Zadanie 10, matura maj 2017, fizyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Maj 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Rozgrzana stalowa kulka o promieniu 2 cm i masie 260 g, położona na poziomej tafli lodu o temperaturze 0 °C i grubości 3 cm, roztopiła lód w miejscu zetknięcia i przeszła na drugą stronę tafli.

Oszacuj minimalną początkową temperaturę kulki, dla której było to możliwe.

W obliczeniach przyjmij ciepło właściwe stali równe 460 Jkg⋅K460\ \frac{\mathrm{J}}{\mathrm{kg \cdot K}}, ciepło topnienia lodu równe 335 000 Jkg335\,000\ \frac{\mathrm{J}}{\mathrm{kg}} oraz gęstość lodu wynoszącą 0,9 gcm30{,}9\ \frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}}.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

tp ≥ 95 °C (równoważnie Tp ≥ 368 K)

Przykładowe rozwiązanie:

Rozgrzana kulka przechodząca przez taflę lodu o grubości d musi wytopić z tego lodu co najmniej walec lodu o masie:

ml = ρlπr2d = 33,9 ⋅ 10−3 kg

Stopienie masy lodu równej co najmniej masie wspomnianego walca wymaga, aby kulka oddała do lodu ciepło Qs w ilości nie mniejszej niż ilość ciepła Qt, która jest potrzebna do stopienia tej masy:

Qs ≥ Qt

Gdy uwzględnimy wzory z ciepłem właściwym i ciepłem topnienia, to otrzymujemy nierówność:

mscsΔT ≥ mlL

ΔT możemy zapisać w skali Celsjusza: ΔT = tp − 0 °C, gdzie tp jest temperaturą początkową kulki wyrażoną w stopniach Celsjusza; lub możemy zapisać w kelwinach: ΔT = Tp − 273 K, gdzie Tp jest temperaturą początkową kulki wyrażoną w kelwinach. Z powyższych związków wyznaczamy minimalną temperaturę początkową kulki:

ΔT = Tp − 273 K oraz mscsΔT≥mlL→ΔT≥ρlπr2dLmscs→ΔT≥95 K→Tp≥368 Km_s c_s \Delta T \geq m_l L \rightarrow \Delta T \geq \frac{\rho_l \pi r^2 d L}{m_s c_s} \rightarrow \Delta T \geq 95\ \mathrm{K} \rightarrow T_p \geq 368\ \mathrm{K} lub tp ≥ 95 °C

Minimalna temperatura początkowa kulki wynosi 95 °C lub równoważnie 368 K.

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda obliczenia początkowej temperatury minimalnej i poprawny wynik liczbowy z jednostką.

3 pkt

poprawna metoda i prawidłowo obliczone ΔT oraz brak odpowiedzi dotyczącej minimalnej temperatury początkowej lub błędne przejście z ΔT do Tp (np. brak uwzględnienia relacji: ΔT = tp − 0 °C lub ΔT = Tp − 273 K) albo brak jednostki

LUB

– poprawna metoda i błąd rachunkowy w obliczeniu ΔT oraz konsekwentne i poprawne przejście z ΔT do T (uwzględnienie relacji ΔT = tp − 0 °C lub ΔT = Tp − 273 K).

2 pkt

poprawny zapis nierówności lub równania uwzględniającego bilans ciepła oraz wzory na oba ciepła

LUB

– poprawny zapis nierówności lub równania uwzględniającego bilans ciepła i wzoru na jedno ciepło łącznie z identyfikacją masy lodu do stopienia.

1 pkt

poprawny zapis nierówności lub równania uwzględniającego bilans ciepła i wzoru na jedno ciepło.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Komentarz. Szacunek: kulka musi oddać tyle ciepła, ile potrzebne do topienia lodu o objętości równej (w przybliżeniu) objętości kuli. Wynik około 80–85 °C.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.