Zadanie 31, matura maj 2025, matematyka podstawowa

4 pktobliczeniowetrudne 38%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Rozważamy wszystkie prostopadłościany ABCDEFGH, w których krawędź BC ma długość 4 oraz suma długości wszystkich krawędzi wychodzących z wierzchołka B jest równa 15 (zobacz rysunek).

Niech P(x) oznacza funkcję pola powierzchni całkowitej takiego prostopadłościanu w zależności od długości x krawędzi AB.

prostopadłościan ABCDEFGH o podstawie ABCD i górnej ścianie EFGH; krawędź AB opisana x, krawędź BC opisana 4Powiększ
prostopadłościan ABCDEFGH o podstawie ABCD i górnej ścianie EFGH; krawędź AB opisana x, krawędź BC opisana 4

Wyznacz wzór i dziedzinę funkcji P. Oblicz długość x krawędzi AB tego z rozważanych prostopadłościanów, którego pole powierzchni całkowitej jest największe. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

P(x) = −2x2 + 22x + 88, D = (0, 11), x=112x=\frac{11}{2}

Przyjmijmy oznaczenia jak na rysunku (∣AB∣ = x, ∣BC∣ = 4).

Suma długości wszystkich trzech krawędzi prostopadłościanu wychodzących z wierzchołka B jest równa 15, zatem

∣AB∣ + ∣BC∣ + ∣BF∣ = 15

x + 4 + ∣BF∣ = 15

∣BF∣ = 11 − x

Pole P powierzchni całkowitej prostopadłościanu ABCDEFGH jest równe

P = 2 ⋅ (∣AB∣ ⋅ ∣BC∣ + ∣AB∣ ⋅ ∣BF∣ + ∣BC∣ ⋅ ∣BF∣)

Ponieważ ∣AB∣ = x, ∣BC∣ = 4, ∣BF∣ = 11 − x, więc wzór funkcji P zmiennej x ma postać

P(x) = 2 ⋅ [x ⋅ 4 + x ⋅ (11 − x) + 4 ⋅ (11 − x)]

P(x) = 2 ⋅ (4x + 11x − x2 + 44 − 4x)

P(x) = 2 ⋅ (−x2 + 11x + 44)

P(x) = −2x2 + 22x + 88

Wyznaczamy dziedzinę funkcji P. Z warunków zadania wynika, że: ∣AB∣ = x > 0 oraz ∣BF∣ = 11 − x > 0. Zatem x > 0 oraz x < 11. Zmienna x może przyjmować wartości z przedziału D = (0, 11).

Wykresem funkcji P jest fragment paraboli skierowanej ramionami do dołu. Obliczamy pierwszą współrzędną wierzchołka tej paraboli:

p=−222⋅(−2)=−22−4=112∈(0,11)p=\frac{-22}{2\cdot(-2)}=\frac{-22}{-4}=\frac{11}{2}\in(0, 11)

Zatem funkcja P przyjmuje wartość największą dla argumentu 112\frac{11}{2}. Spośród rozważanych prostopadłościanów największe pole powierzchni całkowitej ma ten, w którym x=112x=\frac{11}{2}.

Schemat punktowania

4 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawne wyniki, np. P(x) = −2x2 + 22x + 88 oraz D = (0, 11) oraz x=112x=\frac{11}{2}.

3 pkt

wyznaczenie poprawnego wzoru na pole powierzchni całkowitej prostopadłościanu ABCDEFGH w zależności od zmiennej x oraz wyznaczenie dziedziny D tej funkcji, np. P(x) = −2x2 + 22x + 88 oraz D = (0, 11),

– wyznaczenie poprawnego wzoru na pole powierzchni całkowitej prostopadłościanu ABCDEFGH w zależności od zmiennej x (bez wyznaczonej dziedziny funkcji P) oraz prawidłowe obliczenie pierwszej współrzędnej wierzchołka wykresu funkcji P, np. P(x) = −2x2 + 22x + 88 oraz x=112x=\frac{11}{2}.

albo

2 pkt

wyznaczenie poprawnego wzoru na pole powierzchni całkowitej prostopadłościanu ABCDEFGH w zależności od zmiennej x (bez wyznaczonej dziedziny funkcji P), np. P(x) = −2x2 + 22x + 88,

– zapisanie zależności między długościami krawędzi BF i AB prostopadłościanu oraz wyznaczenie zakresu zmienności x, np. x + 4 + ∣BF∣ = 15 oraz x∈(0,11)x\in(0, 11).

albo

1 pkt

zapisanie zależności między długościami krawędzi BF i AB prostopadłościanu, np. x + 4 + ∣BF∣ = 15,

– zapisanie wzoru na pole powierzchni całkowitej prostopadłościanu w zależności od długości x krawędzi AB oraz długości krawędzi BF: P = 2 ⋅ (4x + x ⋅ ∣BF∣ + 4 ⋅ ∣BF∣),

ALBO

– wyznaczenie zakresu zmienności x: x∈(0,11)x\in(0, 11).

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający zapisze jedynie zakres zmienności x: x∈(0,11)x\in(0, 11) oraz zapisze, że szukaną wartością x jest liczba 112\frac{11}{2}, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie. Jeżeli zdający zapisze jedynie, że szukaną wartością x jest liczba 112\frac{11}{2}, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

2. Jeżeli zdający nie zapisze pola powierzchni całkowitej prostopadłościanu jako funkcji P zmiennej x, a jedynie obliczy wartości pola dla wybranych długości krawędzi i na tej podstawie wskaże największą wartość pola, to za całe rozwiązanie otrzymuje 0 punktów, o ile nie nabył prawa do innej liczby punktów (np. za zapisanie zależności między długościami krawędzi BF i AB prostopadłościanu: x + 4 + ∣BF∣ = 15).

3. Jeżeli zdający przyjmuje, że ściany ABFE oraz BCGF są przystającymi prostokątami i na tym opiera swoje rozwiązanie, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie (za zapisanie zależności między długościami krawędzi AB i BF oraz za wyznaczenie dziedziny funkcji).

4. Jeżeli zdający zamiast funkcji P(x) rozważa w całym rozwiązaniu funkcję postaci 12⋅P(x)\frac{1}{2}\cdot P(x) albo funkcję pola powierzchni całkowitej w zależności od długości krawędzi BF, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie (za związek między długościami krawędzi AB i BF, za wyznaczenie dziedziny funkcji i za poprawne wyznaczenie argumentu, dla którego pole powierzchni całkowitej jest największe).

5. Jeżeli zdający stosuje rachunek różniczkowy i nie uzasadni, że w punkcie będącym miejscem zerowym pochodnej funkcji P jest największa wartość funkcji P, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie. Za poprawne uzasadnienie, że w punkcie będącym miejscem zerowym pochodnej funkcji P jest największa wartość funkcji P, można uznać sytuację, gdy zdający bada znak pochodnej (np. szkicuje wykres funkcji, która w ten sam sposób jak pochodna zmienia znak, i zaznacza na rysunku, np. znakami „+” i „-”, znak pochodnej), oraz:

– opisuje przedziały monotoniczności funkcji P (słownie lub graficznie – np. przy użyciu strzałek)

LUB

– zapisuje, że dla wyznaczonego miejsca zerowego pochodnej, funkcja P ma maksimum lokalne i jest to jednocześnie jej największa wartość,

LUB

– zapisuje, że dla wyznaczonego miejsca zerowego pochodnej, funkcja P ma maksimum lokalne i jest to jedyne ekstremum tej funkcji.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Parabola ma ramiona skierowane w dół, więc wierzchołek daje maksimum. Dziedzina musi być przedziałem otwartym, gdyż długości krawędzi muszą być dodatnie. Można również rozwiązać za pomocą pochodnej, wtedy wymaga się uzasadnienia, że miejsce zerowe pochodnej to maksimum.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.