Zadanie 33, matura czerwiec 2018, matematyka podstawowa

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

W ciągu arytmetycznym (an), określonym dla liczb naturalnych n ≥ 1, wyraz szósty jest liczbą dwa razy większą od wyrazu piątego, a suma dziesięciu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa S10=154S_{10} = \frac{15}{4}. Oblicz wyraz pierwszy oraz różnicę tego ciągu.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I sposób

Zapisujemy zależność między wyrazami piątym i szóstym: a6 = 2a5. Stąd a1 + 5r = 2(a1 + 4r), czyli a1 = −3r.

Zapisujemy kolejną zależność S10=a1+a102⋅10=154S_{10} = \frac{a_1 + a_{10}}{2} \cdot 10 = \frac{15}{4}, a stąd 5(2a1+9r)=1545(2a_1 + 9r) = \frac{15}{4}, czyli 2a1+9r=342a_1 + 9r = \frac{3}{4}.

Zapisujemy równanie z jedną niewiadomą: 2⋅(−3r)+9r=342 \cdot (-3r) + 9r = \frac{3}{4}, skąd otrzymujemy r=14r = \frac{1}{4}. Ostatecznie r=14r = \frac{1}{4} i a1=−34a_1 = -\frac{3}{4}.

II sposób

Z zależności a6 = 2a5 mamy a5 + r = 2a5, czyli a5 = r. Zauważamy, że a1 = a5 − 4r oraz a10 = a5 + 5r, i zapisujemy S10=a1+a102⋅10=a5−4r+a5+5r2⋅10=154S_{10} = \frac{a_1 + a_{10}}{2} \cdot 10 = \frac{a_5 - 4r + a_5 + 5r}{2} \cdot 10 = \frac{15}{4}.

Po uwzględnieniu zależności a5 = r mamy −3r+6r2⋅10=154\frac{-3r + 6r}{2} \cdot 10 = \frac{15}{4}, czyli r=14r = \frac{1}{4}. Stąd a1=a5−4r=−3r=−34a_1 = a_5 - 4r = -3r = -\frac{3}{4}.

Odpowiedź: a1=−34a_1 = -\frac{3}{4}, r=14r = \frac{1}{4}.

Schemat punktowania

Schemat oceniania I sposobu rozwiązania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy i zapisze, że r=14r = \frac{1}{4} i a1=−34a_1 = -\frac{3}{4}.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą, np. 2⋅(−3r)+9r=342 \cdot (-3r) + 9r = \frac{3}{4}, i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze dwa równania z dwiema niewiadomymi a1 i r, np. a1 + 5r = 2(a1 + 4r) i 2a1+9r2⋅10=154\frac{2a_1 + 9r}{2} \cdot 10 = \frac{15}{4}, i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest wprawdzie niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający zapisze równanie z dwiema niewiadomymi a1 i r, np. a1 + 5r = 2(a1 + 4r) lub 2a1+9r2⋅10=154\frac{2a_1 + 9r}{2} \cdot 10 = \frac{15}{4}, i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma postępu za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwaga:

Jeżeli zdający popełnia błędy nieprzekreślające poprawności rozumowania, np.: błędy rachunkowe, błędy w przepisywaniu itp., i doprowadza rozwiązanie konsekwentnie do końca, to może otrzymać maksymalnie 3 punkty.

Schemat oceniania II sposobu rozwiązania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy i zapisze, że r=14r = \frac{1}{4} i a1=−34a_1 = -\frac{3}{4}.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą, np. −3r+6r2⋅10=154\frac{-3r + 6r}{2} \cdot 10 = \frac{15}{4} lub a5+(34−2a5)=2a5a_5 + \left(\frac{3}{4} - 2a_5\right) = 2a_5, i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze dwa równania z dwiema niewiadomymi a5 i r, np. a5 + r = 2a5 i a5−4r+a5+5r2⋅10=154\frac{a_5 - 4r + a_5 + 5r}{2} \cdot 10 = \frac{15}{4}, i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest wprawdzie niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający zapisze równanie z dwiema niewiadomymi a5 i r, np. a5 + r = 2a5 lub a5−4r+a5+5r2⋅10=154\frac{a_5 - 4r + a_5 + 5r}{2} \cdot 10 = \frac{15}{4}, i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma postępu za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwaga:

Jeżeli zdający popełnia błędy nieprzekreślające poprawności rozumowania, np.: błędy rachunkowe, błędy w przepisywaniu itp., i doprowadza rozwiązanie konsekwentnie do końca, to może otrzymać maksymalnie 3 punkty.

Komentarz. Jeśli zdający popełnia błędy nieprzekreślające poprawności rozumowania (błędy rachunkowe, błędy w przepisywaniu) i doprowadza rozwiązanie konsekwentnie do końca, może otrzymać maksymalnie 3 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.