Zadanie 12.1, matura maj 2025, matematyka podstawowa

2 pktobliczenioweśrednie 62%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) przedstawiono fragment paraboli, która jest wykresem funkcji kwadratowej f (zobacz rysunek). Wierzchołek tej paraboli ma współrzędne (3, 6). Ta parabola przecina oś Oy w punkcie o współrzędnych (0, 3).

fragment paraboli y = f(x) skierowanej ramionami w dół w układzie współrzędnych z siatką, oś x opisana od −3 do 5, oś y od −2 do 6Powiększ
fragment paraboli y = f(x) skierowanej ramionami w dół w układzie współrzędnych z siatką, oś x opisana od −3 do 5, oś y od −2 do 6

Polecenie

2 punkty

Wyznacz wzór funkcji f w postaci kanonicznej. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

f(x)=−13(x−3)2+6f(x)=-\frac{1}{3}(x-3)^2+6

Sposób I

Korzystamy ze wzoru na postać kanoniczną funkcji kwadratowej i zapisujemy:

f(x) = a(x − 3)2 + 6, gdzie a ≠ 0

Punkt (0, 3) leży na wykresie funkcji f, więc

f(0) = 3

a(0 − 3)2 + 6 = 3

9a = −3

a=−13a=-\frac{1}{3}

Zatem f(x)=−13(x−3)2+6f(x)=-\frac{1}{3}(x-3)^2+6.

Sposób II

Korzystamy ze wzoru na postać ogólną funkcji kwadratowej i zapisujemy:

f(x) = ax2 + bx + c, gdzie a ≠ 0

Punkty (0, 3), (3, 6), (6, 3) leżą na wykresie funkcji f, zatem

{a⋅02+b⋅0+c=3a⋅32+b⋅3+c=6a⋅62+b⋅6+c=3\begin{cases} a\cdot 0^2+b\cdot 0+c=3 \\ a\cdot 3^2+b\cdot 3+c=6 \\ a\cdot 6^2+b\cdot 6+c=3 \end{cases}

c = 3 oraz {9a+3b+3=636a+6b+3=3\begin{cases} 9a+3b+3=6 \\ 36a+6b+3=3 \end{cases}, czyli {3a+b=16a+b=0\begin{cases} 3a+b=1 \\ 6a+b=0 \end{cases}

Odejmujemy równania stronami i otrzymujemy: −3a = 1, a=−13a=-\frac{1}{3}. Stąd b=1−3a=1−3⋅(−13)=1+1=2b=1-3a=1-3\cdot\left(-\frac{1}{3}\right)=1+1=2.

Zapisujemy wzór funkcji f w postaci ogólnej: f(x)=−13x2+2x+3f(x)=-\frac{1}{3}x^2+2x+3.

Przekształcamy wzór funkcji f do postaci kanonicznej:

f(x)=−13x2+2x+3=−13(x2−6x−9)=−13(x2−6x+9−18)=−13[(x−3)2−18]=−13(x−3)2+6f(x)=-\frac{1}{3}x^2+2x+3=-\frac{1}{3}(x^2-6x-9)=-\frac{1}{3}(x^2-6x+9-18)=-\frac{1}{3}\left[(x-3)^2-18\right]=-\frac{1}{3}(x-3)^2+6

Schemat punktowania

2 pkt

poprawna metoda i zapisanie wzoru funkcji f w postaci kanonicznej: f(x)=−13(x−3)2+6f(x)=-\frac{1}{3}(x-3)^2+6.

1 pkt

zapisanie wzoru funkcji f w postaci f(x) = a(x − 3)2 + 6

– zapisanie równania z jedną niewiadomą prowadzącego do obliczenia a, np.: 3 = a(0 − 3)2 + 6, 3a−12a=3\frac{3a-1}{2a}=3,

ALBO

– obliczenie (lub podanie wraz z uzasadnieniem) współczynnika a: a=−13a=-\frac{1}{3}.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający zapisze f(x)=−13(x−3)2+6f(x)=-\frac{1}{3}(x-3)^2+6 i nie obliczy (ani nie uzasadni), że a=−13a=-\frac{1}{3}, to otrzymuje 1 punkt.

2. Jeżeli zdający zapisze wzór funkcji f w postaci f(x) = a(x − 3)2 + 6 oraz poprawnie obliczy współczynnik a, to otrzymuje 2 punkty.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający zapisze postać kanoniczną bez obliczenia lub uzasadnienia a, otrzymuje 1 punkt. Jeśli zapisze postać a(x − 3)2 + 6 i poprawnie obliczy współczynnik, otrzymuje 2 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.