Zadanie 8.3, matura czerwiec 2022, fizyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

W pewnym doświadczeniu uzyskano za pomocą szklanej dwuwypukłej soczewki S, prosty obraz O1O2 przedmiotu P1P2. Na rysunku poniżej przedstawiono położenie tego przedmiotu oraz położenie jego obrazu. Punkty O1 i P1 leżą na osi optycznej soczewki.

Kreską przerywaną oznaczono linie pomocnicze dla konstrukcji w zadaniu 8.2.

rysunek: pozioma oś optyczna soczewki; na osi z lewej pionowa strzałka obrazu O1O2, dalej w prawo krótsza pionowa strzałka przedmiotu P1P2; przez wierzchołki strzałek biegną dwie poziome przerywane linie pomocnicze, po prawej zaznaczone dwa równe odstępy a: między osią a dolną linią oraz między liniami; położenie soczewki nie jest zaznaczonePowiększ
rysunek: pozioma oś optyczna soczewki; na osi z lewej pionowa strzałka obrazu O1O2, dalej w prawo krótsza pionowa strzałka przedmiotu P1P2; przez wierzchołki strzałek biegną dwie poziome przerywane linie pomocnicze, po prawej zaznaczone dwa równe odstępy a: między osią a dolną linią oraz między liniami; położenie soczewki nie jest zaznaczone

Polecenie

4 punkty

Początkowo przedmiot P1P2 o wysokości ∣P1P2∣ = 1,5 cm znajdował się w odległości x = 5 cm od soczewki S. W takiej sytuacji wysokość obserwowanego obrazu prostego (nieodwróconego) O1O2 tego przedmiotu wynosiła ∣O1O2∣ = 3 cm. Gdy ten sam przedmiot oddalono od soczewki – po tej samej stronie soczewki, wzdłuż jej osi optycznej – na odległość x′ = 8 cm, to powstał nowy obraz prosty O1′O2′ tego przedmiotu.

Oblicz stosunek ∣O1′O2′∣∣P1P2∣\frac{|O_1'O_2'|}{|P_1P_2|}, czyli iloraz wysokości nowego obrazu O1′O2′ przedmiotu P1P2 i wysokości tego przedmiotu. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

∣O1′O2′∣∣P1P2∣=5\frac{|O_1'O_2'|}{|P_1P_2|} = 5

Początkowe położenia przedmiotu i obrazu oznaczamy jako x oraz y, a położenia po oddaleniu przedmiotu jako x′ oraz y′. Z własności konstrukcji obrazu:

∣P1P2∣∣O1O2∣=xy→xy=1,5 cm3 cm=12→y=2x=10 cm\frac{|P_1P_2|}{|O_1O_2|} = \frac{x}{y} \quad \rightarrow \quad \frac{x}{y} = \frac{1{,}5\ \mathrm{cm}}{3\ \mathrm{cm}} = \frac{1}{2} \quad \rightarrow \quad y = 2x = 10\ \mathrm{cm}

Równanie soczewki dla początkowego położenia przedmiotu (obraz pozorny):

1x−1y=1f→15 cm−110 cm=1f→f=10 cm\frac{1}{x} - \frac{1}{y} = \frac{1}{f} \quad \rightarrow \quad \frac{1}{5\ \mathrm{cm}} - \frac{1}{10\ \mathrm{cm}} = \frac{1}{f} \quad \rightarrow \quad f = 10\ \mathrm{cm}

Równanie soczewki dla przedmiotu po przesunięciu:

1x′−1y′=1f→18 cm−1y′=110 cm\frac{1}{x'} - \frac{1}{y'} = \frac{1}{f} \quad \rightarrow \quad \frac{1}{8\ \mathrm{cm}} - \frac{1}{y'} = \frac{1}{10\ \mathrm{cm}}

1y′=18 cm−110 cm=540 cm−440 cm=140 cm→y′=40 cm\frac{1}{y'} = \frac{1}{8\ \mathrm{cm}} - \frac{1}{10\ \mathrm{cm}} = \frac{5}{40\ \mathrm{cm}} - \frac{4}{40\ \mathrm{cm}} = \frac{1}{40\ \mathrm{cm}} \quad \rightarrow \quad y' = 40\ \mathrm{cm}

Stosunek wysokości obrazu po przesunięciu przedmiotu i wysokości przedmiotu:

∣O1′O2′∣∣P1P2∣=y′x′=40 cm8 cm=5\frac{|O_1'O_2'|}{|P_1P_2|} = \frac{y'}{x'} = \frac{40\ \mathrm{cm}}{8\ \mathrm{cm}} = 5

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda obliczenia stosunku ∣O1′O2′∣∣P1P2∣\frac{|O_1'O_2'|}{|P_1P_2|} oraz prawidłowy wynik liczbowy.

3 pkt

poprawna metoda wyznaczenia położenia obrazu po przesunięciu przedmiotu, tzn. skorzystanie z równania soczewki z wyznaczoną ogniskową oraz prawidłowy wynik liczbowy z jednostką

LUB

– poprawna metoda wyznaczenia położenia obrazu po przesunięciu przedmiotu, tzn. przyrównanie do siebie prawych stron równań soczewki dla położenia początkowego przedmiotu i po przesunięciu przedmiotu i prawidłowy wynik liczbowy z jednostką.

2 pkt

poprawne zapisanie równania soczewki (dla początkowego położenia przedmiotu) z uwzględnieniem odpowiednich znaków oraz związku y = 2x i wyznaczenie ogniskowej tej soczewki, np. zapisy: 1x−12x=1f\frac{1}{x} - \frac{1}{2x} = \frac{1}{f}, f = 2x = 10 cm

LUB

– poprawne zapisanie dwóch równań soczewki dla początkowego i końcowego położenia przedmiotu, przyrównanie do siebie prawych stron równań oraz uwzględnienie związku y = 2x, np. zapis 1x−12x=1x′−1y′\frac{1}{x} - \frac{1}{2x} = \frac{1}{x'} - \frac{1}{y'}.

1 pkt

zapisanie związku xy=12\frac{x}{y} = \frac{1}{2}

LUB

– zapisanie związku pomiędzy położeniami początkowymi i końcowymi przedmiotu oraz obrazu, np. zapis 1x+1y=1x′+1y′\frac{1}{x} + \frac{1}{y} = \frac{1}{x'} + \frac{1}{y'}.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.