Zadanie 7.1, matura dodatkowa 2020, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Wykonano dwa doświadczenia z użyciem cienkiej soczewki skupiającej. W każdym z doświadczeń ustawienie przedmiotu względem soczewki było inne.
Polecenie
2 punktyW pierwszym doświadczeniu uzyskano za pomocą soczewki pozorny, prosty obraz A’B’ przedmiotu AB. Na rysunku poniżej przedstawiono położenie przedmiotu AB oraz położenie jego obrazu pozornego A’B’. Punkty A i A’ leżą na osi optycznej soczewki.
PowiększWyznacz konstrukcyjnie (bez obliczeń) położenie soczewki oraz położenie jednego z ognisk. Oznacz literą O położenie środka soczewki na osi optycznej, a literą F – położenie jednego z ognisk.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Poprawne rozwiązanie (konstrukcja CKE na siatce z arkusza; przedmiot AB ma wysokość 2 kratek, obraz A’B’ – 6 kratek, A’ leży 8 kratek na lewo od A):
- Środek soczewki O: promień przechodzący przez środek soczewki nie zmienia kierunku, więc prosta poprowadzona przez B’ i B przecina oś optyczną w punkcie O – 4 kratki na prawo od A (12 kratek na prawo od A’). W punkcie O rysujemy soczewkę skupiającą prostopadle do osi.
- Ognisko F: promień biegnący z B równolegle do osi optycznej po załamaniu w soczewce przechodzi przez ognisko obrazowe, a jego przedłużenie wstecz przechodzi przez B’. Przecięcie tego promienia z osią wyznacza ognisko F po prawej stronie soczewki, 6 kratek od O. Drugie ognisko leży symetrycznie, 6 kratek na lewo od O (2 kratki na lewo od A).
- Na rysunku CKE poprowadzono też promień z B wzdłuż prostej przechodzącej przez lewe ognisko F: po załamaniu biegnie on równolegle do osi, a jego przedłużenie wstecz przechodzi przez B’.
Schemat punktowania
prawidłowa konstrukcja i wyznaczenie (i podpisanie) położenia soczewki oraz ogniska za pomocą promieni charakterystycznych.
prawidłowa konstrukcja i wyznaczenie położenia soczewki za pomocą jednego z promieni charakterystycznych (dolnego lub górnego)
LUB
– prawidłowa konstrukcja i wyznaczenie (bez podpisania) położenia soczewki oraz ogniska za pomocą promieni charakterystycznych.
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Soczewka skupiająca daje obraz pozorny, prosty i powiększony gdy przedmiot znajduje się wewnątrz ogniska. Konstrukcja wymaga prowadzenia promieni pomocniczych przez przedmiot i jego obraz.