Zadanie 10, matura czerwiec 2024, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyRozwiąż równanie
4x3 − 12x2 − x + 3 = 0
Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Rozwiązaniami równania są liczby: , , 3.
Sposób I
Przekształcamy równanie równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:
4x3 − 12x2 − x + 3 = 0
4x2(x − 3) − (x − 3) = 0
(x − 3)(4x2 − 1) = 0
(x − 3)(2x − 1)(2x + 1) = 0
x − 3 = 0 lub 2x − 1 = 0 lub 2x + 1 = 0
x = 3 lub lub
Rozwiązaniami równania są liczby: , , 3.
Sposób II
Przekształcamy równanie równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:
4x3 − 12x2 − x + 3 = 0
x(4x2 − 1) − 3(4x2 − 1) = 0
(4x2 − 1)(x − 3) = 0
(2x − 1)(2x + 1)(x − 3) = 0
2x − 1 = 0 lub 2x + 1 = 0 lub x − 3 = 0
lub lub x = 3
Rozwiązaniami równania są liczby: , , 3.
Sposób III
Obliczamy W(3) = 0 i stwierdzamy, że liczba 3 jest pierwiastkiem wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3. Zatem wielomian W jest podzielny przez dwumian (x − 3). Dzielimy wielomian W przez dwumian (x − 3) i otrzymujemy
(4x3 − 12x2 − x + 3) : (x − 3) = 4x2 − 1
Zatem W(x) = (x − 3)(4x2 − 1) = (x − 3)(2x − 1)(2x + 1).
Obliczamy pierwiastki wielomianu W(x):
(x − 3)(2x − 1)(2x + 1) = 0
x − 3 = 0 lub 2x − 1 = 0 lub 2x + 1 = 0
x = 3 lub lub
Rozwiązaniami równania są liczby: , , 3.
Sposób IV
Obliczamy W(3) = 0 i stwierdzamy, że liczba 3 jest pierwiastkiem wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3.
Obliczamy i stwierdzamy, że liczba jest pierwiastkiem wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3.
Obliczamy i stwierdzamy, że liczba jest pierwiastkiem wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3.
Ponieważ W jest wielomianem stopnia trzeciego, więc ma co najwyżej trzy pierwiastki rzeczywiste. Oznacza to, że jedynymi rozwiązaniami równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 są liczby: , , 3.
Schemat punktowania
poprawna metoda rozwiązania równania i obliczenie wszystkich rozwiązań równania: , , 3
– wyznaczenie wszystkich rozwiązań równania: , , 3, oraz stwierdzenie, że są to jedyne rozwiązania równania.
albo
przekształcenie lewej strony równania do postaci iloczynu wielomianów stopnia co najwyżej drugiego oraz rozwiązanie jednego z równań wynikającego z tego rozkładu, np.: (x − 3)(4x2 − 1) = 0 i x = 3, (x − 3)(4x2 − 1) = 0 i oraz
– przekształcenie równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 do postaci alternatywy dwóch równań: kwadratowego i liniowego oraz rozwiązanie jednego z nich, np.: (x − 3 = 0, 4x2 − 1 = 0) oraz x = 3, (x − 3 = 0, 4x2 − 1 = 0) oraz ,
ALBO
– rozłożenie wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3 na czynniki liniowe, np. W(x) = (x − 3)(2x − 1)(2x + 1),
ALBO
– przekształcenie równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 do postaci alternatywy trzech równań liniowych: (x − 3 = 0, 2x − 1 = 0, 2x + 1 = 0),
ALBO
– obliczenie jednego z pierwiastków wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3 oraz poprawne podzielenie wielomianu W przez odpowiedni dwumian, np. x = 3 i (4x3 − 12x2 − x + 3) : (x − 3) = 4x2 − 1.
albo
zapisanie wielomianu W(x) = 4x3 − 12x2 − x + 3 w postaci iloczynu wielomianów stopnia co najwyżej drugiego, np. W(x) = (x − 3)(4x2 − 1)
– przekształcenie równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 do postaci alternatywy dwóch równań: (x − 3 = 0, 4x2 − 1 = 0),
ALBO
– przekształcenie równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 do postaci 4x2(x − 3) − (x − 3) = 0 lub do postaci 4x2(x − 3) = x − 3 oraz zapisanie rozwiązania x = 3,
ALBO
– zapisanie jednego z rozwiązań równania 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0 oraz zapisanie sprawdzenia, że ta liczba spełnia to równanie.
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający zapisze tylko trzy poprawne rozwiązania równania, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli zdający uzyska trzy poprawne pierwiastki wielomianu, lecz traktuje równanie jako nierówność (podaje zbiór rozwiązań w postaci przedziału / sumy przedziałów), to otrzymuje 2 punkty za całe rozwiązanie.
3. Jeżeli przy przekształcaniu lewej strony równania do postaci iloczynu zdający zapisuje czynnik (x − 3) z wykładnikiem 2, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania (x − 3)2 = 0 i 1 punkt za rozwiązanie równania 4x2 − 1 = 0).
4. Jeżeli zdający zamiast równania (x − 3)(4x2 − 1) = 0 zapisze (x − 3) ± (4x2 − 1) = 0, ale z dalszego rozwiązania wynika, że traktuje lewą stronę równania jak iloczyn i rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania x − 3 = 0 i 1 punkt za rozwiązanie równania 4x2 − 1 = 0).
5. Jeżeli zdający przy przekształcaniu równania do postaci (x − 3)(4x2 − 1) = 0 popełni błąd i zapisze: 4x2(x + 3) − (x − 3) = 0 lub 4x2(x − 3) + (x − 3) = 0 lub 4x2(x − 3) − (x + 3) = 0 lub x(4x2 + 1) − 3(4x2 − 1) = 0 lub x(4x2 − 1) + 3(4x2 − 1) = 0 lub x(4x2 − 1) − 3(4x2 + 1) = 0, a następnie
5.1. zapisze równanie (x − 3)(4x2 − 1) = 0 lub poprawną alternatywę (x − 3 = 0 lub 4x2 − 1 = 0) i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to otrzymuje co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (1 punkt za rozwiązanie równania x − 3 = 0 i 1 punkt za rozwiązanie równania 4x2 − 1 = 0).
5.2. zapisze równanie (x − 3)(4x2 + 1) = 0 lub błędną alternatywę (x − 3 = 0 lub 4x2 + 1 = 0) i zapisze rozwiązanie x = 3, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
5.3. zapisze równanie (x + 3)(4x2 − 1) = 0 lub błędną alternatywę (x + 3 = 0 lub 4x2 − 1 = 0) i zapisze oba rozwiązania równania 4x2 − 1 = 0: oraz , to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
5.4. zapisze błędne równanie (w którym jedna ze stron jest równa 0, a druga jest iloczynem wielomianów stopni dodatnich), inne niż w uwagach 5.2 oraz 5.3, np. (x − 3)(x + 3)(4x2 ± 1) = 0 lub błędną alternatywę inną niż w uwagach 5.2 oraz 5.3, np. (x − 3 = 0 lub x + 3 = 0 lub 4x2 ± 1 = 0), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
6. Jeżeli zdający, przekształcając równanie 4x3 − 12x2 − x + 3 = 0, popełni jeden błąd (który nie jest błędem znaku) albo dwa błędy znaku i otrzyma równanie trzeciego stopnia, które ma trzy rozwiązania rzeczywiste, oraz konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
7. Jeżeli zdający dzieli obustronnie równanie 4x2(x − 3) = x − 3 przez dwumian (x − 3) z podaniem odpowiedniego założenia i uzyska tylko dwa poprawne rozwiązania oraz , to otrzymuje 2 punkty za całe rozwiązanie, a jeżeli uzyska tylko jedno z tych rozwiązań, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
8. Jeżeli zdający dzieli obustronnie równanie 4x2(x − 3) = x − 3 przez dwumian (x − 3) bez podania odpowiedniego założenia i uzyska tylko dwa poprawne rozwiązania oraz , to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie, a jeżeli uzyska tylko jedno z tych rozwiązań, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.
3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeżeli zdający zapisze tylko trzy poprawne rozwiązania równania, otrzymuje 1 punkt. Jeżeli uzyska trzy poprawne pierwiastki, lecz traktuje równanie jako nierówność, otrzymuje 2 punkty.