Zadanie 32, matura czerwiec 2018, matematyka podstawowa

5 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Dany jest ostrosłup prawidłowy czworokątny o wysokości H = 16. Cosinus kąta nachylenia krawędzi bocznej do płaszczyzny podstawy tego ostrosłupa jest równy 35\frac{3}{5}. Oblicz pole powierzchni bocznej tego ostrosłupa.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Oznaczenia: a – długość krawędzi podstawy, b – długość krawędzi bocznej, x – połowa przekątnej podstawy, h – wysokość ściany bocznej, α – kąt nachylenia krawędzi bocznej do płaszczyzny podstawy.

I sposób

Obliczymy długości dwóch boków trójkąta prostokątnego o przeciwprostokątnej b oraz przyprostokątnych długości 16 i x. Zapisujemy układ równań: x2 + 162 = b2 i cos⁡α=xb=35\cos\alpha = \frac{x}{b} = \frac{3}{5}.

Następnie zapisujemy równanie z jedną niewiadomą: (35b)2+162=b2\left(\frac{3}{5}b\right)^2 + 16^2 = b^2, skąd b = 20. A zatem x = 12.

Obliczamy długość krawędzi podstawy: a22=12\frac{a\sqrt{2}}{2} = 12, stąd a=122a = 12\sqrt{2}.

Z twierdzenia Pitagorasa obliczamy wysokość ściany bocznej: h2+(62)2=202h^2 + \left(6\sqrt{2}\right)^2 = 20^2, stąd h=282h = 2\sqrt{82}.

Pole powierzchni bocznej: Pb=4⋅12ah=48164=9641P_b = 4 \cdot \frac{1}{2}ah = 48\sqrt{164} = 96\sqrt{41}.

II sposób

Obliczamy sin⁡α=45\sin\alpha = \frac{4}{5} i zapisujemy zależność 45=16b\frac{4}{5} = \frac{16}{b}, z której b = 20. Z twierdzenia Pitagorasa x2 + 162 = 202, stąd x = 12. Z równości a2=24a\sqrt{2} = 24 obliczamy a=122a = 12\sqrt{2}. Następnie h2+(62)2=202h^2 + \left(6\sqrt{2}\right)^2 = 20^2, stąd h=282h = 2\sqrt{82}, i Pb=4⋅12ah=48164=9641P_b = 4 \cdot \frac{1}{2}ah = 48\sqrt{164} = 96\sqrt{41}.

III sposób

Z cos⁡α=35\cos\alpha = \frac{3}{5} obliczamy sin⁡α=45\sin\alpha = \frac{4}{5} i tg⁡α=43\operatorname{tg}\alpha = \frac{4}{3}. Z zależności tg⁡α=Hx=16x=43\operatorname{tg}\alpha = \frac{H}{x} = \frac{16}{x} = \frac{4}{3} mamy x = 12. Z równości a2=24a\sqrt{2} = 24 obliczamy a=122a = 12\sqrt{2}. Z twierdzenia Pitagorasa h2=H2+(a2)2h^2 = H^2 + \left(\frac{a}{2}\right)^2, stąd h=282h = 2\sqrt{82}. Zatem Pb=4⋅12ah=48164=9641P_b = 4 \cdot \frac{1}{2}ah = 48\sqrt{164} = 96\sqrt{41}.

Odpowiedź: Pb=9641P_b = 96\sqrt{41}.

Schemat punktowania

Schemat oceniania I, II i III sposobu rozwiązania

5 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy i zapisze, że pole powierzchni bocznej tego ostrosłupa jest równe Pb=4⋅12ah=48164=9641P_b = 4 \cdot \frac{1}{2}ah = 48\sqrt{164} = 96\sqrt{41}.

4 pkt

rozwiązanie prawie pełne: zdający obliczy wysokość ściany bocznej tego ostrosłupa h=282h = 2\sqrt{82} i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający obliczy długość krawędzi podstawy tego ostrosłupa a=122a = 12\sqrt{2} i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą:

• (35b)2+162=b2\left(\frac{3}{5}b\right)^2 + 16^2 = b^2

• 45=16b\frac{4}{5} = \frac{16}{b}

ALBO

• 16x=43\frac{16}{x} = \frac{4}{3}

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest wprawdzie niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający

• zapisze równość wynikającą z treści zadania oraz z definicji cosinusa kąta ostrego, np. xb=35\frac{x}{b} = \frac{3}{5}

• zapisze równość wynikającą z treści zadania oraz twierdzenia Pitagorasa x2 + 162 = b2

ALBO

• obliczy sinus kąta nachylenia krawędzi bocznej do płaszczyzny podstawy tego ostrosłupa, sin⁡α=45\sin\alpha = \frac{4}{5}

ALBO

• obliczy tangens kąta nachylenia krawędzi bocznej do płaszczyzny podstawy tego ostrosłupa, tg⁡α=43\operatorname{tg}\alpha = \frac{4}{3}

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma postępu za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Akceptujemy poprawnie zastosowane zaokrąglenia liczb rzeczywistych.

2. Jeżeli zdający założy, że x = 3 oraz b = 5 i doprowadzi rozwiązanie do końca, otrzymując Pb=4⋅12ah=2⋅32⋅822=641P_b = 4 \cdot \frac{1}{2}ah = 2 \cdot 3\sqrt{2} \cdot \frac{\sqrt{82}}{2} = 6\sqrt{41}, to za całe rozwiązanie otrzymuje 1 punkt.

3. Jeżeli zdający przyjmuje, że podany kąt jest kątem nachylenia ściany bocznej ostrosłupa do płaszczyzny jego podstawy, otrzymując a = 24 oraz h = 20, i obliczy pole powierzchni bocznej Pb=4⋅12ah=2⋅24⋅20=960P_b = 4 \cdot \frac{1}{2}ah = 2 \cdot 24 \cdot 20 = 960, to za takie rozwiązanie może otrzymać maksymalnie 2 punkty.

4. Jeżeli zdający przyjmuje, że powierzchnia boczna tego ostrosłupa jest trójkątem równobocznym, to za takie rozwiązanie może otrzymać maksymalnie 3 punkty.

5. Jeżeli zdający zapisuje błędną zależność wynikającą z definicji cosinusa danego kąta, to za całe rozwiązanie może otrzymać maksymalnie 3 punkty.

6. Jeżeli zdający popełnia błędy nieprzekreślające poprawności rozumowania, np.: błędy rachunkowe, błędy w przepisywaniu itp., i doprowadza rozwiązanie konsekwentnie do końca, to może otrzymać maksymalnie 4 punkty.

Komentarz. Przyjmuje się różne interpretacje położenia odcinka x (od wierzchołka do środka krawędzi lub do wierzchołka podstawy) w zależności od sposobu rozwiązania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.