Zadanie 5, matura maj 2025, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyWykaż, że dla każdej nieparzystej liczby naturalnej n liczba 3n2 + 2n + 7 jest podzielna przez 4.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I
Ponieważ liczba n jest nieparzysta, więc zapisujemy ją w postaci n = 2l + 1, gdzie i l ≥ 0. Wówczas
3n2 + 2n + 7 = 3(2l + 1)2 + 2(2l + 1) + 7 = 3(4l2 + 4l + 1) + 4l + 2 + 7 = 12l2 + 12l + 3 + 4l + 9 = 12l2 + 16l + 12 = 4(3l2 + 4l + 3)
Ponieważ , więc również suma 3l2 + 4l + 3 jest liczbą całkowitą. Zatem iloczyn 4(3l2 + 4l + 3) jest podzielny przez 4. To należało wykazać.
Sposób II
Zapisujemy liczbę 3n2 + 2n + 7 w postaci sumy algebraicznej liczb podzielnych przez 4, np.:
3n2 + 2n + 7 = 4n2 − n2 + 4n − 2n + 8 − 1 = 4(n2 + n + 2) − (n + 1)2
Liczba 4(n2 + n + 2) jest podzielna przez 4 dla dowolnej liczby całkowitej n. Liczba n jest nieparzysta, zatem liczba n + 1 jest parzysta. Stąd jej kwadrat jest liczbą podzielną przez 4. Zatem liczba 3n2 + 2n + 7 jest podzielna przez 4 jako różnica liczb podzielnych przez 4. To należało wykazać.
Sposób III
Reszty z dzielenia liczby naturalnej nieparzystej przez 4 mogą być równe jedynie 1 lub 3. Rozważmy dwa przypadki.
Przypadek pierwszy – gdy n jest liczbą, która przy dzieleniu przez 4 daje resztę 1. Wtedy możemy ją zapisać w postaci n = 4l + 1, gdzie i l ≥ 0. Wówczas
3n2 + 2n + 7 = 3(4l + 1)2 + 2(4l + 1) + 7 = 3(16l2 + 8l + 1) + 8l + 2 + 7 = 48l2 + 24l + 3 + 8l + 9 = 48l2 + 32l + 12 = 4(12l2 + 8l + 3)
Ponieważ , więc również suma 12l2 + 8l + 3 jest liczbą całkowitą. Zatem iloczyn 4(12l2 + 8l + 3) jest podzielny przez 4.
Przypadek drugi – gdy n jest liczbą, która przy dzieleniu przez 4 daje resztę 3. Wtedy możemy ją zapisać w postaci n = 4l + 3, gdzie i l ≥ 0. Wówczas
3n2 + 2n + 7 = 3(4l + 3)2 + 2(4l + 3) + 7 = 3(16l2 + 24l + 9) + 8l + 6 + 7 = 48l2 + 72l + 27 + 8l + 13 = 48l2 + 80l + 40 = 4(12l2 + 20l + 10)
Ponieważ , więc również suma 12l2 + 20l + 10 jest liczbą całkowitą. Zatem iloczyn 4(12l2 + 20l + 10) jest podzielny przez 4. To należało wykazać.
Sposób IV
Ponieważ liczba n jest nieparzysta, więc liczba n2 przy dzieleniu przez 4 daje resztę 1. Stąd wynika, że liczba 3n2 daje przy dzieleniu przez 4 resztę 3, a liczba 2n daje przy dzieleniu przez 4 resztę 2. Ponadto liczba 7 daje przy dzieleniu przez 4 resztę 3. Zatem reszta z dzielenia przez 4 liczby 3n2 + 2n + 7 jest równa reszcie z dzielenia przez 4 liczby 3 + 2 + 3 = 8. Liczba 8 jest podzielna przez 4, zatem liczba 3n2 + 2n + 7 jest również podzielna przez 4. To należało wykazać.
Schemat punktowania
zapisanie, że n = 2l + 1, oraz przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci 4(3l2 + 4l + 3)
– przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci sumy algebraicznej liczb podzielnych przez 4 oraz uzasadnienie, że każdy ze składników tej sumy jest podzielny przez 4,
ALBO
– rozpatrzenie przypadku, gdy n = 4l + 1, tj. przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci 4(12l2 + 8l + 3), oraz rozpatrzenie przypadku, gdy n = 4l + 3, tj. przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci 4(12l2 + 20l + 10),
ALBO
– zapisanie, że liczba 3n2 przy dzieleniu przez 4 daje resztę 3 oraz zapisanie, że liczba 2n przy dzieleniu przez 4 daje resztę 2 oraz zapisanie, że suma reszt z dzielenia przez 4 liczb: 3n2, 2n, 7, jest podzielna przez 4.
albo
zapisanie, że n = 2l + 1, oraz przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci 3(4l2 + 4l + 1) + 2(2l + 1) + 7
– przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci sumy algebraicznej liczb podzielnych przez 4, w której podzielność przez 4 jednego ze składników nie wymaga uzasadnienia: 4(n2 + n + 2) − (n + 1)2, (3n − 1)(n + 1) + 8, 4(n2 + n + 1) − (n + 3)(n − 1),
ALBO
– przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci sumy algebraicznej liczb podzielnych przez 4: 2n(n + 1) + (n2 + 7), (n + 1)2 + 2(n2 + 3), oraz uzasadnienie podzielności przez 4 jednego ze składników tej sumy,
ALBO
– rozpatrzenie przypadku, gdy n = 4l + 1, tj. przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci 4(12l2 + 8l + 3),
ALBO
– rozpatrzenie przypadku, gdy n = 4l + 3, tj. przekształcenie wyrażenia 3n2 + 2n + 7 do postaci 4(12l2 + 20l + 10),
ALBO
– zapisanie, że liczba 3n2 przy dzieleniu przez 4 daje resztę 3 oraz zapisanie, że liczba 2n przy dzieleniu przez 4 daje resztę 2.
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość tezy tylko dla wybranych wartości n, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli zdający wykazuje, że dla każdej liczby naturalnej nieparzystej n wyrażenie 3n2 − 2n + 7 (zamiast 3n2 + 2n + 7) jest podzielne przez 4, to otrzymuje 1 punkt.
3. Jeżeli zdający przedstawia n w postaci 2l + 1, a następnie przekształca wyrażenie 3n2 + 2n + 7 np. do postaci 4(3l2 + 4l + 3) i kontynuuje rozumowanie, popełniając błędy we wnioskowaniu, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
4. Jeżeli zdający przedstawia n w postaci 2l + 1, a następnie błędnie przekształca wyrażenie 3(2l + 1)2 + 2(2l + 1) + 7, ale uzyskuje całkowitą wielokrotność liczby 4 postaci 4 ⋅ (a ⋅ l2 + b ⋅ l + c), gdzie i a ≠ 0, to może otrzymać 1 punkt za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.
3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający sprawdza prawdziwość tezy tylko dla wybranych wartości n, otrzymuje 0 punktów. Jeśli wykazuje podzielność wyrażenia 3n2 − 2n + 7 (zamiast 3n2 + 2n + 7), otrzymuje 1 punkt.