Zadanie 10, matura maj 2025, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie 43%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Pewna cząstka porusza się w inercjalnym układzie odniesienia U\mathcal{U} z prędkością o wartości v=12cv = \frac{1}{2}c, gdzie c jest wartością prędkości światła w próżni.

Energia kinetyczna tej cząstki w układzie odniesienia U\mathcal{U} jest równa Ek = 79,05 keV.

Oblicz E0 – energię spoczynkową tej cząstki. Zapisz obliczenia.

Wynik podaj w keV, zaokrąglony do trzech cyfr znaczących.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

E0 ≈ 511 keV (uznaje się także E0 ≈ 510 keV)

Związek energii całkowitej z energią spoczynkową i kinetyczną:

E = Ekin + E0

Związek energii całkowitej z masą i prędkością oraz energia spoczynkowa:

E=mc21−(vc)2E = \dfrac{mc^2}{\sqrt{1 - \left(\frac{v}{c}\right)^2}} oraz E0=mc2⇒E=E01−(vc)2E_0 = mc^2 \quad\Rightarrow\quad E = \dfrac{E_0}{\sqrt{1 - \left(\frac{v}{c}\right)^2}}

E01−(vc)2=Ekin+E0⇒E01−(12)2=79,05 keV+E0\dfrac{E_0}{\sqrt{1 - \left(\frac{v}{c}\right)^2}} = E_{kin} + E_0 \quad\Rightarrow\quad \dfrac{E_0}{\sqrt{1 - \left(\frac{1}{2}\right)^2}} = 79{,}05\ \mathrm{keV} + E_0

E0=79,05 keV11−0,25−1=510,98… keV≈511 keVE_0 = \dfrac{79{,}05\ \mathrm{keV}}{\frac{1}{\sqrt{1 - 0{,}25}} - 1} = 510{,}98\ldots\ \mathrm{keV} \approx 511\ \mathrm{keV}

Z zaokrągleniami w obliczeniach pośrednich (do co najmniej 4 cyfr znaczących):

E00,8660−E0≈79,05 keV⇒0,1547E0=79,05 keV⇒E0≈511 keV\dfrac{E_0}{0{,}8660} - E_0 \approx 79{,}05\ \mathrm{keV} \quad\Rightarrow\quad 0{,}1547E_0 = 79{,}05\ \mathrm{keV} \quad\Rightarrow\quad E_0 \approx 511\ \mathrm{keV}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia energii spoczynkowej cząstki oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego wyrażonego w keV zaokrąglonego do trzech cyfr znaczących: E0 ≈ 511 keV (uwzględnia się także wynik E0 ≈ 510 keV).

2 pkt

zapisanie/wyprowadzenie poprawnego związku między energią kinetyczną cząstki a jej prędkością i energią spoczynkową (z którego można bezpośrednio obliczyć energię spoczynkową) oraz poprawne uwzględnienie warunku zadania v=12cv = \frac{1}{2}c, np. Ekin=E01−(12)2−E0E_{kin} = \dfrac{E_0}{\sqrt{1 - \left(\frac{1}{2}\right)^2}} - E_0.

1 pkt

zapisanie związku między energią całkowitą cząstki a jej masą (albo energią spoczynkową) i prędkością oraz zapisanie związku między energią całkowitą a energią kinetyczną i energią spoczynkową, np. E = Ekin + E0 oraz E=mc21−(vc)2E = \dfrac{mc^2}{\sqrt{1 - \left(\frac{v}{c}\right)^2}}, albo w jednym równaniu Ekin=mc21−(vc)2−E0E_{kin} = \dfrac{mc^2}{\sqrt{1 - \left(\frac{v}{c}\right)^2}} - E_0.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Zadanie wymaga zastosowania wzorów z teorii względności Einsteina. Kluczowe jest wyprowadzenie relacji między energią kinetyczną, całkowitą i spoczynkową, oraz poprawne podstawienie warunku v=12cv = \frac{1}{2}c. Wynik można zaokrąglić do 510 keV lub 511 keV w zależności od sposobu zaokrąglania pośrednich obliczeń.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.