Zadanie 6.1, matura czerwiec 2022, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

W celu wyznaczenia ciepła właściwego wody uczniowie wykonali pomiary czasów ti ogrzewania różnych mas mi wody w izolowanym naczyniu (i∈{1,2,3,4,5}i \in \{1, 2, 3, 4, 5\}). Ze względu na zastosowaną metodę niepewność pomiaru czasu oszacowano na 2 s, a pomiar masy wody przyjęto za dokładny. Kolejne porcje wody oraz naczynie uczniowie ogrzewali grzałką o mocy Pg = 800 W, za każdym razem o ΔT = 20 K i zawsze od tej samej temperatury początkowej T0 wody i naczynia. Wyniki pomiarów przedstawiono w układzie współrzędnych w postaci punktów pomiarowych (mi, ti) wraz z niepewnościami (zobacz rysunek poniżej).

Przyjmij do obliczeń, że naczynie z wodą pobierało całe ciepło dostarczane przez grzałkę.

rysunek – układ współrzędnych (m, t) na siatce milimetrowej, oś pozioma: m, g, oś pionowa: t, s; pięć punktów pomiarowych z odcinkami niepewności pomiaru czasuPowiększ
rysunek – układ współrzędnych (m, t) na siatce milimetrowej, oś pozioma: m, g, oś pionowa: t, s; pięć punktów pomiarowych z odcinkami niepewności pomiaru czasu

Uczniowie przyjęli, że zależność między czasem t ogrzewania a masą m wody w naczyniu jest liniowa i opisuje ją wyrażenie:

t(m) = A ⋅ m + B dla pewnych współczynników A i B.

Polecenie

3 punkty

W powyższym układzie współrzędnych (m, t) narysuj prostą najlepiej dopasowaną do punktów pomiarowych. Na podstawie wykresu wyznacz współczynniki A i B tej prostej. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

A≈0,11 sgA \approx 0{,}11\ \frac{\mathrm{s}}{\mathrm{g}} (akceptowane od 0,10 sg0{,}10\ \frac{\mathrm{s}}{\mathrm{g}} do 0,12 sg0{,}12\ \frac{\mathrm{s}}{\mathrm{g}}), B ≈ 11 s (akceptowane od 10 s do 12 s)

Przykładowe rozwiązanie (CKE): prosta przechodzi przez słupki niepewności punktów pomiarowych i przecina oś t w okolicy 11 s. Współczynnik A obliczamy na podstawie dwóch wybranych punktów, które leżą na prostej, np. P1 = (140 g, 26 s), P2 = (440 g, 58 s).

Sposób 1.

A=58 s−26 s440 g−140 g=0,10666… sg≈0,11 sgA = \frac{58\ \mathrm{s} - 26\ \mathrm{s}}{440\ \mathrm{g} - 140\ \mathrm{g}} = 0{,}10666\ldots\ \frac{\mathrm{s}}{\mathrm{g}} \approx 0{,}11\ \frac{\mathrm{s}}{\mathrm{g}}

Współczynnik B jest równy wartości drugiej współrzędnej punktu przecięcia prostej z osią rzędnych. Odczytujemy tę wartość z wykresu: B ≈ 11 s

Sposób 2.

Współrzędne punktów P1 i P2 podstawiamy do równania prostej t = Am + B (jednostki pominięte):

26 = A ⋅ 140 + B  58 = A ⋅ 440 + B

A=58−26440−140≈0,107B≈58−0,107⋅440≈10,92A = \frac{58 - 26}{440 - 140} \approx 0{,}107 \qquad B \approx 58 - 0{,}107 \cdot 440 \approx 10{,}92

A≈0,107 sg≈0,11 sgB≈11 sA \approx 0{,}107\ \frac{\mathrm{s}}{\mathrm{g}} \approx 0{,}11\ \frac{\mathrm{s}}{\mathrm{g}} \qquad B \approx 11\ \mathrm{s}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawne narysowanie prostej najlepiej dopasowanej do punktów pomiarowych oraz poprawne obliczenie współczynnika A (z zakresu od 0,10 s/g do 0,12 s/g) oraz poprawne wyznaczenie współczynnika B (z zakresu od 10 s do 12 s) oraz zapisanie poprawnej wartości obu współczynników wraz z jednostkami.

2 pkt

poprawne narysowanie prostej najlepiej dopasowanej do punktów pomiarowych oraz poprawne obliczenie współczynnika A (wraz z jednostką), tzn. obliczenie ilorazu przyrostów wartości i przyrostu argumentów funkcji, której wykresem jest prosta (albo rozwiązaniu układu równań)

LUB

– poprawne narysowanie prostej najlepiej dopasowanej do punktów pomiarowych oraz poprawne wyznaczenie współczynnika B (wraz z jednostką).

1 pkt

poprawne narysowanie prostej najlepiej dopasowanej do punktów pomiarowych (prosta musi przecinać słupki błędów co najmniej czterech punktów pomiarowych).

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.