Zadanie 10, matura czerwiec 2024, matematyka podstawowa

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Rozwiąż równanie

4x3 − 12x2 − x + 3 = 0

Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Rozwiązaniami równania są liczby: (−12)\left(-\frac{1}{2}\right), 12\frac{1}{2}, 3.

Sposób I

Przekształcamy równanie równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:

4x3 − 12x2 − x + 3 = 0

4x2(x − 3) − (x − 3) = 0

(x − 3)(4x2 − 1) = 0

(x − 3)(2x − 1)(2x + 1) = 0

x − 3 = 0 lub 2x − 1 = 0 lub 2x + 1 = 0

x = 3 lub x=12x = \frac{1}{2} lub x=−12x = -\frac{1}{2}

Rozwiązaniami równania są liczby: (−12)\left(-\frac{1}{2}\right), 12\frac{1}{2}, 3.

Sposób II

Przekształcamy równanie równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:

4x3 − 12x2 − x + 3 = 0

x(4x2 − 1) − 3(4x2 − 1) = 0

(4x2 − 1)(x − 3) = 0

(2x − 1)(2x + 1)(x − 3) = 0

2x − 1 = 0 lub 2x + 1 = 0 lub x − 3 = 0

x=12x = \frac{1}{2} lub x=−12x = -\frac{1}{2} lub x = 3

Rozwiązaniami równania są liczby: (−12)\left(-\frac{1}{2}\right), 12\frac{1}{2}, 3.

Sposób III

Obliczamy W(3) = 0 i stwierdzamy, że liczba 3 jest pierwiastkiem wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3. Zatem wielomian W jest podzielny przez dwumian (x − 3). Dzielimy wielomian W przez dwumian (x − 3) i otrzymujemy

(4x3 − 12x2 − x + 3) : (x − 3) = 4x2 − 1

Zatem W(x) = (x − 3)(4x2 − 1) = (x − 3)(2x − 1)(2x + 1).

Obliczamy pierwiastki wielomianu W(x):

(x − 3)(2x − 1)(2x + 1) = 0

x − 3 = 0 lub 2x − 1 = 0 lub 2x + 1 = 0

x = 3 lub x=12x = \frac{1}{2} lub x=−12x = -\frac{1}{2}

Rozwiązaniami równania są liczby: (−12)\left(-\frac{1}{2}\right), 12\frac{1}{2}, 3.

Sposób IV

Obliczamy W(3) = 0 i stwierdzamy, że liczba 3 jest pierwiastkiem wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3.

Obliczamy W(12)=0W\left(\frac{1}{2}\right) = 0 i stwierdzamy, że liczba 12\frac{1}{2} jest pierwiastkiem wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3.

Obliczamy W(−12)=0W\left(-\frac{1}{2}\right) = 0 i stwierdzamy, że liczba (−12)\left(-\frac{1}{2}\right) jest pierwiastkiem wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3.

Ponieważ W jest wielomianem stopnia trzeciego, więc ma co najwyżej trzy pierwiastki rzeczywiste. Oznacza to, że jedynymi rozwiązaniami równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 są liczby: (−12)\left(-\frac{1}{2}\right), 12\frac{1}{2}, 3.

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda rozwiązania równania i obliczenie wszystkich rozwiązań równania: (−12)\left(-\frac{1}{2}\right), 12\frac{1}{2}, 3

– wyznaczenie wszystkich rozwiązań równania: (−12)\left(-\frac{1}{2}\right), 12\frac{1}{2}, 3, oraz stwierdzenie, że są to jedyne rozwiązania równania.

albo

2 pkt

przekształcenie lewej strony równania do postaci iloczynu wielomianów stopnia co najwyżej drugiego oraz rozwiązanie jednego z równań wynikającego z tego rozkładu, np.: (x − 3)(4x2 − 1) = 0 i x = 3, (x − 3)(4x2 − 1) = 0 i x=−12x = -\frac{1}{2} oraz x=12x = \frac{1}{2}

– przekształcenie równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 do postaci alternatywy dwóch równań: kwadratowego i liniowego oraz rozwiązanie jednego z nich, np.: (x − 3 = 0, 4x2 − 1 = 0) oraz x = 3, (x − 3 = 0, 4x2 − 1 = 0) oraz (x=−12, x=12)\left(x = -\frac{1}{2},\ x = \frac{1}{2}\right),

ALBO

– rozłożenie wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3 na czynniki liniowe, np. W(x) = (x − 3)(2x − 1)(2x + 1),

ALBO

– przekształcenie równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 do postaci alternatywy trzech równań liniowych: (x − 3 = 0, 2x − 1 = 0, 2x + 1 = 0),

ALBO

– obliczenie jednego z pierwiastków wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3 oraz poprawne podzielenie wielomianu W przez odpowiedni dwumian, np. x = 3 i (4x3 − 12x2 − x + 3) : (x − 3) = 4x2 − 1.

albo

1 pkt

zapisanie wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3 w postaci iloczynu wielomianów stopnia co najwyżej drugiego, np. W(x) = (x − 3)(4x2 − 1)

– przekształcenie równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 do postaci alternatywy dwóch równań: (x − 3 = 0, 4x2 − 1 = 0),

ALBO

– przekształcenie równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 do postaci 4x2(x − 3) − (x − 3) = 0 lub do postaci 4x2(x − 3) = x − 3 oraz zapisanie rozwiązania x = 3,

ALBO

– zapisanie jednego z rozwiązań równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 oraz zapisanie sprawdzenia, że ta liczba spełnia to równanie.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający zapisze tylko trzy poprawne rozwiązania równania, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

2. Jeżeli zdający uzyska trzy poprawne pierwiastki wielomianu, lecz traktuje równanie jako nierówność (podaje zbiór rozwiązań w postaci przedziału / sumy przedziałów), to otrzymuje 2 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli przy przekształcaniu lewej strony równania do postaci iloczynu zdający zapisuje czynnik (x − 3) z wykładnikiem 2, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania (x − 3)2 = 0 i 1 punkt za rozwiązanie równania 4x2 − 1 = 0).

4. Jeżeli zdający zamiast równania (x − 3)(4x2 − 1) = 0 zapisze (x − 3) ± (4x2 − 1) = 0, ale z dalszego rozwiązania wynika, że traktuje lewą stronę równania jak iloczyn i rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania x − 3 = 0 i 1 punkt za rozwiązanie równania 4x2 − 1 = 0).

5. Jeżeli zdający przy przekształcaniu równania do postaci (x − 3)(4x2 − 1) = 0 popełni błąd i zapisze: 4x2(x + 3) − (x − 3) = 0 lub 4x2(x − 3) + (x − 3) = 0 lub 4x2(x − 3) − (x + 3) = 0 lub x(4x2 + 1) − 3(4x2 − 1) = 0 lub x(4x2 − 1) + 3(4x2 − 1) = 0 lub x(4x2 − 1) − 3(4x2 + 1) = 0, a następnie

5.1. zapisze równanie (x − 3)(4x2 − 1) = 0 lub poprawną alternatywę (x − 3 = 0 lub 4x2 − 1 = 0) i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to otrzymuje co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania x − 3 = 0 i 1 punkt za rozwiązanie równania 4x2 − 1 = 0).

5.2. zapisze równanie (x − 3)(4x2 + 1) = 0 lub błędną alternatywę (x − 3 = 0 lub 4x2 + 1 = 0) i zapisze rozwiązanie x = 3, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

5.3. zapisze równanie (x + 3)(4x2 − 1) = 0 lub błędną alternatywę (x + 3 = 0 lub 4x2 − 1 = 0) i zapisze oba rozwiązania równania 4x2 − 1 = 0: x=−12x = -\frac{1}{2} oraz x=12x = \frac{1}{2}, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

5.4. zapisze błędne równanie (w którym jedna ze stron jest równa 0, a druga jest iloczynem wielomianów stopni dodatnich), inne niż w uwagach 5.2 oraz 5.3, np. (x − 3)(x + 3)(4x2 ± 1) = 0 lub błędną alternatywę inną niż w uwagach 5.2 oraz 5.3, np. (x − 3 = 0 lub x + 3 = 0 lub 4x2 ± 1 = 0), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

6. Jeżeli zdający, przekształcając równanie 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0, popełni jeden błąd (który nie jest błędem znaku) albo dwa błędy znaku i otrzyma równanie trzeciego stopnia, które ma trzy rozwiązania rzeczywiste, oraz konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

7. Jeżeli zdający dzieli obustronnie równanie 4x2(x − 3) = x − 3 przez dwumian (x − 3) z podaniem odpowiedniego założenia i uzyska tylko dwa poprawne rozwiązania x=−12x = -\frac{1}{2} oraz x=12x = \frac{1}{2}, to otrzymuje 2 punkty za całe rozwiązanie, a jeżeli uzyska tylko jedno z tych rozwiązań, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

8. Jeżeli zdający dzieli obustronnie równanie 4x2(x − 3) = x − 3 przez dwumian (x − 3) bez podania odpowiedniego założenia i uzyska tylko dwa poprawne rozwiązania x=−12x = -\frac{1}{2} oraz x=12x = \frac{1}{2}, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie, a jeżeli uzyska tylko jedno z tych rozwiązań, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeżeli zdający zapisze tylko trzy poprawne rozwiązania równania, otrzymuje 1 punkt. Jeżeli uzyska trzy poprawne pierwiastki, lecz traktuje równanie jako nierówność, otrzymuje 2 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.