Zadanie 12.2, matura dodatkowa 2020, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Dodatkowa 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Spektrometr masy to urządzenie pozwalające wyznaczyć stosunek m do q – masy m jonu do ładunku elektrycznego q tego jonu. Jedna z metod pomiaru stosunku m do q polega na pomiarze czasu przelotu jonu przez komorę analizatora (zobacz rys. poniżej). W tym celu początkowo spoczywające jony najpierw przyśpiesza się w polu elektrycznym napięciem U. Rozpędzone jony uzyskują pewną prędkość v⃗\vec{v}, z którą opuszczają obszar pola elektrycznego i wpadają do komory analizatora. Zakładamy, że jony poruszają się w próżni, oraz pomijamy wpływ innych pól na ruch jonów.

schemat spektrometru: źródło jonów, obszar przyśpieszania jonów między elektrodami + i − pod napięciem U, komora analizatora o długości L, w której jony poruszają się z prędkością v, detektor jonów na końcu komoryPowiększ
schemat spektrometru: źródło jonów, obszar przyśpieszania jonów między elektrodami + i − pod napięciem U, komora analizatora o długości L, w której jony poruszają się z prędkością v, detektor jonów na końcu komory

Iloraz mq\frac{m}{q} może być podawany w jednostkach nazywanych tomson [Th], w których masa m jest wyrażona w atomowych jednostkach masy u, a ładunek elektryczny q jest wyrażony poprzez wielokrotność ładunku elementarnego e.

Polecenie

3 punkty

W pewnym spektrometrze jony są przyśpieszane w polu elektrycznym napięciem o wartości U = 12 000 V, a następnie wpadają do komory analizatora, gdzie nie ma już pola elektrycznego. Przyjmij, że w komorze analizatora o długości L = 1,5 m jony poruszają się ruchem jednostajnym prostoliniowym. Czas przelotu jonów przez tę komorę jest równy Δt = 9,4 μs.

Oblicz iloraz mq\frac{m}{q} dla tego jonu.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

mq≈94,25⋅10−8 kgC≈90,4 Th\frac{m}{q} \approx 94{,}25 \cdot 10^{-8}\ \frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{C}} \approx 90{,}4\ \mathrm{Th}

Przykładowe rozwiązanie

Zapiszemy związek między energią kinetyczną, którą uzyskał jon w polu elektrycznym, a pracą sił elektrycznych działających na jon – łącznie z zastosowaniem wzoru na energię kinetyczną i pracę w polu elektrycznym. Początkowa energia kinetyczna jonu wynosiła zero, zatem:

ΔEkin=WE  →  12mv2−12m⋅02=qU  →  12mv2=qU\Delta E_{kin} = W_E \;\rightarrow\; \frac{1}{2}mv^2 - \frac{1}{2}m \cdot 0^2 = qU \;\rightarrow\; \frac{1}{2}mv^2 = qU

Prędkość końcowa jonu uzyskana w wyniku przyspieszenia jest równa prędkości jonu w komorze analizatora:

v=LΔtv = \frac{L}{\Delta t}

Obliczamy m/q:

12mv2=qU  →  mq=2Uv2  →  mq=2UΔt2L2\frac{1}{2}mv^2 = qU \;\rightarrow\; \frac{m}{q} = \frac{2U}{v^2} \;\rightarrow\; \frac{m}{q} = \frac{2U\Delta t^2}{L^2}

mq=2⋅1,2⋅104 V⋅(9,4⋅10−6 s)21,52 m2≈94,25⋅10−8 kgC≈90,4 Th\frac{m}{q} = \frac{2 \cdot 1{,}2 \cdot 10^4\ \mathrm{V} \cdot (9{,}4 \cdot 10^{-6}\ \mathrm{s})^2}{1{,}5^2\ \mathrm{m^2}} \approx 94{,}25 \cdot 10^{-8}\ \frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{C}} \approx 90{,}4\ \mathrm{Th}

Schemat punktowania

3 pkt

prawidłowa metoda oraz prawidłowy wynik liczbowy z jednostką.

2 pkt

doprowadzenie do wyrażenia mq=2UΔt2L2\frac{m}{q} = \frac{2U\Delta t^2}{L^2} lub równoważnych wyrażeń: mq=2Uv2\frac{m}{q} = \frac{2U}{v^2}, v=LΔtv = \frac{L}{\Delta t}.

1 pkt

zapisanie wyrażenia wiążącego zmianę energii kinetycznej jonu z pracą sił pola elektrycznego łącznie z zastosowaniem wzorów na energię kinetyczną i pracę w polu elektrycznym

LUB

– prawidłowe obliczenie wartości prędkości jonu w komorze analizatora.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.