Zadanie 10, matura maj 2017, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyRozgrzana stalowa kulka o promieniu 2 cm i masie 260 g, położona na poziomej tafli lodu o temperaturze 0 °C i grubości 3 cm, roztopiła lód w miejscu zetknięcia i przeszła na drugą stronę tafli.
Oszacuj minimalną początkową temperaturę kulki, dla której było to możliwe.
W obliczeniach przyjmij ciepło właściwe stali równe , ciepło topnienia lodu równe oraz gęstość lodu wynoszącą .
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
tp ≥ 95 °C (równoważnie Tp ≥ 368 K)
Przykładowe rozwiązanie:
Rozgrzana kulka przechodząca przez taflę lodu o grubości d musi wytopić z tego lodu co najmniej walec lodu o masie:
ml = ρlπr2d = 33,9 ⋅ 10−3 kg
Stopienie masy lodu równej co najmniej masie wspomnianego walca wymaga, aby kulka oddała do lodu ciepło Qs w ilości nie mniejszej niż ilość ciepła Qt, która jest potrzebna do stopienia tej masy:
Qs ≥ Qt
Gdy uwzględnimy wzory z ciepłem właściwym i ciepłem topnienia, to otrzymujemy nierówność:
mscsΔT ≥ mlL
ΔT możemy zapisać w skali Celsjusza: ΔT = tp − 0 °C, gdzie tp jest temperaturą początkową kulki wyrażoną w stopniach Celsjusza; lub możemy zapisać w kelwinach: ΔT = Tp − 273 K, gdzie Tp jest temperaturą początkową kulki wyrażoną w kelwinach. Z powyższych związków wyznaczamy minimalną temperaturę początkową kulki:
ΔT = Tp − 273 K oraz lub tp ≥ 95 °C
Minimalna temperatura początkowa kulki wynosi 95 °C lub równoważnie 368 K.
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia początkowej temperatury minimalnej i poprawny wynik liczbowy z jednostką.
poprawna metoda i prawidłowo obliczone ΔT oraz brak odpowiedzi dotyczącej minimalnej temperatury początkowej lub błędne przejście z ΔT do Tp (np. brak uwzględnienia relacji: ΔT = tp − 0 °C lub ΔT = Tp − 273 K) albo brak jednostki
LUB
– poprawna metoda i błąd rachunkowy w obliczeniu ΔT oraz konsekwentne i poprawne przejście z ΔT do T (uwzględnienie relacji ΔT = tp − 0 °C lub ΔT = Tp − 273 K).
poprawny zapis nierówności lub równania uwzględniającego bilans ciepła oraz wzory na oba ciepła
LUB
– poprawny zapis nierówności lub równania uwzględniającego bilans ciepła i wzoru na jedno ciepło łącznie z identyfikacją masy lodu do stopienia.
poprawny zapis nierówności lub równania uwzględniającego bilans ciepła i wzoru na jedno ciepło.
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Szacunek: kulka musi oddać tyle ciepła, ile potrzebne do topienia lodu o objętości równej (w przybliżeniu) objętości kuli. Wynik około 80–85 °C.