Zadanie 34, matura czerwiec 2018, matematyka podstawowa

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Punkty A = (−1, 1) i C = (1, 9) są wierzchołkami trójkąta równoramiennego ABC, w którym ∣AC∣ = ∣BC∣. Podstawa AB tego trójkąta zawiera się w prostej o równaniu y=12x+32y = \frac{1}{2}x + \frac{3}{2}. Oblicz współrzędne wierzchołka B tego trójkąta.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I sposób

Prosta przechodząca przez punkt C = (1, 9) i prostopadła do prostej AB zawiera wysokość CD trójkąta ABC. Jej współczynnik kierunkowy: aCD=−1aAB=−112=−2a_{CD} = -\frac{1}{a_{AB}} = -\frac{1}{\frac{1}{2}} = -2. Zatem prosta CD ma równanie y = −2(x − 1) + 9, czyli y = −2x + 11.

Współrzędne spodka D wysokości obliczamy z układu y=12x+32y = \frac{1}{2}x + \frac{3}{2} oraz y = −2x + 11: 52x=192\frac{5}{2}x = \frac{19}{2}, x=195x = \frac{19}{5}, y=−2⋅195+11=175y = -2 \cdot \frac{19}{5} + 11 = \frac{17}{5}, więc D=(195,175)=(3,8; 3,4)D = \left(\frac{19}{5}, \frac{17}{5}\right) = (3{,}8;\ 3{,}4).

Ponieważ trójkąt ABC jest równoramienny i ∣AC∣ = ∣BC∣, więc punkt D jest środkiem podstawy AB. Ze wzorów na współrzędne środka odcinka: −1+xB2=195\frac{-1 + x_B}{2} = \frac{19}{5} oraz 1+yB2=175\frac{1 + y_B}{2} = \frac{17}{5}, stąd xB=435=835x_B = \frac{43}{5} = 8\frac{3}{5} oraz yB=295=545y_B = \frac{29}{5} = 5\frac{4}{5}.

Uwaga: współrzędne punktu B można też wyznaczyć z równości wektorów AD→=DB→\overrightarrow{AD} = \overrightarrow{DB}, gdzie AD→=[245,125]\overrightarrow{AD} = \left[\frac{24}{5}, \frac{12}{5}\right] i DB→=[xB−195,yB−175]\overrightarrow{DB} = \left[x_B - \frac{19}{5}, y_B - \frac{17}{5}\right]: xB=195+245=435x_B = \frac{19}{5} + \frac{24}{5} = \frac{43}{5}, yB=175+125=295y_B = \frac{17}{5} + \frac{12}{5} = \frac{29}{5}.

II sposób

Punkt B leży na prostej y=12x+32y = \frac{1}{2}x + \frac{3}{2}, więc B=(xB,12xB+32)B = \left(x_B, \frac{1}{2}x_B + \frac{3}{2}\right). Równość ∣AC∣ = ∣BC∣ zapisujemy w postaci

(68)2=(1−xB)2+(9−(12xB+32))2\left(\sqrt{68}\right)^2 = (1 - x_B)^2 + \left(9 - \left(\frac{1}{2}x_B + \frac{3}{2}\right)\right)^2, czyli 68=(1−xB)2+(152−12xB)268 = (1 - x_B)^2 + \left(\frac{15}{2} - \frac{1}{2}x_B\right)^2,

54xB2−192xB−434=0\frac{5}{4}x_B^2 - \frac{19}{2}x_B - \frac{43}{4} = 0, czyli 5xB2 − 38xB − 43 = 0.

Δ = 2304, Δ=48\sqrt{\Delta} = 48, xB = −1 lub xB=435x_B = \frac{43}{5}. Pierwsze rozwiązanie to pierwsza współrzędna wierzchołka A, zatem xB=435x_B = \frac{43}{5} i B=(435,295)B = \left(\frac{43}{5}, \frac{29}{5}\right).

III sposób

Punkt B jest punktem przecięcia okręgu o środku C i promieniu ∣AC∣=22+82=68=217|AC| = \sqrt{2^2 + 8^2} = \sqrt{68} = 2\sqrt{17} z prostą AB. Rozwiązujemy układ (x − 1)2 + (y − 9)2 = 68 i y=12x+32y = \frac{1}{2}x + \frac{3}{2}, co prowadzi do równania 5x2 − 38x − 43 = 0, skąd x = −1 (wierzchołek A) lub x=435x = \frac{43}{5}, więc B=(435,295)B = \left(\frac{43}{5}, \frac{29}{5}\right).

Odpowiedź: B=(435,295)=(835,545)B = \left(\frac{43}{5}, \frac{29}{5}\right) = \left(8\frac{3}{5}, 5\frac{4}{5}\right).

Schemat punktowania

Schemat oceniania I, II i III sposobu rozwiązania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy współrzędne wierzchołka B: B=(835,545)B = \left(8\frac{3}{5}, 5\frac{4}{5}\right).

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający

• zapisze układ równań pozwalający obliczyć współrzędne wierzchołka B, np. −1+xB2=195\frac{-1 + x_B}{2} = \frac{19}{5} oraz 1+yB2=175\frac{1 + y_B}{2} = \frac{17}{5}

• zapisze równanie kwadratowe z jedną niewiadomą w postaci uporządkowanej, np. 5xB2 − 38xB − 43 = 0

ALBO

• zapisze równanie kwadratowe z jedną niewiadomą w postaci uporządkowanej, np. 54x2−192x−434=0\frac{5}{4}x^2 - \frac{19}{2}x - \frac{43}{4} = 0

ALBO

• zapisze równość wektorów pozwalającą obliczyć współrzędne wierzchołka B, np. AD→=DB→\overrightarrow{AD} = \overrightarrow{DB} oraz AD→=[245,125]\overrightarrow{AD} = \left[\frac{24}{5}, \frac{12}{5}\right] i DB→=[xB−195,yB−175]\overrightarrow{DB} = \left[x_B - \frac{19}{5}, y_B - \frac{17}{5}\right]

i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający

• obliczy współrzędne spodka D wysokości CD trójkąta ABC: D=(195,175)D = \left(\frac{19}{5}, \frac{17}{5}\right)

• zapisze równanie z jedną niewiadomą, np. (68)2=(1−xB)2+(9−(12xB+32))2\left(\sqrt{68}\right)^2 = (1 - x_B)^2 + \left(9 - \left(\frac{1}{2}x_B + \frac{3}{2}\right)\right)^2

ALBO

• zapisze układ równań z dwiema niewiadomymi: (1 − xB)2 + (9 − yB)2 = 68 i yB=12xB+32y_B = \frac{1}{2}x_B + \frac{3}{2}

ALBO

• zapisze układ równań z dwiema niewiadomymi (równanie okręgu i prostej): (x − 1)2 + (y − 9)2 = 68 i y=12x+32y = \frac{1}{2}x + \frac{3}{2}

i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający

• zapisze, że spodek D wysokości CD jest środkiem boku AB trójkąta ABC

• zapisze równanie prostej CD: y = −2x + 11

ALBO

• zapisze współrzędne punktu B w zależności od jednej zmiennej, np. B=(xB,12xB+32)B = \left(x_B, \frac{1}{2}x_B + \frac{3}{2}\right)

ALBO

• zapisze równanie okręgu o środku w punkcie C i promieniu ∣AC∣, np. (x − 1)2 + (y − 9)2 = 68

i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma postępu za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.