Zadanie 10, matura maj 2026, matematyka podstawowa

2 pktobliczenioweśrednie (szac.)Maj 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Rozwiąż nierówność

3x2 + 4x ≥ 6x + 8

Zapisz obliczenia.

Pan Ignacy

Nauczyciel matematyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

  • Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

x∈(−∞,−43]∪[2,+∞)x \in \left(-\infty, -\frac{4}{3}\right] \cup [2, +\infty)

Sposób I

Zapisujemy nierówność w postaci 3x2 − 2x − 8 ≥ 0 i obliczamy miejsca zerowe funkcji kwadratowej y = 3x2 − 2x − 8.

Obliczamy wyróżnik trójmianu 3x2 − 2x − 8:

Δ = (−2)2 − 4 ⋅ 3 ⋅ (−8) = 100

Stąd:

x1=−(−2)−1002⋅3=−43x_1 = \frac{-(-2) - \sqrt{100}}{2 \cdot 3} = -\frac{4}{3}

x2=−(−2)+1002⋅3=2x_2 = \frac{-(-2) + \sqrt{100}}{2 \cdot 3} = 2

Szkicujemy wykres funkcji kwadratowej y = 3x2 − 2x − 8 (parabola o ramionach skierowanych w górę, przecinająca oś Ox w punktach −43-\frac{4}{3} i 2). Odczytujemy argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości nieujemne.

Zbiorem rozwiązań nierówności jest (−∞,−43]∪[2,+∞)\left(-\infty, -\frac{4}{3}\right] \cup [2, +\infty).

Sposób II

Przekształcamy nierówność równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:

3x2 + 4x ≥ 6x + 8

x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4)

x(3x + 4) − 2(3x + 4) ≥ 0

(3x + 4)(x − 2) ≥ 0

Obliczamy miejsca zerowe funkcji kwadratowej y = (3x + 4)(x − 2):

(3x + 4)(x − 2) = 0

3x + 4 = 0 lub x − 2 = 0

x=−43x = -\frac{4}{3} lub x = 2

Miejscami zerowymi funkcji y = (3x + 4)(x − 2) są liczby: x1=−43x_1 = -\frac{4}{3}, x2 = 2.

Szkicujemy wykres funkcji kwadratowej y = (3x + 4)(x − 2). Odczytujemy argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości nieujemne.

Zbiorem rozwiązań nierówności jest (−∞,−43]∪[2,+∞)\left(-\infty, -\frac{4}{3}\right] \cup [2, +\infty).

Sposób III

Przekształcamy nierówność równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:

3x2 + 4x ≥ 6x + 8

x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4)

x(3x + 4) − 2(3x + 4) ≥ 0

(3x + 4)(x − 2) ≥ 0

Dla każdej liczby rzeczywistej a i dla każdej liczby rzeczywistej b prawdziwa jest równoważność:

a ⋅ b ≥ 0 wtedy i tylko wtedy, gdy (a ≤ 0 i b ≤ 0) lub (a ≥ 0 i b ≥ 0)

Przekształcamy nierówność (3x + 4)(x − 2) ≥ 0, na podstawie powyższej równoważności:

(3x + 4 ≤ 0 i x − 2 ≤ 0) lub (3x + 4 ≥ 0 i x − 2 ≥ 0)

(x≤−43x \leq -\frac{4}{3} i x ≤ 2) lub (x≥−43x \geq -\frac{4}{3} i x ≥ 2)

x∈(−∞,−43]x \in \left(-\infty, -\frac{4}{3}\right] lub x∈[2,+∞)x \in [2, +\infty)

Zatem zbiorem rozwiązań nierówności 3x2 + 4x ≥ 6x + 8 jest (−∞,−43]∪[2,+∞)\left(-\infty, -\frac{4}{3}\right] \cup [2, +\infty).

Sposób IV

Przekształcamy nierówność równoważnie:

3x2 + 4x ≥ 6x + 8

x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4)

Rozważmy trzy przypadki.

Przypadek 1. (gdy 3x + 4 = 0)

Rozwiązaniem równania 3x + 4 = 0 jest liczba (−43)\left(-\frac{4}{3}\right).

Dla x=−43x = -\frac{4}{3} nierówność x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4) jest prawdziwa.

Przypadek 2. (gdy 3x + 4 > 0)

Zbiorem rozwiązań nierówności 3x + 4 > 0 jest przedział (−43,+∞)\left(-\frac{4}{3}, +\infty\right).

Dzielimy stronami nierówność x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4) przez dwumian 3x + 4 i otrzymujemy x ≥ 2.

Zatem x∈(−43,+∞)x \in \left(-\frac{4}{3}, +\infty\right) i x∈[2,+∞)x \in [2, +\infty). Stąd otrzymujemy x∈[2,+∞)x \in [2, +\infty).

Przypadek 3. (gdy 3x + 4 < 0)

Zbiorem rozwiązań nierówności 3x + 4 < 0 jest przedział (−∞,−43)\left(-\infty, -\frac{4}{3}\right).

Dzielimy stronami nierówność x(3x + 4) ≥ 2(3x + 4) przez dwumian 3x + 4 i otrzymujemy x ≤ 2.

Zatem x∈(−∞,−43)x \in \left(-\infty, -\frac{4}{3}\right) i x∈(−∞,2]x \in (-\infty, 2]. Stąd otrzymujemy x∈(−∞,−43)x \in \left(-\infty, -\frac{4}{3}\right).

Zatem zbiorem rozwiązań nierówności 3x2 + 4x ≥ 6x + 8 jest {−43}∪[2,+∞)∪(−∞,−43)\left\{-\frac{4}{3}\right\} \cup [2, +\infty) \cup \left(-\infty, -\frac{4}{3}\right), czyli (−∞,−43]∪[2,+∞)\left(-\infty, -\frac{4}{3}\right] \cup [2, +\infty).

Schemat punktowania

2 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (−∞,−43]∪[2,+∞)\left(-\infty, -\frac{4}{3}\right] \cup [2, +\infty)

– zastosowanie poprawnej metody i przedstawienie zbioru rozwiązań nierówności w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów, np. na osi liczbowej zaznaczone przedziały (−∞,−43]\left(-\infty, -\frac{4}{3}\right] i [2, +∞) z zamalowanymi końcami −43-\frac{4}{3} i 2.

albo

1 pkt

obliczenie pierwiastków trójmianu kwadratowego 3x2 − 2x − 8: x1=−43x_1 = -\frac{4}{3} oraz x2 = 2.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Odpowiedź zdającego uznajemy za poprawną tylko wtedy, gdy można w sposób jednoznaczny ustalić, czy przedziały zapisane przez zdającego są otwarte czy domknięte.

2. Jeżeli zdający, obliczając pierwiastki trójmianu 3x2 − 2x − 8, popełni błędy (ale otrzyma dwa różne pierwiastki) i konsekwentnie do popełnionych błędów zapisze zbiór rozwiązań nierówności, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli zdający wyznacza pierwiastki trójmianu kwadratowego, gdy błędnie obliczony przez zdającego wyróżnik Δ jest ujemny, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

4. Jeżeli zdający rozpatruje inny niż podany w zadaniu trójmian kwadratowy, który nie wynika z błędu przekształcenia (np. 3x2 + 4x), i w konsekwencji rozpatruje inną nierówność (np. 3x2 + 4x ≥ 0), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

5. Jeżeli zdający poda zbiór rozwiązań w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów i jednocześnie zapisze niewłaściwy zbiór rozwiązań, np. x∈[−43,2]x \in \left[-\frac{4}{3}, 2\right] lub x∈(−∞,−43)∪(2,+∞)x \in \left(-\infty, -\frac{4}{3}\right) \cup (2, +\infty), to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

6. Jeżeli zdający podzieli obie strony nierówności przez dwumian 3x + 4 bez rozpatrywania znaku tego dwumianu, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

Kryteria uwzględniające specyficzne trudności w uczeniu się matematyki

Jeśli zdający spełni kryterium za 1 punkt, a następnie pomyli porządek liczb na osi liczbowej przy zachowaniu poprawnych krańców przedziału, np. zapisze zbiór rozwiązań nierówności w postaci (−∞,2]∪[−43,+∞)(-\infty, 2] \cup \left[-\frac{4}{3}, +\infty\right) lub w postaci (+∞,−43]∪[2,−∞)\left(+\infty, -\frac{4}{3}\right] \cup [2, -\infty), to otrzymuje 2 punkty.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający pomyli porządek liczb na osi liczbowej, ale zachowa poprawne krańce przedziału, może otrzymać 2 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.