Zadanie 11, matura czerwiec 2019, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Podstawą ostrosłupa prawidłowego ABCS jest trójkąt równoboczny ABC o boku długości 6. Na krawędziach bocznych BS i CS wybrano punkty, odpowiednio D i E, takie że ∣BD∣ = ∣CE∣ oraz ∣DE∣ = 4 (zobacz rysunek). Płaszczyzna ADE jest prostopadła do płaszczyzny ściany bocznej BCS ostrosłupa.

ostrosłup ABCS z krawędziami podstawy oznaczonymi 6, punkty D na krawędzi BS i E na krawędzi CS, odcinek DE oznaczony 4, trójkąt ADEPowiększ
ostrosłup ABCS z krawędziami podstawy oznaczonymi 6, punkty D na krawędzi BS i E na krawędzi CS, odcinek DE oznaczony 4, trójkąt ADE

Oblicz objętość tego ostrosłupa.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: V=182V = 18\sqrt{2}.

Rozwiązanie

Wprowadźmy oznaczenia: ∣AF∣ = h, ∣SF∣ = x, ∣FG∣ = y, ∣AS∣ = ∣BS∣ = ∣CS∣ = b, ∣SK∣ = H, gdzie G jest środkiem krawędzi BC, F punktem przecięcia odcinków DE i SG, a K spodkiem wysokości ostrosłupa (środkiem trójkąta ABC).

Z podobieństwa trójkątów DES i BCS otrzymujemy równanie x4=x+y6\frac{x}{4} = \frac{x + y}{6}. Stąd x = 2y.

W trójkącie równobocznym ABC mamy: ∣AG∣=33|AG| = 3\sqrt{3}, ∣AK∣=23|AK| = 2\sqrt{3}, ∣KG∣=3|KG| = \sqrt{3}.

Płaszczyzna ADE jest prostopadła do płaszczyzny BCS, więc AF⊥SGAF \perp SG. Korzystając z twierdzenia Pitagorasa, zapisujemy układ równań:

h2 + 4y2 = b2

h2 + y2 = 27

9y2 + 9 = b2

Odejmujemy stronami pierwsze i trzecie równanie: h2 − 5y2 = 9.

Odejmujemy stronami drugie i otrzymane równanie: 6y2 = 18.

Stąd otrzymujemy y=3y = \sqrt{3}. Zatem ∣SG∣=33|SG| = 3\sqrt{3}. Obliczamy wysokość i objętość ostrosłupa:

H=(33)2−3=26H = \sqrt{(3\sqrt{3})^2 - 3} = 2\sqrt{6} oraz V=13⋅3634⋅26=182V = \frac{1}{3} \cdot \frac{36\sqrt{3}}{4} \cdot 2\sqrt{6} = 18\sqrt{2}.

Uwagi

1. Zależność y=3y = \sqrt{3} można wyznaczyć też, wykorzystując podobieństwo trójkątów AFG i SKG (oba są prostokątne i mają wspólny kąt ostry przy wierzchołku G). Stąd otrzymujemy ∣FG∣∣AG∣=∣KG∣∣SG∣\frac{|FG|}{|AG|} = \frac{|KG|}{|SG|}, y33=33y\frac{y}{3\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3}}{3y}. Stąd 3y2=3(3)23y^2 = 3(\sqrt{3})^2, więc y=3y = \sqrt{3}. Zatem ∣SG∣=3y=33|SG| = 3y = 3\sqrt{3}.

2. Zdający może skorzystać z podobieństwa trójkątów SDF i SBG, czyli „połówek trójkątów” SDE i BCS.

Schemat punktowania

6 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy objętość ostrosłupa: V=182V = 18\sqrt{2}.

5 pkt

rozwiązanie prawie pełne: zdający obliczy wysokość ostrosłupa H=(33)2−3=26H = \sqrt{(3\sqrt{3})^2 - 3} = 2\sqrt{6}.

4 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający obliczy długość odcinka ∣SG∣=33|SG| = 3\sqrt{3}.

3 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze układ równań pozwalający obliczyć długości odcinków potrzebnych do obliczenia wysokości ostrosłupa, np.: h2 + 4y2 = b2, h2 + y2 = 27, 9y2 + 9 = b2.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający

• wykorzysta podobieństwo trójkątów DES i BCS i zapisze równanie x4=x+y6\frac{x}{4} = \frac{x + y}{6}

• zapisze zależności wynikające z własności trójkąta równobocznego ABC: ∣AG∣=33|AG| = 3\sqrt{3}, ∣AK∣=23|AK| = 2\sqrt{3}, ∣KG∣=3|KG| = \sqrt{3},

albo

• zapisze skalę podobieństwa trójkątów SDE i SBC.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi

1. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania i popełnia jedynie błędy rachunkowe, to może otrzymać 5 punktów, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozważanego zagadnienia na żadnym etapie rozwiązania.

2. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania i jedynym błędem, który jednak nie ułatwia rozważania zagadnienia na żadnym etapie rozwiązania, jest błąd polegający na niepoprawnym:

a) zapisaniu proporcji z podobieństwa trójkątów,

b) zastosowaniu twierdzenia Pitagorasa,

c) zastosowaniu nieistniejącego wzoru „a2−b2=a2−b2\sqrt{a^2 - b^2} = \sqrt{a^2} - \sqrt{b^2}”,

to zdający otrzymuje co najwyżej 4 punkty za rozwiązanie całego zadania.

Komentarz. Jeśli zdający realizuje strategię rozwiązania i popełnia jedynie błędy rachunkowe nieułatwiające zagadnienia, otrzymuje 5 pkt. Błędy w proporcji podobieństwa, zastosowaniu twierdzenia Pitagorasa lub zastosowanie nieistniejącego wzoru ograniczają wynik do 4 pkt.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.