Zadanie 9, matura czerwiec 2022, fizyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Początkowo otwartą probówkę zanurzono w ciepłej wodzie w ten sposób, że otwór probówki wystawał nieznacznie ponad poziom wody. Powierzchnia otworu probówki wynosiła S = 1,5 cm2, a ciśnienie pwew1 wewnątrz otwartej probówki, gdy ta się nagrzewała, było równe ciśnieniu pzew powietrza na zewnątrz probówki i wynosiło pwew1 = 1000 hPa. Gdy tylko temperatura powietrza w probówce osiągnęła wartość 50 °C, otwór probówki przykryto bardzo lekkim i sztywnym krążkiem o średnicy większej niż otwór probówki. Ten krążek szczelnie przylegał do krawędzi otworu probówki i uniemożliwiał wymianę powietrza między otoczeniem a wnętrzem probówki. Następnie probówkę wyjęto z wody.

Po pewnym czasie temperatura powietrza w probówce zamkniętej krążkiem zmniejszyła się do 20 °C.

W obliczeniach pomiń ciężar krążka, wpływ pary wodnej oraz rozszerzalność cieplną szkła. Potraktuj powietrze jako gaz doskonały. Temperatura zera bezwzględnego w zaokrągleniu do 1 °C wynosi (−273) °C.

Oblicz wartość siły nacisku krążka na brzegi probówki po zmniejszeniu temperatury powietrza w probówce do 20 °C. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Fn ≈ 1,4 N

Wartość Fn siły nacisku krążka na brzegi probówki jest równa różnicy sił parcia powietrza działających na krążek od zewnętrznej i wewnętrznej strony probówki:

1) Fn = Fzew − Fwew

Ciśnienie w zamkniętej probówce, gdy temperatura spadła do T2, oznaczamy jako pwew2:

2) Fn = pzewS − pwew2S = (pzew − pwew2)S

Od momentu zamknięcia probówki gaz wewnątrz ulega przemianie izochorycznej:

3) pwew1,T1→V=constpwew2,T2p_{wew1}, T_1 \xrightarrow{V = \mathrm{const}} p_{wew2}, T_2

4) pwew1T1=pwew2T2→\frac{p_{wew1}}{T_1} = \frac{p_{wew2}}{T_2} \quad \rightarrow \quad 5) pwew2=T2T1pwew1p_{wew2} = \frac{T_2}{T_1}p_{wew1}, gdzie pwew1 = pzew

6) pwew2=T2T1pzew(pwew2=293 K323 K⋅1000 hPa≈907 hPa)p_{wew2} = \frac{T_2}{T_1}p_{zew} \qquad \left(p_{wew2} = \frac{293\ \mathrm{K}}{323\ \mathrm{K}} \cdot 1000\ \mathrm{hPa} \approx 907\ \mathrm{hPa}\right)

Podstawiamy do wzoru na siłę nacisku:

7) Fn=(pzew−pwew2)S=(1−T2T1)pzewSF_n = (p_{zew} - p_{wew2})S = \left(1 - \frac{T_2}{T_1}\right)p_{zew}S

8) Fn=(1−293 K323 K)⋅105 Pa⋅1,5⋅10−4 m2≈1,4 NF_n = \left(1 - \frac{293\ \mathrm{K}}{323\ \mathrm{K}}\right) \cdot 10^5\ \mathrm{Pa} \cdot 1{,}5 \cdot 10^{-4}\ \mathrm{m^2} \approx 1{,}4\ \mathrm{N}

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda obliczenia wartości siły nacisku i podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką.

3 pkt

zapisanie, że wartość Fn siły nacisku krążka na brzegi probówki jest równa różnicy sił parcia powietrza działających na krążek od zewnętrznej i wewnętrznej strony probówki oraz uwzględnienie wzoru na siłę parcia oraz skorzystanie z własności przemiany izochorycznej i równania Clapeyrona do wyznaczenia ciśnienia wewnątrz probówki po ochłodzeniu się powietrza (np. zapisanie równań 2) i 4) lub 2) i 5) albo równoważnych) i doprowadzenie do wyrażenia (zapisanego symbolami albo wartościami liczbowymi wielkości fizycznych), z którego można bezpośrednio obliczyć wartość siły nacisku (np. jak w równaniu 7) albo 8)).

2 pkt

zapisanie, że wartość Fn siły nacisku krążka na brzegi probówki jest równa różnicy sił parcia powietrza działających na krążek od zewnętrznej i wewnętrznej strony probówki oraz uwzględnienie wzoru na siłę parcia (np. jak równanie 2) lub równoważne)

LUB

– zapisanie, że wartość Fn siły nacisku krążka na brzegi probówki jest równa różnicy sił parcia powietrza działających na krążek od zewnętrznej i wewnętrznej strony probówki oraz skorzystanie z własności przemiany izochorycznej i równania Clapeyrona do wyznaczenia ciśnienia wewnątrz probówki po ochłodzeniu się powietrza (np. zapisanie równań 1) i 4) lub 1) i 5) albo równoważnych).

1 pkt

zapisanie, że wartość Fn siły nacisku krążka na brzegi probówki jest równa różnicy sił parcia powietrza działających na krążek od zewnętrznej i wewnętrznej strony probówki (np. jak równanie 1) lub równoważne)

LUB

– skorzystanie z własności przemiany izochorycznej i równania Clapeyrona do wyznaczenia ciśnienia wewnątrz probówki po ochłodzeniu się powietrza (np. jak równanie 4) albo 5) lub równoważne).

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.