Matura z biologii, maj 2021

Określ dominującą strukturę II-rzędową w cząsteczce dojrzałej ludzkiej prolaktyny.

Na podstawie przedstawionych informacji określ najwyższą rzędowość struktury białka - prolaktyny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do cech budowy tego białka.

Podaj całkowitą liczbę kodonów w mRNA stanowiącym matrycę podczas syntezy prolaktyny.

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby w poprawny sposób opisywały powstawanie gradientu protonowego w mitochondriach. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Elektrony pochodzące ze zredukowanych podczas cyklu Krebsa dinukleotydów - NADH oraz $\ce{FADH2}$…

Uzasadnij, że dla efektywnego zachodzenia procesów oddychania wewnątrzkomórkowego konieczny jest ciągły transport kwasu ortofosforowego (Pi) oraz ADP do wnętrza mitochondrium.

Uzupełnij tabelę - wpisz nazwy opisanych etapów oddychania komórkowego. Opis etapu oddychania komórkowego Nazwa etapu 1. Zachodzi w cytozolu komórki zwierzęcej, a jego produktem końcowym jest pirogronian. 2. Zachodzi w matriks mitochondrium, a pirogronian jest…

Wyjaśnij, dlaczego włączanie L-kanawaniny w miejsce argininy w czasie syntezy białek enzymatycznych prowadzi do powstawania enzymów o obniżonej aktywności katalitycznej.

Uzasadnij, że współżycie korzeni roślin bobowatych z bakteriami wiążącymi azot atmosferyczny ma znaczenie dla syntezy L-kanawaniny przez te rośliny.

Spośród wymienionych związków chemicznych wybierz i podkreśl nazwy tych zawierających atomy azotu. cytozyna celuloza cholesterol ATP ryboza

Wyjaśnij, jakie znaczenie adaptacyjne dla chrząszcza Caryedes brasiliensis ma zdolność do detoksykacji L-kanawaniny.

Glikokaliks jest zbudowany z łańcuchów oligosacharydowych przyłączonych do białek i lipidów błony komórkowej. Glikokaliks ochrania powierzchnię komórki przed uszkodzeniami mechanicznymi i chemicznymi. Ponieważ oligosacharydy i polisacharydy wiążą wodę,…

Poniżej przedstawiono dokumentację obserwacji mikroskopowej pewnego jednokomórkowego organizmu: A - mikrofotografię z transmisyjnego mikroskopu elektronowego oraz B - rysunek będący jej interpretacją. Na podstawie: A. Allott, D. Mindorff, Biology, Oksford…

Wykaż związek między obecnością licznych mikrotrychów na powierzchni ciała dorosłych tasiemców a ich trybem życia i sposobem odżywiania się.

Wybierz i podkreśl wszystkie procesy, w których uczestniczą mikrokosmki nabłonka kanalika nerkowego. ultrafiltracja resorpcja zwrotna sekrecja kanalikowa wydzielanie adrenaliny

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące roli filamentów aktynowych w komórce zwierzęcej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Podczas podziału jądra komórkowego włókna wrzeciona kariokinetycznego…

Sformułuj problem badawczy obserwacji przekrojów przez blaszki liściowe klonu cukrowego.

Na podstawie analizy rysunków podaj jedną różnicę w budowie miękiszu asymilacyjnego liści klonu cukrowego rosnących w różnych warunkach oświetlenia.

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2., 3. albo 4. Przedstawiony ruch wąsa czepnego męczennicy jest przykładem A. nastii, ponieważ ten ruch jest 1. kierunkowy i nieodwracalny. B. tropizmu, ponieważ ten ruch jest 2. kierunkowy i…

Opisz mechanizm ruchu przedstawionego na rysunku. W odpowiedzi uwzględnij procesy zachodzące w komórkach wąsa czepnego.

Sformułuj problem badawczy przedstawionego doświadczenia.

Wyjaśnij, dlaczego radioaktywne atomy węgla $\ce{^{14}C}$, znajdujące się początkowo w znakowanym $\ce{CO2}$, wykryto następnie w związkach organicznych znajdujących się w soku floemowym rośliny.

Na poniższych schematach przedstawiono przekroje poprzeczne przez korzeń ryżu: A - stan wyjściowy, B - efekt działania etylenu w warunkach podtopienia rośliny. Na podstawie: S. Nishiuchi i inni, Mechanisms for coping with submergence and waterlogging in rice,…

Wyjaśnij, w jaki sposób wzrost wydzielania etylenu w czasie suszy przyczynia się do utrzymania zrównoważonego bilansu wodnego roślin. W odpowiedzi uwzględnij jeden z wymienionych efektów działania etylenu.

Oceń, czy poniższe informacje odnoszące się do roli auksyn w funkcjonowaniu rośliny są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa. 1. Auksyny produkowane przez pąk szczytowy są odpowiedzialne za zjawisko dominacji…

Uzupełnij tabelę - wpisz nazwy enzymów trzustkowych i substratu w odpowiednie miejsca. Nazwa enzymu Trawiony składnik pokarmowy (substrat) trypsyna polisacharydy zemulgowane tłuszcze

Podaj nazwę odcinka przewodu pokarmowego, do którego są wydzielane enzymy trzustkowe.

Wykaż, że trzustka pełni funkcję gruczołu wydzielania wewnętrznego. W odpowiedzi uwzględnij przykład substancji produkowanej przez ten narząd oraz sposób jej wydzielania.

Na podstawie przedstawionych informacji podaj dzień eksperymentu, w którym ptakom ograniczono dostęp do wody, oraz dzień, w którym zostały one napojone. Dzień, w którym ptakom ograniczono dostęp do wody: .................................... Dzień, w którym…

Wyjaśnij, dlaczego w czasie trwania eksperymentu wzrosła osmolalność moczu badanych ptaków.

Wyjaśnij, dlaczego strusie, podobnie jak inne ptaki, muszą połykać kamienie, aby skuteczniej trawić pokarm.

Do faz potencjału czynnościowego, oznaczonych na schemacie literami A-D, przyporządkuj właściwe określenia spośród wymienionych poniżej. hiperpolaryzacja polaryzacja depolaryzacja repolaryzacja A. .................... B. .................... C.…

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące informacji przedstawionych na wykresie są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Pobudzenie nr 2 spowodowało lokalną depolaryzację błony komórkowej. P F 2. Pobudzenie…

Oceń, czy poniższe stwierdzenia odnoszące się do przedstawionego drzewa filogenetycznego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Ssaki, które nie mają zdolności do syntezy witaminy C, stanowią grupę…

Wyjaśnij, dlaczego mutacja uniemożliwiająca syntezę witaminy C, która pojawiła się u przodka małp, nie została wyeliminowana przez dobór naturalny.

Wyjaśnij, dlaczego witamina C, w odróżnieniu od witaminy A, nie kumuluje się w organizmie człowieka. W odpowiedzi odnieś się do właściwości obu witamin.

Określ funkcję strzemiączka i podaj nazwy pozostałych kosteczek słuchowych. Funkcja strzemiączka: .................................... Nazwy pozostałych kosteczek słuchowych: ....................................

Określ przyczynę różnicy w liczbie kości między noworodkiem a osobą dorosłą.

Podaj jedną funkcję kości długich człowieka, inną niż wymienione w tekście.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Występowanie tkanki kostnej jest charakterystyczne dla wszystkich A. skorupiaków. B. głowonogów. C. strunowców. D. kręgowców.

Oceń, czy stwierdzenia odnoszące się do wykorzystania małży w monitorowaniu jakości wody wodociągowej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Dzięki małżom możliwa jest ocena ogólnego poziomu…

Wyjaśnij, dlaczego podczas biomonitoringu czystości wód wykorzystuje się więcej niż jednego osobnika, jak np. osiem w poznańskiej stacji uzdatniania wody.

Określ, jakie znaczenie dla funkcjonowania małży ma przepływ wody przez jamę płaszczową, kiedy muszla jest otwarta. Podaj dwa różne przykłady.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wrodzona nietolerancja fruktozy jest dziedziczona w sposób A. autosomalny recesywny. B. autosomalny dominujący. C. sprzężony z płcią recesywny. D. sprzężony z płcią dominujący.

Oblicz częstość występowania nosicieli wrodzonej nietolerancji fruktozy w populacji pozostającej w stanie równowagi genetycznej, w której częstość występowania wrodzonej nietolerancji fruktozy wynosi 1/40 000. Obliczenia: Częstość występowania nosicieli…

Uzasadnij, że osoba cierpiąca na wrodzoną nietolerancję fruktozy powinna wyeliminować z diety sacharozę.

Badacze postanowili określić mechanizm dziedziczenia barwy kwiatów roślin należących do dwóch różnych gatunków. Zarówno rośliny gatunku A, jak i rośliny gatunku B wytwarzają kwiaty czerwone lub białe. Hipoteza 1.: Barwa kwiatów u gatunku A jest warunkowana…

Podaj nazwę procesu, którego produktem jest pre-mRNA, oraz określ lokalizację tego procesu w komórce człowieka. Nazwa procesu: .................................... Lokalizacja procesu: ....................................

Wyjaśnij, z czego wynikają różnice między wielkościami genów a wielkościami cząsteczek mRNA, które im odpowiadają.

Podaj nazwę choroby, u podłoża której leży mutacja genu kodującego hydroksylazę fenyloalaninową, prowadząca do utraty funkcji tego enzymu niezbędnego w metabolizmie fenyloalaniny.

Spośród wymienionych w tabeli wybierz i zapisz oznaczenia pary genów, które mogą dziedziczyć się niezgodnie z II prawem Mendla. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści tego prawa oraz do lokalizacji wybranych genów w genomie.

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstał poprawny opis dotyczący albumin. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Albuminy to białka (rozpuszczalne / nierozpuszczalne) w wodzie, występujące głównie (w cytoplazmie erytrocytów / w osoczu krwi). Główną…

Różne kaczki: krzyżówki, cyranki, krakwy, świstuny, żyją w tym samym środowisku. W warunkach naturalnych mieszańce tych gatunków spotyka się niesłychanie rzadko, mimo że w wielu przypadkach płodne mieszańce można uzyskać drogą sztucznego zaplemnienia.…

Lotopałanki i polatuchy charakteryzują się obecnością fałdów skórnych znajdujących się z boków ciała i rozpiętych pomiędzy kończyną przednią i tylną. Osobniki należące do obu rodzajów są niewielkie, prowadzą nadrzewny tryb życia i potrafią szybować na…

Opisz próbę kontrolną w przedstawionym doświadczeniu.

Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników badań można sformułować wnioski podane w tabeli. Zaznacz T (tak), jeśli wniosek można sformułować na podstawie wyników badań, albo N (nie), jeśli nie można go sformułować. 1. Dodanie azotu skutkuje dużym wzrostem…

Uporządkuj poniższe informacje tak, aby w poprawny sposób przedstawiały kolejność zdarzeń, które zachodzą w wyniku zwiększonego stosowania w rolnictwie nawozów sztucznych, zawierających m.in. azotany i fosforany, i prowadzą do spadku różnorodności biologicznej…

Wybierz i zaznacz wariant doświadczenia (A-D) umożliwiający wykazanie roli magnezu we wzroście i rozwoju roślin. Próba kontrolna Próba badawcza A. woda destylowana pożywka pełna B. pożywka pełna pożywka bez źródła magnezu C. woda destylowana z dodatkiem źródła…

Wyjaśnij, dlaczego w zbiorowiskach naturalnych, w przeciwieństwie do nienawożonych pól uprawnych, zawartość fosforu w glebie utrzymuje się na względnie stałym poziomie. W odpowiedzi uwzględnij porównanie tych dwóch rodzajów ekosystemów.