Zadanie 25, matura maj 2025, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyTworząca stożka ma długość 8. Kąt rozwarcia tego stożka ma miarę 120°.
Oblicz objętość tego stożka. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
V = 64π
Sposób I
Przyjmujemy oznaczenia jak na rysunku przedstawiającym przekrój osiowy rozważanego stożka (trójkąt równoramienny ABS o ramionach ∣SA∣ = ∣SB∣ = 8 i kącie 120° przy wierzchołku S, wysokość SO):
S – wierzchołek stożka,
O – spodek wysokości stożka,
r – promień podstawy stożka,
H – wysokość stożka.
Zauważamy, że r > 0 i H > 0.
Ponieważ O jest spodkiem wysokości stożka, to . W trójkącie prostokątnym OBS mamy
Zatem .
Ponadto . Stąd .
Obliczamy objętość V stożka:
Sposób II
Przyjmujemy oznaczenia jak na rysunku przedstawiającym przekrój osiowy rozważanego stożka (trójkąt równoramienny ABS o ramionach ∣SA∣ = ∣SB∣ = 8 i kącie 120° przy wierzchołku S, wysokość SO):
S – wierzchołek stożka,
O – spodek wysokości stożka,
r – promień podstawy stożka,
H – wysokość stożka.
Zauważamy, że r > 0 i H > 0.
Korzystamy z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ABS i otrzymujemy:
Ponieważ , więc
4r2 = 192
r2 = 48
Korzystamy z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta OBS i obliczamy wysokość stożka:
H2 = 82 − r2
H2 = 64 − 48
H2 = 16
H = 4
Obliczamy objętość V stożka:
Sposób III
Przyjmujemy oznaczenia jak na rysunku przedstawiającym przekrój osiowy rozważanego stożka (trójkąt równoramienny ABS o ramionach ∣SA∣ = ∣SB∣ = 8 i kącie 120° przy wierzchołku S, wysokość SO):
S – wierzchołek stożka,
O – spodek wysokości stożka,
r – promień podstawy stożka,
H – wysokość stożka.
Zauważamy, że r > 0 i H > 0.
Pole trójkąta ABS jest równe
Zatem , stąd .
Korzystamy z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ABS i otrzymujemy:
4r2 = 192
r2 = 48
Obliczamy objętość V stożka:
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: V = 64π.
zapisanie promienia podstawy stożka: oraz zapisanie wysokości stożka: H = 4
– obliczenie kwadratu promienia podstawy stożka: r2 = 48 oraz zapisanie wysokości stożka: H = 4,
ALBO
– zapisanie wysokości stożka: H = 4 oraz wyznaczenie objętości stożka w zależności od H, np. ,
ALBO
– zapisanie promienia podstawy stożka: oraz wyznaczenie objętości stożka w zależności od r, np. ,
ALBO
– wyznaczenie objętości stożka w zależności od tworzącej l, np. .
albo
zapisanie promienia podstawy stożka:
– zapisanie wysokości stożka: H = 4,
ALBO
– obliczenie kwadratu promienia podstawy stożka: r2 = 48,
ALBO
– zapisanie układu równań pozwalającego obliczyć r oraz H, np.:
oraz H = x oraz l = 2x oraz l = 8,
oraz ,
oraz r2 + H2 = 82,
oraz r2 + H2 = 82,
ALBO
– wyznaczenie objętości stożka w zależności od H, np. ,
ALBO
– wyznaczenie objętości stożka w zależności od r, np. .
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający przyjmuje w rozwiązaniu, że:
a) trójkąt SOB jest trójkątem równobocznym,
b) wysokość stożka jest równa 8, lub
c) promień podstawy stożka jest równy 8,
to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli jedynym błędem zdającego jest:
a) zastosowanie niepoprawnej definicji jednej funkcji trygonometrycznej,
b) błędne zastosowanie twierdzenia Pitagorasa,
c) błędne zastosowanie twierdzenia cosinusów,
d) zastosowanie niepoprawnej tożsamości ,
e) błędne zastosowanie własności trójkąta o kątach 30°, 60°, 90° (tzn. zapisanie, że promień podstawy stożka jest równy 4 i wysokość stożka jest równa ), lub
f) przyjęcie, że kąt 120° to kąt wycinka koła o promieniu 8 tworzącego powierzchnię boczną stożka,
i rozwiązanie zostanie doprowadzone konsekwentnie do końca, to zdający może otrzymać 1 punkt za całe rozwiązanie (za konsekwentne obliczenie objętości stożka). Jeżeli zdający popełni więcej niż jeden z wymienionych błędów a)–f), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie, o ile nie nabył prawa do innej liczby punktów (np. za zapisanie wysokości stożka: H = 4).
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.
3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeżeli zdający przyjmuje, że trójkąt SOB jest równoboczny, wysokość stożka równa 8 lub promień podstawy równy 8, otrzymuje 0 pkt. Jeżeli jedynym błędem jest zastosowanie niepoprawnej definicji funkcji trygonometrycznej, twierdzenia Pitagorasa lub cosinusów, tożsamości , lub własności trójkąta 30-60-90, ale rozwiązanie jest konsekwentne, można przyznać 1 pkt za obliczenie objętości. Więcej niż jeden błąd – 0 pkt.