Zadanie 7, matura maj 2026, matematyka podstawowa

2 pktotwarteśrednie (szac.)Maj 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Wykaż, że dla każdej liczby całkowitej n liczba 7n2 + 21n jest podzielna przez 14.

Pan Ignacy

Nauczyciel matematyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

  • Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I

Liczba 7n2 + 21n jest podzielna przez 7 jako suma dwóch liczb podzielnych przez 7.

Gdy liczba n jest parzysta, to liczby 7n2 oraz 21n są parzyste, więc liczba 7n2 + 21n jest parzysta jako suma dwóch liczb parzystych.

Gdy liczba n jest nieparzysta, to liczby 7n2 oraz 21n są nieparzyste jako iloczyny liczb nieparzystych i w konsekwencji liczba 7n2 + 21n jest parzysta jako suma dwóch liczb nieparzystych.

Zatem liczba 7n2 + 21n jest podzielna przez 2 i przez 7. Liczby 2 i 7 są względnie pierwsze, więc liczba 7n2 + 21n jest podzielna przez 2 ⋅ 7 = 14. To należało wykazać.

Sposób II

Przedstawiamy liczbę 7n2 + 21n w postaci iloczynu:

7n2 + 21n = 7n(n + 3)

Jeżeli liczba n jest parzysta, to wtedy liczba n + 3 jest nieparzysta.

Jeżeli liczba n jest nieparzysta, to wtedy liczba n + 3 jest parzysta.

Wynika stąd, że liczba n(n + 3) jest podzielna przez 2.

Zatem liczba 7n(n + 3) jest podzielna przez 7 ⋅ 2 = 14. To należało wykazać.

Sposób III

Rozważamy dwa przypadki: gdy liczba n jest parzysta i gdy liczba n jest nieparzysta.

Parzystą liczbę n możemy zapisać w postaci n = 2k, gdzie k∈Zk \in \mathbb{Z}. Wtedy:

7n2 + 21n = 7 ⋅ (2k)2 + 21 ⋅ (2k) = 28k2 + 42k = 14 ⋅ (2k2 + 3k)

Ponieważ k jest liczbą całkowitą, to liczba 2k2 + 3k również jest całkowita, zatem iloczyn 14 ⋅ (2k2 + 3k) jest podzielny przez 14.

Nieparzystą liczbę n możemy zapisać w postaci n = 2k + 1, gdzie k∈Zk \in \mathbb{Z}. Wtedy:

7n2 + 21n = 7 ⋅ (2k + 1)2 + 21 ⋅ (2k + 1) = 7(4k2 + 4k + 1) + 42k + 21 = 28k2 + 28k + 7 + 42k + 21 = 28k2 + 70k + 28 = 14 ⋅ (2k2 + 5k + 2)

Ponieważ k jest liczbą całkowitą, to liczba 2k2 + 5k + 2 również jest całkowita, zatem iloczyn 14 ⋅ (2k2 + 5k + 2) jest podzielny przez 14. To należało wykazać.

Sposób IV

Przedstawiamy liczbę 7n2 + 21n w postaci iloczynu:

7n2 + 21n = 7n(n + 3)

Rozważamy dwa przypadki: gdy liczba n jest parzysta i gdy liczba n jest nieparzysta.

Parzystą liczbę n możemy zapisać w postaci n = 2k, gdzie k∈Zk \in \mathbb{Z}. Wtedy:

7n(n + 3) = 7 ⋅ 2k ⋅ (2k + 3) = 14 ⋅ k(2k + 3)

Ponieważ k jest liczbą całkowitą, to liczba 2k + 3 również jest całkowita, zatem iloczyn 14 ⋅ k(2k + 3) jest podzielny przez 14.

Nieparzystą liczbę n możemy zapisać w postaci n = 2k + 1, gdzie k∈Zk \in \mathbb{Z}. Wtedy:

7n(n + 3) = 7(2k + 1)(2k + 1 + 3) = 14 ⋅ (2k + 1)(k + 2)

Ponieważ k jest liczbą całkowitą, to liczby 2k + 1 oraz k + 2 również są całkowite, zatem iloczyn 14 ⋅ (2k + 1)(k + 2) jest podzielny przez 14. To należało wykazać.

Schemat punktowania

2 pkt

przeprowadzenie pełnego rozumowania, tj.

• uzasadnienie, że liczba 7n2 + 21n jest podzielna przez 7 i przez 2

LUB

• rozpatrzenie przypadku, gdy n = 2k, tj. uzasadnienie, że liczba 7 ⋅ (2k)2 + 21 ⋅ (2k) jest podzielna przez 14, oraz rozpatrzenie przypadku, gdy n = 2k + 1, tj. uzasadnienie, że liczba 7 ⋅ (2k + 1)2 + 21 ⋅ (2k + 1) jest podzielna przez 14.

1 pkt

uzasadnienie, że liczba 7n2 + 21n jest podzielna przez 7

– uzasadnienie, że liczba 7n2 + 21n jest podzielna przez 2,

ALBO

– rozpatrzenie przypadku, gdy n = 2k, tj. uzasadnienie, że liczba 7 ⋅ (2k)2 + 21 ⋅ (2k) jest podzielna przez 14,

ALBO

– rozpatrzenie przypadku, gdy n = 2k + 1, tj. uzasadnienie, że liczba 7 ⋅ (2k + 1)2 + 21 ⋅ (2k + 1) jest podzielna przez 14.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość tezy tylko dla wybranych wartości n, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

2. Jeżeli zdający wykazuje, że dla każdej liczby całkowitej n wyrażenie 7n2 − 21n (zamiast 7n2 + 21n) jest podzielne przez 14, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli zdający przyjmuje np. n = 14k + r, gdzie k∈Zk \in \mathbb{Z} i r jest resztą z dzielenia liczby n przez 14, i przeprowadzi pełne rozumowanie dla wszystkich przypadków, to otrzymuje 2 punkty.

Gdy przeprowadzi pełne rozumowanie dla co najmniej połowy przypadków, ale nie przeprowadzi pełnego rozumowania dla wszystkich przypadków, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

4. Jeżeli zdający zapisze równanie 7n(n + 3) = 0 (lub 7(n2 + 3n) = 0), to nie uznaje się tego zapisu jako uzasadnienia podzielności wyrażenia 7n2 + 21n przez 7.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający sprawdza tezę tylko dla wybranych wartości n, otrzymuje 0 punktów. Jeśli przyjmie n = 14k + r, gdzie k∈Zk \in \mathbb{Z} i przeprowadzi pełne rozumowanie dla wszystkich przypadków, otrzymuje 2 punkty; dla co najmniej połowy przypadków – 1 punkt.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.