Zadanie 1.1
Określ dominującą strukturę II-rzędową w cząsteczce dojrzałej ludzkiej prolaktyny
- Materiał graficzny
Matura z biologii, maj 2021
W bazie 58 zadań z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Białka (4), Budowa organów wegetatywnych (3), Tkanki roślinne (3). Najtrudniejsze według raportu CKE: zadanie 1.3, średni wynik zdających 2%.
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Na podstawie przedstawionych informacji określ najwyższą rzędowość struktury białka – prolaktyny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do cech budowy tego białka
- Materiał graficzny
Zadanie 1.3
Podaj całkowitą liczbę kodonów w mRNA stanowiącym matrycę podczas syntezy prolaktyny
- Materiał graficzny
Zadanie 2.1
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby w poprawny sposób opisywały powstawanie gradientu protonowego w mitochondriach. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Elektrony pochodzące ze zredukowanych podczas cyklu Krebsa dinukleotydów – NADH oraz FADH2…
- Materiał graficzny
Zadanie 2.2
Uzasadnij, że dla efektywnego zachodzenia procesów oddychania wewnątrzkomórkowego konieczny jest ciągły transport kwasu ortofosforowego (Pi) oraz ADP do wnętrza mitochondrium
- Materiał graficzny
Zadanie 2.3
Uzupełnij tabelę – wpisz nazwy opisanych etapów oddychania komórkowego.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 3.1
Wyjaśnij, dlaczego włączanie L-kanawaniny w miejsce argininy w czasie syntezy białek enzymatycznych prowadzi do powstawania enzymów o obniżonej aktywności katalitycznej
- Materiał graficzny
Zadanie 3.2
Uzasadnij, że współżycie korzeni roślin bobowatych z bakteriami wiążącymi azot atmosferyczny ma znaczenie dla syntezy L-kanawaniny przez te rośliny
- Materiał graficzny
Zadanie 3.3
Spośród wymienionych związków chemicznych wybierz i podkreśl nazwy tych zawierających atomy azotu. cytozyna celuloza cholesterol ATP ryboza
- Materiał graficzny
Zadanie 3.4
Wyjaśnij, jakie znaczenie adaptacyjne dla chrząszcza Caryedes brasiliensis ma zdolność do detoksykacji L-kanawaniny
- Materiał graficzny
Zadanie 4
Glikokaliks jest zbudowany z łańcuchów oligosacharydowych przyłączonych do białek i lipidów błony komórkowej. Glikokaliks ochrania powierzchnię komórki przed uszkodzeniami mechanicznymi i chemicznymi. Ponieważ oligosacharydy i polisacharydy wiążą wodę,…
Zadanie 5
Poniżej przedstawiono dokumentację obserwacji mikroskopowej pewnego jednokomórkowego organizmu: A – mikrofotografię z transmisyjnego mikroskopu elektronowego oraz B – rysunek będący jej interpretacją. Na podstawie: A. Allott, D. Mindorff, Biology, Oksford…
- Materiał graficzny
Zadanie 6.1
Wykaż związek między obecnością licznych mikrotrychów na powierzchni ciała dorosłych tasiemców a ich trybem życia i sposobem odżywiania się
Zadanie 6.2
Wybierz i podkreśl wszystkie procesy, w których uczestniczą mikrokosmki nabłonka kanalika nerkowego. ultrafiltracja resorpcja zwrotna sekrecja kanalikowa wydzielanie adrenaliny
Zadanie 6.3
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące roli filamentów aktynowych w komórce zwierzęcej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 7.1
Sformułuj problem badawczy obserwacji przekrojów przez blaszki liściowe klonu cukrowego
- Materiał graficzny
Zadanie 7.2
Na podstawie analizy rysunków podaj jedną różnicę w budowie miękiszu asymilacyjnego liści klonu cukrowego rosnących w różnych warunkach oświetlenia
- Materiał graficzny
Zadanie 8.1
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2., 3. albo 4. Przedstawiony ruch wąsa czepnego męczennicy jest przykładem
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 8.2
Opisz mechanizm ruchu przedstawionego na rysunku. W odpowiedzi uwzględnij procesy zachodzące w komórkach wąsa czepnego
- Materiał graficzny
Zadanie 9.1
Sformułuj problem badawczy przedstawionego doświadczenia
- Materiał graficzny
Zadanie 9.2
Wyjaśnij, dlaczego radioaktywne atomy węgla , znajdujące się początkowo w znakowanym CO2, wykryto następnie w związkach organicznych znajdujących się w soku floemowym rośliny
- Materiał graficzny
Zadanie 10.1
Na poniższych schematach przedstawiono przekroje poprzeczne przez korzeń ryżu: A – stan wyjściowy, B – efekt działania etylenu w warunkach podtopienia rośliny. Na podstawie: S. Nishiuchi i inni, Mechanisms for coping with submergence and waterlogging in rice,…
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 10.2
Wyjaśnij, w jaki sposób wzrost wydzielania etylenu w czasie suszy przyczynia się do utrzymania zrównoważonego bilansu wodnego roślin. W odpowiedzi uwzględnij jeden z wymienionych efektów działania etylenu
Zadanie 10.3
Oceń, czy poniższe informacje odnoszące się do roli auksyn w funkcjonowaniu rośliny są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 11.1
Uzupełnij tabelę – wpisz nazwy enzymów trzustkowych i substratu w odpowiednie miejsca.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 11.2
Podaj nazwę odcinka przewodu pokarmowego, do którego są wydzielane enzymy trzustkowe
Zadanie 11.3
Wykaż, że trzustka pełni funkcję gruczołu wydzielania wewnętrznego. W odpowiedzi uwzględnij przykład substancji produkowanej przez ten narząd oraz sposób jej wydzielania
Zadanie 12.1
Na podstawie przedstawionych informacji podaj dzień eksperymentu, w którym ptakom ograniczono dostęp do wody, oraz dzień, w którym zostały one napojone. Dzień, w którym ptakom ograniczono dostęp do wody: Dzień, w którym ptaki zostały napojone:…
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Wyjaśnij, dlaczego w czasie trwania eksperymentu wzrosła osmolalność moczu badanych ptaków
- Materiał graficzny
Zadanie 12.3
Wyjaśnij, dlaczego strusie, podobnie jak inne ptaki, muszą połykać kamienie, aby skuteczniej trawić pokarm
- Materiał graficzny
Zadanie 13.1
Do faz potencjału czynnościowego, oznaczonych na schemacie literami A–D, przyporządkuj właściwe określenia spośród wymienionych poniżej. hiperpolaryzacja polaryzacja depolaryzacja repolaryzacja ABCD
- Materiał graficzny
Zadanie 13.2
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące informacji przedstawionych na wykresie są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 14.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia odnoszące się do przedstawionego drzewa filogenetycznego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 14.2
Wyjaśnij, dlaczego mutacja uniemożliwiająca syntezę witaminy C, która pojawiła się u przodka małp, nie została wyeliminowana przez dobór naturalny
- Materiał graficzny
Zadanie 14.3
Wyjaśnij, dlaczego witamina C, w odróżnieniu od witaminy A, nie kumuluje się w organizmie człowieka. W odpowiedzi odnieś się do właściwości obu witamin
- Materiał graficzny
Zadanie 15.1
Określ funkcję strzemiączka i podaj nazwy pozostałych kosteczek słuchowych. Funkcja strzemiączka: Nazwy pozostałych kosteczek słuchowych:
Zadanie 15.2
Określ przyczynę różnicy w liczbie kości między noworodkiem a osobą dorosłą
Zadanie 15.3
Podaj jedną funkcję kości długich człowieka, inną niż wymienione w tekście
Zadanie 15.4
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Występowanie tkanki kostnej jest charakterystyczne dla wszystkich A. skorupiaków. B. głowonogów. C. strunowców. D. kręgowców.
Zadanie 16.1
Oceń, czy stwierdzenia odnoszące się do wykorzystania małży w monitorowaniu jakości wody wodociągowej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 16.2
Wyjaśnij, dlaczego podczas biomonitoringu czystości wód wykorzystuje się więcej niż jednego osobnika, jak np. osiem w poznańskiej stacji uzdatniania wody
Zadanie 16.3
Określ, jakie znaczenie dla funkcjonowania małży ma przepływ wody przez jamę płaszczową, kiedy muszla jest otwarta. Podaj dwa różne przykłady. 12
Zadanie 17.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wrodzona nietolerancja fruktozy jest dziedziczona w sposób A. autosomalny recesywny. B. autosomalny dominujący. C. sprzężony z płcią recesywny. D. sprzężony z płcią dominujący.
Zadanie 17.2
Oblicz częstość występowania nosicieli wrodzonej nietolerancji fruktozy w populacji pozostającej w stanie równowagi genetycznej, w której częstość występowania wrodzonej nietolerancji fruktozy wynosi 1/40 000. Obliczenia: Częstość występowania nosicieli…
Zadanie 17.3
Uzasadnij, że osoba cierpiąca na wrodzoną nietolerancję fruktozy powinna wyeliminować z diety sacharozę
Zadanie 18
Badacze postanowili określić mechanizm dziedziczenia barwy kwiatów roślin należących do dwóch różnych gatunków. Zarówno rośliny gatunku A, jak i rośliny gatunku B wytwarzają kwiaty czerwone lub białe. Hipoteza 1.: Barwa kwiatów u gatunku A jest warunkowana…
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 19.1
Podaj nazwę procesu, którego produktem jest pre-mRNA, oraz określ lokalizację tego procesu w komórce człowieka. Nazwa procesu: Lokalizacja procesu:
Zadanie 19.2
Wyjaśnij, z czego wynikają różnice między wielkościami genów a wielkościami cząsteczek mRNA, które im odpowiadają
Zadanie 19.3
Podaj nazwę choroby, u podłoża której leży mutacja genu kodującego hydroksylazę fenyloalaninową, prowadząca do utraty funkcji tego enzymu niezbędnego w metabolizmie fenyloalaniny
Zadanie 19.4
Spośród wymienionych w tabeli wybierz i zapisz oznaczenia pary genów, które mogą dziedziczyć się niezgodnie z II prawem Mendla. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści tego prawa oraz do lokalizacji wybranych genów w genomie
Zadanie 19.5
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstał poprawny opis dotyczący albumin. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Albuminy to białka (rozpuszczalne / nierozpuszczalne) w wodzie, występujące głównie (w cytoplazmie erytrocytów / w osoczu krwi). Główną…
Zadanie 20
Różne kaczki: krzyżówki, cyranki, krakwy, świstuny, żyją w tym samym środowisku. W warunkach naturalnych mieszańce tych gatunków spotyka się niesłychanie rzadko, mimo że w wielu przypadkach płodne mieszańce można uzyskać drogą sztucznego zaplemnienia.…
Zadanie 21
Lotopałanki i polatuchy charakteryzują się obecnością fałdów skórnych znajdujących się z boków ciała i rozpiętych pomiędzy kończyną przednią i tylną. Osobniki należące do obu rodzajów są niewielkie, prowadzą nadrzewny tryb życia i potrafią szybować na…
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 22.1
Opisz próbę kontrolną w przedstawionym doświadczeniu
Zadanie 22.2
Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników badań można sformułować wnioski podane w tabeli. Zaznacz T (tak), jeśli wniosek można sformułować na podstawie wyników badań, albo – N (nie), jeśli nie można go sformułować.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 23
Uporządkuj poniższe informacje tak, aby w poprawny sposób przedstawiały kolejność zdarzeń, które zachodzą w wyniku zwiększonego stosowania w rolnictwie nawozów sztucznych, zawierających m.in. azotany i fosforany, i prowadzą do spadku różnorodności biologicznej…
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 24.1
Wybierz i zaznacz wariant doświadczenia (A–D) umożliwiający wykazanie roli magnezu we wzroście i rozwoju roślin.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 24.2
Wyjaśnij, dlaczego w zbiorowiskach naturalnych, w przeciwieństwie do nienawożonych pól uprawnych, zawartość fosforu w glebie utrzymuje się na względnie stałym poziomie. W odpowiedzi uwzględnij porównanie tych dwóch rodzajów ekosystemów