Zadanie 16.3, matura maj 2017, fizyka rozszerzona

2 pktobliczenioweśrednie 42%Maj 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Jądro izotopu radu 224Ra ulega rozpadowi alfa z czasem połowicznego zaniku około 3,7 dnia, zgodnie ze schematem:

224Ra → 220Rn + 4He

Suma mas jądra radonu i jądra helu jest o 0,0062 u mniejsza od masy jądra radu, gdzie u jest jednostką masy atomowej.

Polecenie

2 punkty

Próbkę zawierającą izotop 224Ra zbadano po upływie 13 dni od dostarczenia do laboratorium i ustalono, że po tym czasie próbka zawierała 0,75 mg tego izotopu.

Oszacuj masę tego izotopu w chwili dostarczenia do laboratorium.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

m0 ≈ 8,5 mg (uznawane wyniki od 8 mg do 9 mg albo stwierdzenie, że m0∈(6 mg; 12 mg)m_0 \in (6\ \mathrm{mg};\ 12\ \mathrm{mg}))

Sposób 1:

Zauważamy, że czas 13 dni stanowi 3,5 czasów połowicznego rozpadu:

tT=13 dni3,7 dni≈3,5\frac{t}{T} = \frac{13\ \text{dni}}{3{,}7\ \text{dni}} \approx 3{,}5

Korzystamy z pojęcia czasu połowicznego rozpadu lub równoważnie ze wzoru przedstawiającego zależność liczby jąder pozostających w próbce od czasu. Zamiast liczby jąder radu pozostających w próbce zapiszemy m(t) – łączną masę jąder izotopu radu pozostających w próbce (m0 oznacza początkową masę izotopu radu w próbce):

m(t)=m0⋅(12)tT→m0=m(t)⋅2tTm(t) = m_0 \cdot \left(\frac{1}{2}\right)^{\frac{t}{T}} \rightarrow m_0 = m(t) \cdot 2^{\frac{t}{T}}

Dla t = 3,5T mamy:

m0=m(3,5T)⋅23,5=0,75 mg⋅23⋅212=8,5 mgm_0 = m(3{,}5T) \cdot 2^{3{,}5} = 0{,}75\ \mathrm{mg} \cdot 2^3 \cdot 2^{\frac{1}{2}} = 8{,}5\ \mathrm{mg}

Początkowa masa izotopu radu wynosiła około 8,5 mg.

Sposób 2:

Zauważamy, że 3T < t < 4T. Następnie obliczamy, jakie byłyby masy początkowe, gdybyśmy do rachunków przyjęli t = 3T, a następnie t = 4T:

0,75 mg=m0⋅(12)3→m0=6 mg0{,}75\ \mathrm{mg} = m_0 \cdot \left(\frac{1}{2}\right)^3 \rightarrow m_0 = 6\ \mathrm{mg}

0,75 mg=m0⋅(12)4→m0=12 mg0{,}75\ \mathrm{mg} = m_0 \cdot \left(\frac{1}{2}\right)^4 \rightarrow m_0 = 12\ \mathrm{mg}

Początkowa masa izotopu należy do przedziału otwartego m0∈(6 mg; 12 mg)m_0 \in (6\ \mathrm{mg};\ 12\ \mathrm{mg}) lub masa początkowa izotopu radu jest równa około:

m0≈12(6 mg+12 mg)≈9 mgm_0 \approx \frac{1}{2}(6\ \mathrm{mg} + 12\ \mathrm{mg}) \approx 9\ \mathrm{mg}

Sposób 3:

Zauważamy, że w czwartym okresie czasu połowicznego rozpadu (tj. od 3T do 4T) fragment krzywej rozpadu można przybliżyć odcinkiem prostym. Dlatego wartość funkcji m(t) na środku odcinka od 3T do 4T można szacować ze średniej arytmetycznej wartości funkcji m(t) na krańcach tego odcinka:

m(3,5T)≈12(m(3T)+m(4T))m(3{,}5T) \approx \frac{1}{2}\left(m(3T) + m(4T)\right)

Korzystamy z pojęcia czasu połowicznego rozpadu:

m(3,5T)≈12((12)3m0+(12)4m0)=12(12)3(1+12)m0=332m0m(3{,}5T) \approx \frac{1}{2}\left(\left(\frac{1}{2}\right)^3 m_0 + \left(\frac{1}{2}\right)^4 m_0\right) = \frac{1}{2}\left(\frac{1}{2}\right)^3\left(1 + \frac{1}{2}\right) m_0 = \frac{3}{32} m_0

Podstawiamy dane:

m(3,5T)≈332m0→m0≈323⋅0,75 mg≈8 mgm(3{,}5T) \approx \frac{3}{32} m_0 \rightarrow m_0 \approx \frac{32}{3} \cdot 0{,}75\ \mathrm{mg} \approx 8\ \mathrm{mg}

Początkowa masa izotopu radu wynosiła około 8 mg.

Uwaga: do wzoru m(3,5T)≈332m0m(3{,}5T) \approx \frac{3}{32} m_0 można dojść równoważnymi sposobami, wykorzystującymi pojęcie czasu połowicznego rozpadu, na przykład: m(3,5T)=12⋅12⋅12⋅34m0m(3{,}5T) = \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{2} \cdot \frac{3}{4} m_0 (jeśli w ciągu jednego czasu połowicznego rozpadu rozpadnie się połowa jąder, to w połowie tego czasu rozpadnie się około ¼ jąder, czyli pozostanie około ¾ jąder).

Schemat punktowania

2 pkt

prawidłowa metoda i prawidłowy wynik mieszczący się w przedziale od 8 mg do 9 mg

LUB

– prawidłowa metoda obliczenia obu krańców przedziału, do którego może należeć wynik, oraz stwierdzenie, że masa początkowa izotopu radu należy do przedziału m0∈(6 mg; 12 mg)m_0 \in (6\ \mathrm{mg};\ 12\ \mathrm{mg}).

1 pkt

wykorzystanie pojęcia czasu połowicznego rozpadu oraz zauważenie, że 3T < t < 4T.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.