Zadanie 11.2, matura dodatkowa 2020, fizyka rozszerzona

2 pktotwarteśrednie (szac.)Dodatkowa 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Układ planetarny o nazwie TRAPPIST-1 znajduje się w odległości około 40 lat świetlnych od naszego Słońca i jest podobny do Układu Słonecznego. Układ TRAPPIST-1 składa się z gwiazdy centralnej oraz z siedmiu obiegających ją planet, które nazwano kolejnymi literami alfabetu: b, c, d, e, f, g, h. Planeta b znajduje się najbliżej gwiazdy, a planeta h – najdalej.

Planety odkryto za pomocą teleskopu TRAPPIST, rejestrującego zmiany jasności gwiazdy podczas tranzytu, czyli przejścia planety przed tarczą gwiazdy (patrz rysunek poniżej).

tarcza gwiazdy, na jej tle planeta na łuku swojego toru; podpisy: tarcza gwiazdy, planetaPowiększ
tarcza gwiazdy, na jej tle planeta na łuku swojego toru; podpisy: tarcza gwiazdy, planeta

Zakładamy, że gwiazda ma dużo większą masę od mas wszystkich planet oraz że orbity planet leżą w jednej płaszczyźnie.

Polecenie

2 punkty

Poniżej – na schematycznych wykresach – przedstawiono zmiany obserwowanej przez astronomów jasności gwiazdy, podczas tranzytu dwóch różnych planet układu: planety 1. i planety 2. Jasność jest wielkością związaną z natężeniem rejestrowanego promieniowania elektromagnetycznego i wyrażono ją na wykresie w jednostkach umownych. Przyjmij, że drogi przebyte przez te planety w trakcie obserwowanego tranzytu są w przybliżeniu równe.

Osie na obu wykresach wyskalowane są tak samo.

dwa wykresy zależności jasności gwiazdy od czasu: „Wykres jasności podczas tranzytu planety 1.” i „Wykres jasności podczas tranzytu planety 2.”, oś pozioma: czas, oś pionowa: jasność, bez podziałekPowiększ
dwa wykresy zależności jasności gwiazdy od czasu: „Wykres jasności podczas tranzytu planety 1.” i „Wykres jasności podczas tranzytu planety 2.”, oś pozioma: czas, oś pionowa: jasność, bez podziałek

Podkreśl właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach, tak aby zdania 1. i 2. były prawdziwe. Po każdym zdaniu napisz krótkie uzasadnienie swojego wyboru.

1. Na podstawie analizy obu wykresów można stwierdzić, że spośród planet 1. i 2. większą z nich jest (planeta 1. / planeta 2.).

Uzasadnienie:

2. Na podstawie analizy obu wykresów można stwierdzić, że spośród planet 1. i 2. dalej od gwiazdy krąży (planeta 1. / planeta 2.).

Uzasadnienie:

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

1. Na podstawie analizy obu wykresów można stwierdzić, że spośród planet 1. i 2. większą z nich jest (planeta 1. / planeta 2.).

Uzasadnienie: Spadek rejestrowanej jasności jest większy przy tranzycie planety 1., co oznacza, że planeta 1. bardziej zasłania gwiazdę, czyli jest większa.

2. Na podstawie analizy obu wykresów można stwierdzić, że spośród planet 1. i 2. dalej od gwiazdy krąży (planeta 1. / planeta 2.).

Uzasadnienie: Czas, w ciągu którego rejestrowana jasność była niższa, jest większy przy tranzycie planety 2., co oznacza, że prędkość orbitalna planety 2. jest mniejsza – czyli planeta 2. jest dalej od gwiazdy.

Schemat punktowania

2 pkt

prawidłowe podkreślenia w obu zdaniach i prawidłowe oba uzasadnienia.

1 pkt

prawidłowe podkreślenie w jednym zdaniu i prawidłowe uzasadnienie w tym zdaniu.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Komentarz. Głębokość spadku jasności zależy od wielkości planety (całkowitego przekroju). Czas tranztu (szerokość „doliny

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.