Zadanie 5.1, matura czerwiec 2022, fizyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

PW-Sat2 to polski satelita, który został wprowadzony na orbitę kołową znajdującą się na wysokości h ≈ 575 km ponad powierzchnią Ziemi. Celem misji było przetestowanie nowatorskiego sposobu deorbitacji satelity (tzn. sprowadzenia satelity z orbity). Systemem deorbitacyjnym satelity był żagiel o powierzchni kilku m2, który po rozłożeniu znacząco zwiększał siłę oporu działającą na satelitę, pochodzącą od śladowych resztek atmosfery.

ilustracja satelity PW-Sat2 z rozłożonym prostokątnym żaglem na orbicie, w tle fragment ZiemiPowiększ
ilustracja satelity PW-Sat2 z rozłożonym prostokątnym żaglem na orbicie, w tle fragment Ziemi

Polecenie

4 punkty

Oblicz, ile razy satelita PW-Sat2 okrążył Ziemię w czasie t = 26 dób, przed rozłożeniem żagla. Zapisz obliczenia.

Pomiń siłę oporu działającą na satelitę, gdy żagiel nie był rozłożony. Przyjmij do obliczeń:

RZ ≈ 6 370 km (promień Ziemi)

MZ ≈ 5,97 ⋅ 1024 kg (masa Ziemi)

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

n ≈ 390 razy

Sposób 1.

Krok 1. Związek między okresem T obiegu satelity po orbicie kołowej a masą MZ Ziemi i promieniem r orbity: siła grawitacji działająca na satelitę jest siłą dośrodkową:

mvor2r=GmMZr2m\frac{v_{or}^2}{r} = \frac{GmM_Z}{r^2}

Krok 2. Podstawiamy wzór na prędkość w ruchu jednostajnym po okręgu v=2πrTv = \frac{2\pi r}{T}, dzielimy obie strony przez masę satelity i wyznaczamy okres:

(2πrT)2r=GMZr2→4π2rT2=GMZr2→T=2πr3GMZ\frac{\left(\frac{2\pi r}{T}\right)^2}{r} = \frac{GM_Z}{r^2} \quad \rightarrow \quad \frac{4\pi^2 r}{T^2} = \frac{GM_Z}{r^2} \quad \rightarrow \quad T = 2\pi\sqrt{\frac{r^3}{GM_Z}}

Krok 3. Podstawiamy dane (r = RZ + h):

T=2⋅3,142((6,370+0,575)⋅106 m)36,67⋅10−11 N⋅m2kg2⋅5,97⋅1024 kg≈57,64⋅102 s=5764 sT = 2 \cdot 3{,}142\sqrt{\frac{\left((6{,}370 + 0{,}575) \cdot 10^6\ \mathrm{m}\right)^3}{6{,}67 \cdot 10^{-11}\ \frac{\mathrm{N \cdot m^2}}{\mathrm{kg^2}} \cdot 5{,}97 \cdot 10^{24}\ \mathrm{kg}}} \approx 57{,}64 \cdot 10^2\ \mathrm{s} = 5764\ \mathrm{s}

Krok 4. Liczba obiegów satelity w czasie t = 26 pełnych dób:

tT≈26⋅24⋅3600 s5764 s≈389,7n≈390\frac{t}{T} \approx \frac{26 \cdot 24 \cdot 3600\ \mathrm{s}}{5764\ \mathrm{s}} \approx 389{,}7 \qquad n \approx 390 razy

Sposób 2. (z wykorzystaniem wzoru na prędkość orbitalną)

vor=GMZrorazvor=2πrTv_{or} = \sqrt{\frac{GM_Z}{r}} \quad \text{oraz} \quad v_{or} = \frac{2\pi r}{T}

2πrT=GMZr→4π2r2T2=GMZr→T=2πr3GMZ\frac{2\pi r}{T} = \sqrt{\frac{GM_Z}{r}} \quad \rightarrow \quad \frac{4\pi^2 r^2}{T^2} = \frac{GM_Z}{r} \quad \rightarrow \quad T = 2\pi\sqrt{\frac{r^3}{GM_Z}}

Dalsze obliczenia jak w sposobie 1.

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda obliczenia liczby obiegów satelity Sat2 po orbicie kołowej w czasie 26 pełnych dób oraz prawidłowy wynik liczbowy.

3 pkt

poprawna metoda obliczenia okresu obiegu satelity Sat2 po orbicie dookoła Ziemi (np. jak w krokach 1.–3. przykładowych rozwiązań) oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką

LUB

– wyprowadzenie lub zapisanie jednego poprawnego wyrażenia (do którego zdający bezpośrednio podstawia wartości liczbowe albo na którym kończy rozwiązanie), z którego można bezpośrednio obliczyć okres obiegu satelity Sat2 po orbicie dookoła Ziemi jedynie na podstawie odpowiednich stałych, masy Ziemi oraz promienia orbity (np. zapisanie wyrażenia na T jak w kroku 2. w sposobie 1. albo sposobie 2.) oraz poprawna metoda obliczenia liczby pełnych obiegów satelity po orbicie na podstawie okresu (np. zapisanie wyrażenia tT\frac{t}{T}).

2 pkt

wyprowadzenie lub zapisanie jednego poprawnego wyrażenia (do którego zdający bezpośrednio podstawia wartości liczbowe albo na którym kończy rozwiązanie), z którego można bezpośrednio obliczyć okres obiegu satelity Sat2 po orbicie dookoła Ziemi jedynie na podstawie odpowiednich stałych, masy Ziemi oraz promienia orbity (np. zapisanie wyrażenia na T jak w kroku 2. w sposobie 1. albo sposobie 2.).

1 pkt

zapisanie relacji identyfikującej siłę grawitacji działającą na satelitę jako siłę dośrodkową (lub relacji identyfikującej przyśpieszenie dośrodkowe jako przyśpieszenie grawitacyjne) oraz uwzględnienie wzorów na te siły (lub przyśpieszenia) (np. jak w kroku 1. w sposobie 1.)

LUB

– skorzystanie ze wzoru na prędkość orbitalną łącznie z zastosowaniem wzoru na prędkość w ruchu jednostajnym po okręgu dla tej orbity (np. jak w kroku 1. w sposobie 2.).

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.