Zadanie 9, matura czerwiec 2019, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyUdowodnij, że dla każdej liczby nieparzystej n wyrażenie n5 − 3n4 − n + 19 jest podzielne przez 16.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
I sposób rozwiązania
Przekształcamy wyrażenie równoważnie w następujący sposób:
n5 − 3n4 − n + 19 = n5 − 3n4 − n + 3 + 16 = n4(n − 3) − (n − 3) + 16 = (n4 − 1)(n − 3) + 16 = (n2 − 1)(n2 + 1)(n − 3) + 16 = (n − 1)(n + 1)(n2 + 1)(n − 3) + 16.
Z założenia liczba n jest nieparzysta, więc liczby: (n − 1), (n + 1), (n2 + 1), (n − 3) są parzyste. Oznacza to, że ich iloczyn jest podzielny przez 24. Zatem wyrażenie n5 − 3n4 − n + 19 jest sumą dwóch składników podzielnych przez 16, a więc jest podzielne przez 16.
II sposób rozwiązania
Ponieważ liczba n jest nieparzysta, możemy zapisać ją w postaci 2k + 1, gdzie k jest liczbą całkowitą. Zatem wyrażenie n5 − 3n4 − n + 19 przyjmuje postać: (2k + 1)5 − 3(2k + 1)4 − (2k + 1) + 19.
Po przekształceniu wyrażenia równoważnie (korzystając z równości (2k + 1)5 = 32k5 + 80k4 + 80k3 + 40k2 + 10k + 1 oraz (2k + 1)4 = 16k4 + 32k3 + 24k2 + 8k + 1) otrzymujemy 32k5 + 32k4 − 16k3 − 32k2 − 16k + 16.
Stąd wynika, że wyrażenie 32k5 + 32k4 − 16k3 − 32k2 − 16k + 16 możemy zapisać w postaci iloczynu 16 ⋅ (2k5 + 2k4 − k3 − 2k2 − k + 1), który jako iloczyn liczby 16 oraz liczby całkowitej (2k5 + 2k4 − k3 − 2k2 − k + 1) jest podzielny przez 16.
Schemat punktowania
Schemat oceniania I sposobu rozwiązania
gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.
gdy zdający zapisze wyrażenie w postaci: (n − 1) ⋅ (n + 1) ⋅ (n2 + 1) ⋅ (n − 3) + 16 i nie uzasadni podzielności przez 16.
gdy zdający zapisze wyrażenie w postaci: (n4 − 1) ⋅ (n − 3) + 16.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Schemat oceniania II sposobu rozwiązania
gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.
gdy zdający doprowadzi wyrażenie do postaci 32k5 + 32k4 − 16k3 − 32k2 − 16k + 16 i nie uzasadni, że to wyrażenie jest podzielne przez 16.
gdy zdający zapisze wraz z odpowiednimi założeniami wyrażenie (2k + 1)5 − 3(2k + 1)4 − (2k + 1) + 19 i przekształci poprawnie przynajmniej jedno z wyrażeń: (2k + 1)5 = 32k5 + 80k4 + 80k3 + 40k2 + 10k + 1 lub (2k + 1)4 = 16k4 + 32k3 + 24k2 + 8k + 1.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.