Zadanie 6.3, matura maj 2025, fizyka rozszerzona

2 pktobliczeniowetrudne 33%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Na wykresie 1. przedstawiono zależność ciśnienia p od temperatury T w cyklu przemian termodynamicznych A → B → C → A ustalonej masy gazu doskonałego.

Przyjmij, że:

• ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi CV=32RC_V = \frac{3}{2}R, gdzie R jest stałą gazową

• temperatura, ciśnienie i objętość gazu w stanie A są – odpowiednio – równe T1, p1 i V1

• stany gazu: A, B, C, X, znajdują się w punktach kratowych siatki wykresu

• liczbę moli gazu oznaczymy jako n.

Wykres 1.

wykres zależności ciśnienia p od temperatury T z siatką kratową; na osi T podziałki T1, 2T1, 3T1, na osi p podziałki p1, 2p1, 3p1, 4p1; cykl A → B → C → A w kształcie trójkąta ze strzałkami kierunku przemian, punkt X leży na boku BCPowiększ
wykres zależności ciśnienia p od temperatury T z siatką kratową; na osi T podziałki T1, 2T1, 3T1, na osi p podziałki p1, 2p1, 3p1, 4p1; cykl A → B → C → A w kształcie trójkąta ze strzałkami kierunku przemian, punkt X leży na boku BC

Polecenie

2 punkty

Ciepło oddane przez gaz do chłodnicy w jednym cyklu A → B → C → A oznaczymy jako Qodd.

Wyznacz Qodd w zależności tylko od T1 oraz od liczby moli gazu n, oraz od stałej gazowej R. Zapisz odpowiednie zależności oraz podaj postać wzoru na Qodd.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Qodd = ∣QCA∣ = 5nRT1

Sposób 1. (ciepło w przemianie izobarycznej)

Gaz oddaje ciepło tylko w przemianie izobarycznej C → A: Qodd = ∣QCA∣

∣QCA∣ = ∣nCpΔTCA∣, gdzie Cp=CV+R=32R+R=52RC_p = C_V + R = \frac{3}{2}R + R = \frac{5}{2}R

Przyrost temperatury z wykresu 1.: ΔTCA = T1 − 3T1

∣QCA∣=∣n⋅52R(T1−3T1)∣=5nRT1|Q_{CA}| = \left|n\cdot\frac{5}{2}R(T_1 - 3T_1)\right| = 5nRT_1

Sposób 2. (I zasada termodynamiki)

Przy sprężaniu izobarycznym C → A gaz oddaje ciepło, nad gazem wykonywana jest praca, a energia wewnętrzna maleje (temperatura spada):

−∣ΔUCA∣ = −∣QCA∣ + ∣WCA∣ ⇒  ∣QCA∣ = ∣WCA∣ + ∣ΔUCA∣

∣QCA∣ = p∣ΔVCA∣ + nCV∣ΔTCA∣ = nR∣ΔTCA∣ + nCV∣ΔTCA∣

∣QCA∣=nR⋅2T1+n⋅32R⋅2T1=5nRT1|Q_{CA}| = nR\cdot 2T_1 + n\cdot\frac{3}{2}R\cdot 2T_1 = 5nRT_1

Schemat punktowania

2 pkt

poprawna metoda obliczenia ciepła oddanego w cyklu oraz zapisanie poprawnego wyrażenia na ciepło oddane: ∣QCA∣ = 5nRT1.

1 pkt

identyfikacja ciepła oddanego przez gaz jako ciepła wymienionego z otoczeniem w przemianie C → A oraz zapisanie związku między ciepłem w przemianie izobarycznej C → A a przyrostem temperatury ΔTCA, np. ∣Qodd∣ = ∣QCA∣ oraz ∣QCA∣ = ∣nCpΔTCA∣

LUB

– identyfikacja ciepła oddanego jako ciepła wymienionego w przemianie C → A oraz zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany C → A z poprawnym uwzględnieniem konwencji znaków energii lub z poprawnym zastosowaniem wzoru na pracę albo zmianę energii wewnętrznej, np. ∣Qodd∣ = ∣QCA∣ oraz (−∣ΔUCA∣ = −∣QCA∣ + ∣WCA∣ lub ΔUCA = QCA − pΔV lub nCVΔTCA = QCA + WCA).

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Tylko przemiania C→A (izobaryczna, sprężanie) powoduje oddanie ciepła. Zastosowanie Cp = CV + R oraz obliczenie przyrostu temperatury ΔT = T_1 - 3T_1 = -2T_1.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.