Zadanie 8, matura czerwiec 2023, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyRozwiąż nierówność
x(2x − 1) < 2x
Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Zbiór rozwiązań:
Sposób I
Przekształcamy nierówność równoważnie:
x(2x − 1) < 2x
2x2 − x − 2x < 0
2x2 − 3x < 0
Odczytujemy i zapisujemy pierwiastki trójmianu : x = 0 lub .
Podajemy zbiór rozwiązań nierówności: lub , lub zaznaczamy zbiór rozwiązań na osi liczbowej.
Inny sposób realizacji obliczenia pierwiastków trójmianu: przekształcamy równoważnie nierówność do postaci 2x2 − 3x < 0, obliczamy wyróżnik trójmianu 2x2 − 3x, a następnie pierwiastki tego trójmianu:
Δ = (−3)2 − 4 ⋅ 2 ⋅ 0 = 9
lub
Sposób II
Rozpatrujemy trzy przypadki:
a) . Dzielimy obie strony przez x < 0: 2x − 1 > 2, czyli . Nierówność nie ma rozwiązań w zbiorze (−∞, 0).
b) x = 0. Otrzymujemy nierówność 0 ⋅ (2 ⋅ 0 − 1) < 2 ⋅ 0, która jest fałszywa. Zatem liczba 0 nie jest rozwiązaniem nierówności.
c) . Dzielimy obie strony przez x > 0: 2x − 1 < 2, czyli . W zbiorze (0, +∞) rozwiązaniami nierówności są wszystkie liczby z przedziału .
Ostatecznie zbiorem wszystkich rozwiązań nierówności x(2x − 1) < 2x jest .
Schemat punktowania
spełnienie warunków określonych w zasadach oceniania za 1 pkt oraz zapisanie zbioru rozwiązań nierówności: (lub )
– spełnienie warunków określonych w zasadach oceniania za 1 pkt oraz przedstawienie zbioru rozwiązań nierówności w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziału.
albo
obliczenie/podanie pierwiastków trójmianu kwadratowego 2x2 − 3x: x = 0 oraz
– zaznaczenie na wykresie funkcji kwadratowej f(x) = 2x2 − 3x miejsc zerowych tej funkcji i podanie tych miejsc zerowych: x = 0 oraz ,
ALBO
– poprawne rozwiązanie nierówności x(2x − 1) < 2x dla dwóch przypadków (spośród trzech) rozpatrywanych w sposobie II.
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający, obliczając pierwiastki trójmianu 2x2 − 3x, popełni błąd (ale otrzyma dwa różne pierwiastki) i konsekwentnie do popełnionego błędu zapisze zbiór rozwiązań nierówności, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli zdający wyznacza pierwiastki trójmianu kwadratowego w przypadku, gdy błędnie obliczony przez zdającego wyróżnik Δ jest ujemny, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
3. Jeżeli zdający rozpatruje inny niż podany w zadaniu trójmian kwadratowy, który nie wynika z błędu przekształcenia (np. 2x2 − x) i w konsekwencji rozpatruje inną nierówność (np. 2x2 − x < 0), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
4. Jeżeli zdający dzieli obie strony nierówności przez x (albo 2x) bez stosownego założenia, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Kryteria uwzględniające specyficzne trudności w uczeniu się matematyki:
Jeśli zdający pomyli porządek liczb na osi liczbowej, np. zapisze zbiór rozwiązań nierówności w postaci (lub ), to otrzymuje 2 punkty.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.
3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeżeli zdający wyznacza pierwiastki trójmianu kwadratowego w przypadku, gdy błędnie obliczony wyróżnik jest ujemny, to otrzymuje 0 punktów. Jeżeli dzieli obie strony nierówności przez x (lub 2x) bez stosownego założenia, to otrzymuje 0 punktów.