Zadanie 5, matura czerwiec 2025, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyWykaż, że dla każdej liczby całkowitej a, która przy dzieleniu przez 5 daje resztę 1, i dla każdej liczby całkowitej b, która przy dzieleniu przez 5 daje resztę 4, liczba a2 − b2 jest podzielna przez 5.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I
Ponieważ liczba całkowita a przy dzieleniu przez 5 daje resztę 1, natomiast liczba całkowita b przy dzieleniu przez 5 daje resztę 4, więc liczby a i b możemy zapisać w postaci: a = 5k + 1, gdzie , oraz b = 5l + 4, gdzie .
Wtedy
a2 − b2 = (5k + 1)2 − (5l + 4)2 = 25k2 + 10k + 1 − 25l2 − 40l − 16 = 25k2 + 10k − 25l2 − 40l − 15 = 5 ⋅ (5k2 + 2k − 5l2 − 8l − 3)
Liczba 5k2 + 2k − 5l2 − 8l − 3 jest całkowita, co oznacza, że liczba a2 − b2 jest podzielna przez 5.
To należało wykazać.
Sposób II
Ponieważ liczba całkowita a przy dzieleniu przez 5 daje resztę 1, natomiast liczba całkowita b przy dzieleniu przez 5 daje resztę 4, więc liczby a i b możemy zapisać w postaci: a = 5k + 1, gdzie , oraz b = 5l + 4, gdzie .
Wtedy
a2 − b2 = (a − b)(a + b) = (5k + 1 − 5l − 4)(5k + 1 + 5l + 4) = (5k − 5l − 3)(5k + 5l + 5) = 5 ⋅ (5k − 5l − 3)(k + l + 1)
Liczba (5k − 5l − 3)(k + l + 1) jest całkowita, co oznacza, że liczba a2 − b2 jest podzielna przez 5.
To należało wykazać.
Sposób III
Ponieważ liczba całkowita a przy dzieleniu przez 5 daje resztę 1, natomiast liczba całkowita b przy dzieleniu przez 5 daje resztę 4, więc suma a + b jest podzielna przez 5 (ponieważ suma reszt z dzielenia przez 5 liczb a oraz b jest podzielna przez 5).
Zatem liczba a2 − b2 = (a + b)(a − b) jest podzielna przez 5.
To należało wykazać.
Sposób IV
Liczba całkowita a przy dzieleniu przez 5 daje resztę 1, więc liczba a2 przy dzieleniu przez 5 również daje resztę 1. Liczba całkowita b przy dzieleniu przez 5 daje resztę 4, więc liczba b2 przy dzieleniu przez 5 daje resztę 1.
Zatem liczby a2 i b2 możemy zapisać w postaci: a2 = 5k + 1, gdzie , oraz b2 = 5l + 1, gdzie .
Wtedy
a2 − b2 = 5k + 1 − 5l − 1 = 5k − 5l = 5 ⋅ (k − l)
Liczba k − l jest całkowita, co oznacza, że liczba a2 − b2 jest podzielna przez 5.
To należało wykazać.
Schemat punktowania
przeprowadzenie pełnego rozumowania.
zapisanie liczb a oraz b w postaciach: a = 5k + 1, gdzie , oraz b = 5l + 4, gdzie , oraz zapisanie różnicy a2 − b2 w postaci 25k2 + 10k + 1 − 25l2 − 40l − 16
– zapisanie liczb a oraz b w postaciach: a = 5k + 1, gdzie , oraz b = 5l + 4, gdzie , oraz zapisanie różnicy a2 − b2 w postaci (5k + 1 − 5l − 4)(5k + 1 + 5l + 4),
ALBO
– zapisanie, że suma a + b jest podzielna przez 5,
ALBO
– zapisanie, że jeśli liczba całkowita daje przy dzieleniu przez 5 resztę 1, to jej kwadrat przy dzieleniu przez 5 też daje resztę 1, oraz zapisanie, że jeśli liczba całkowita daje przy dzieleniu przez 5 resztę 4, to jej kwadrat przy dzieleniu przez 5 daje resztę 1.
albo
zapisanie liczby a w postaci a = 5k + 1, gdzie
– zapisanie liczby b w postaci b = 5l + 4, gdzie ,
ALBO
– zapisanie, że jeśli liczba całkowita daje przy dzieleniu przez 5 resztę 1, to jej kwadrat przy dzieleniu przez 5 też daje resztę 1,
ALBO
– zapisanie, że jeśli liczba całkowita daje przy dzieleniu przez 5 resztę 4, to jej kwadrat przy dzieleniu przez 5 daje resztę 1.
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość tezy tylko dla wybranych wartości a i b, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli zdający zapisze liczby a i b w postaciach: a = 5k + 1 i b = 5k + 4, gdzie , to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.
3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający sprawdza tezę tylko dla wybranych wartości, otrzymuje 0 punktów. Jeśli użyje tego samego parametru dla obu liczb (np. a = 5k + 1 i b = 5k + 4), otrzymuje 1 punkt.