 3 oraz yp = 0

xp=94x_p = \frac{9}{4} oraz yp = 0

Zatem P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right).

Obliczamy długość odcinka AP:

∣AP∣=(94−2)2+(0−8)2=(14)2+(−8)2=116+64=102516=5414|AP| = \sqrt{\left(\frac{9}{4} - 2\right)^2 + (0 - 8)^2} = \sqrt{\left(\frac{1}{4}\right)^2 + (-8)^2} = \sqrt{\frac{1}{16} + 64} = \sqrt{\frac{1025}{16}} = \frac{5\sqrt{41}}{4}

Sposób II

Ponieważ punkt P leży na osi Ox, więc jego współrzędne są równe P = (xp, 0). Ponieważ punkt P leży na symetralnej odcinka AB, więc ∣AP∣ = ∣BP∣. Stąd i ze wzoru na odległość między dwoma punktami otrzymujemy równanie

(xp−2)2+(0−8)2=(xp−10)2+(0−2)2\sqrt{(x_p - 2)^2 + (0 - 8)^2} = \sqrt{(x_p - 10)^2 + (0 - 2)^2}

(xp − 2)2 + (0 − 8)2 = (xp − 10)2 + (0 − 2)2

xp2 − 4xp + 4 + 64 = xp2 − 20xp + 100 + 4

16xp = 36

xp=94x_p = \frac{9}{4}

Zatem P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right).

Obliczamy długość odcinka AP:

∣AP∣=(94−2)2+(0−8)2=(14)2+(−8)2=116+64=102516=5414|AP| = \sqrt{\left(\frac{9}{4} - 2\right)^2 + (0 - 8)^2} = \sqrt{\left(\frac{1}{4}\right)^2 + (-8)^2} = \sqrt{\frac{1}{16} + 64} = \sqrt{\frac{1025}{16}} = \frac{5\sqrt{41}}{4}

Sposób III

Ponieważ punkt P leży na osi Ox, więc jego współrzędne są równe P = (xp, 0). Obliczamy współrzędne środka M odcinka AB:

M=(2+102,8+22)=(6,5)M = \left(\frac{2 + 10}{2}, \frac{8 + 2}{2}\right) = (6, 5)

Obliczamy współrzędne wektorów MA→\overrightarrow{MA} oraz MP→\overrightarrow{MP}:

MA→=[2−6,8−5]=[−4,3]\overrightarrow{MA} = [2 - 6, 8 - 5] = [-4, 3]

MP→=[xp−6,0−5]=[xp−6,−5]\overrightarrow{MP} = [x_p - 6, 0 - 5] = [x_p - 6, -5]

Wektor MA→\overrightarrow{MA} jest prostopadły do wektora MP→\overrightarrow{MP}, zatem

−4 ⋅ (xp − 6) + 3 ⋅ (−5) = 0

−4xp + 24 − 15 = 0

xp=94x_p = \frac{9}{4}

Zatem punkt P ma współrzędne P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right).

Obliczamy długość odcinka AP:

∣AP∣=(94−2)2+(0−8)2=(14)2+(−8)2=116+64=102516=5414|AP| = \sqrt{\left(\frac{9}{4} - 2\right)^2 + (0 - 8)^2} = \sqrt{\left(\frac{1}{4}\right)^2 + (-8)^2} = \sqrt{\frac{1}{16} + 64} = \sqrt{\frac{1025}{16}} = \frac{5\sqrt{41}}{4}

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda obliczenia współrzędnych punktu P oraz długość odcinka AP oraz poprawne wyniki: P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right), ∣AP∣=5414|AP| = \frac{5\sqrt{41}}{4}.

3 pkt

obliczenie współrzędnych punktu P: P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right).

2 pkt

wyznaczenie równania symetralnej odcinka AB: y=43x−3y = \frac{4}{3}x - 3

– zapisanie układu równań z dwiema niewiadomymi, np. (xp−2)2+(yp−8)2=(xp−10)2+(yp−2)2\sqrt{(x_p - 2)^2 + (y_p - 8)^2} = \sqrt{(x_p - 10)^2 + (y_p - 2)^2} i yp = 0

ALBO

– zapisanie równania, w którym niewiadomą jest pierwsza współrzędna wierzchołka P, wynikającego z prostopadłości odpowiednich wektorów, np. (−4) ⋅ (xp − 6) + 3 ⋅ (−5) = 0.

albo

1 pkt

zapisanie współrzędnych środka M odcinka AB: M = (6, 5)

– wyznaczenie współczynnika kierunkowego prostej AB: aAB=−34a_{AB} = -\frac{3}{4},

ALBO

– zapisanie równania prostej AB w postaci ogólnej: 3x + 4y − 38 = 0,

ALBO

– zapisanie drugiej współrzędnej punktu P np.: yp = 0, P = (xp, 0),

ALBO

– zapisanie równości ∣AP∣ = ∣BP∣ w zależności od współrzędnych punktu P = (xp, yp), np. (xp−2)2+(yp−8)2=(xp−10)2+(yp−2)2\sqrt{(x_p - 2)^2 + (y_p - 8)^2} = \sqrt{(x_p - 10)^2 + (y_p - 2)^2}

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający rozważa punkt P leżący na osi Ox i w rozwiązaniu popełnia tylko błędy rachunkowe, które nie przekreślają poprawności rozumowania, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 3 punkty.

2. Jeżeli zdający rysuje w układzie współrzędnych symetralną odcinka AB i odczytuje współrzędne punktu P i zapisuje P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right) oraz sprawdzi rachunkowo, że ∣AP∣ = ∣BP∣, to za tę część rozwiązania otrzymuje 3 punkty (jeżeli tego sprawdzenia nie wykona, to otrzymuje za tę część rozwiązania 2 punkty, a gdy odczyta błędne współrzędne punktu P, to otrzymuje 0 punktów).

3. Jeżeli zdający nie sporządzi rysunku i zapisze tylko P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right), to otrzymuje 0 punktów; jeżeli zdający nie sporządzi rysunku, lecz zapisze P=(94,0)P = \left(\frac{9}{4}, 0\right) i dalej kontynuuje rozwiązanie, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt.

4. Jeżeli jedynym błędem zdającego jest:

a) zastosowanie niepoprawnego wzoru na współczynnik kierunkowy prostej

b) zastosowanie niepoprawnego związku między współczynnikami kierunkowymi prostych prostopadłych

c) zastosowanie niepoprawnego wzoru na współrzędne środka odcinka

d) zastosowanie niepoprawnego warunku prostopadłości wektorów

e) zastosowanie niepoprawnego wzoru na odległość dwóch punktów w kartezjańskim układzie współrzędnych

f) zastosowanie niepoprawnych własności symetralnej

g) przyjęcie, że wierzchołek P leży poza osią Ox,

i rozwiązanie zostanie doprowadzone konsekwentnie do końca, to zdający może otrzymać 2 punkty za całe rozwiązanie, o ile nie nabył prawa do innej liczby punktów. Jeżeli zdający popełni więcej niż jeden z wymienionych błędów a)–g), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie, o ile nie nabył prawa do innej liczby punktów.

5. Jeżeli zdający rozważa dwa różne położenia punktu P na osi Ox i nie odrzuca niewłaściwego rozwiązania, to otrzymuje co najwyżej 3 punkty.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Punkt P można znaleźć także zamiast przez równanie symetralnej przez warunek ∣AP∣ = ∣BP∣.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.