Zadanie 10, matura maj 2026, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyRozwiąż nierówność
3x2 + 4x ≥ 6x + 8
Zapisz obliczenia.
Pan Ignacy
Nauczyciel matematyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I
Zapisujemy nierówność w postaci 3x2 − 2x − 8 ≥ 0 i obliczamy miejsca zerowe funkcji kwadratowej y = 3x2 − 2x − 8.
Obliczamy wyróżnik trójmianu 3x2 − 2x − 8:
Δ = (−2)2 − 4 ⋅ 3 ⋅ (−8) = 100
Stąd:
Szkicujemy wykres funkcji kwadratowej y = 3x2 − 2x − 8 (parabola o ramionach skierowanych w górę, przecinająca oś Ox w punktach i 2). Odczytujemy argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości nieujemne.
Zbiorem rozwiązań nierówności jest .
Sposób II
Przekształcamy nierówność równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:
3x2 + 4x ≥ 6x + 8
x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4)
x(3x + 4) − 2(3x + 4) ≥ 0
(3x + 4)(x − 2) ≥ 0
Obliczamy miejsca zerowe funkcji kwadratowej y = (3x + 4)(x − 2):
(3x + 4)(x − 2) = 0
3x + 4 = 0 lub x − 2 = 0
lub x = 2
Miejscami zerowymi funkcji y = (3x + 4)(x − 2) są liczby: , x2 = 2.
Szkicujemy wykres funkcji kwadratowej y = (3x + 4)(x − 2). Odczytujemy argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości nieujemne.
Zbiorem rozwiązań nierówności jest .
Sposób III
Przekształcamy nierówność równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:
3x2 + 4x ≥ 6x + 8
x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4)
x(3x + 4) − 2(3x + 4) ≥ 0
(3x + 4)(x − 2) ≥ 0
Dla każdej liczby rzeczywistej a i dla każdej liczby rzeczywistej b prawdziwa jest równoważność:
a ⋅ b ≥ 0 wtedy i tylko wtedy, gdy (a ≤ 0 i b ≤ 0) lub (a ≥ 0 i b ≥ 0)
Przekształcamy nierówność (3x + 4)(x − 2) ≥ 0, na podstawie powyższej równoważności:
(3x + 4 ≤ 0 i x − 2 ≤ 0) lub (3x + 4 ≥ 0 i x − 2 ≥ 0)
( i x ≤ 2) lub ( i x ≥ 2)
lub
Zatem zbiorem rozwiązań nierówności 3x2 + 4x ≥ 6x + 8 jest .
Sposób IV
Przekształcamy nierówność równoważnie:
3x2 + 4x ≥ 6x + 8
x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4)
Rozważmy trzy przypadki.
Przypadek 1. (gdy 3x + 4 = 0)
Rozwiązaniem równania 3x + 4 = 0 jest liczba .
Dla nierówność x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4) jest prawdziwa.
Przypadek 2. (gdy 3x + 4 > 0)
Zbiorem rozwiązań nierówności 3x + 4 > 0 jest przedział .
Dzielimy stronami nierówność x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4) przez dwumian 3x + 4 i otrzymujemy x ≥ 2.
Zatem i . Stąd otrzymujemy .
Przypadek 3. (gdy 3x + 4 < 0)
Zbiorem rozwiązań nierówności 3x + 4 < 0 jest przedział .
Dzielimy stronami nierówność x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4) przez dwumian 3x + 4 i otrzymujemy x ≤ 2.
Zatem i . Stąd otrzymujemy .
Zatem zbiorem rozwiązań nierówności 3x2 + 4x ≥ 6x + 8 jest , czyli .
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik:
– zastosowanie poprawnej metody i przedstawienie zbioru rozwiązań nierówności w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów, np. na osi liczbowej zaznaczone przedziały i [2, +∞) z zamalowanymi końcami i 2.
albo
obliczenie pierwiastków trójmianu kwadratowego 3x2 − 2x − 8: oraz x2 = 2.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Odpowiedź zdającego uznajemy za poprawną tylko wtedy, gdy można w sposób jednoznaczny ustalić, czy przedziały zapisane przez zdającego są otwarte czy domknięte.
2. Jeżeli zdający, obliczając pierwiastki trójmianu 3x2 − 2x − 8, popełni błędy (ale otrzyma dwa różne pierwiastki) i konsekwentnie do popełnionych błędów zapisze zbiór rozwiązań nierówności, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
3. Jeżeli zdający wyznacza pierwiastki trójmianu kwadratowego, gdy błędnie obliczony przez zdającego wyróżnik Δ jest ujemny, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
4. Jeżeli zdający rozpatruje inny niż podany w zadaniu trójmian kwadratowy, który nie wynika z błędu przekształcenia (np. 3x2 + 4x), i w konsekwencji rozpatruje inną nierówność (np. 3x2 + 4x ≥ 0), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
5. Jeżeli zdający poda zbiór rozwiązań w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów i jednocześnie zapisze niewłaściwy zbiór rozwiązań, np. lub , to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
6. Jeżeli zdający podzieli obie strony nierówności przez dwumian 3x + 4 bez rozpatrywania znaku tego dwumianu, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Kryteria uwzględniające specyficzne trudności w uczeniu się matematyki
Jeśli zdający spełni kryterium za 1 punkt, a następnie pomyli porządek liczb na osi liczbowej przy zachowaniu poprawnych krańców przedziału, np. zapisze zbiór rozwiązań nierówności w postaci lub w postaci , to otrzymuje 2 punkty.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.
3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający pomyli porządek liczb na osi liczbowej, ale zachowa poprawne krańce przedziału, może otrzymać 2 punkty.