Zadanie 1.2, matura maj 2025, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Rozważamy rzuty wykonane w doświadczalnej komorze próżniowej.
Do analizy zadań 1.1. i 1.2. przyjmij model zjawiska, w którym:
• ruchy ciał odbywają się bez działania sił oporu
• ciała poruszają się w inercjalnym układzie odniesienia, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym
• poruszające się ciała traktujemy jako punkty materialne
• podłoże, na które upadają rzucone ciała, jest poziome
• przyśpieszenie ziemskie ma wartość g = 9,81 m/s2.
Polecenie
3 punktyZ punktu A w chwili t0 = 0 s rzucono kulkę KA. Prędkość kulki KA w chwili t0 miała kierunek poziomy i wartość równą v0A = 8 m/s.
Z punktu B – w tej samej chwili t0 – rzucono kulkę KB. Prędkość kulki KB w chwili t0 miała kierunek pionowy, zwrot w górę i wartość, którą oznaczymy jako v0B.
Rzucone kulki KA i KB zderzyły się w chwili tz w punkcie C.
Współrzędne punktów A, B i C wyrażone w metrach, w kartezjańskim układzie współrzędnych, są następujące:
A = (0; 12) B = (6; 0) C = (6; yC)
Opisaną sytuację ilustruje rysunek na stronie 5. Przyjmij, że dane w zadaniu są dokładne.
PowiększOblicz v0B – wartość prędkości początkowej kulki KB w punkcie B. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
v0B = 16 m/s
Sposób 1. (kinematyczne równania ruchu w układzie inercjalnym)
Czas do zderzenia z ruchu jednostajnego kulki KA wzdłuż osi x:
Rzędna punktu C z ruchu kulki KA (ruch jednostajnie przyśpieszony bez prędkości początkowej, przeciwnie do zwrotu osi y):
Rzędna punktu C z ruchu kulki KB (rzut pionowy w górę):
Porównanie obu wyrażeń:
Sposób 2. Jak w sposobie 1., z obliczeniem rzędnej punktu C:
Sposób 3. (ruch kulki KB względem kulki KA)
– prędkość względna jest stała.
Przemieszczenie względne do chwili zderzenia:
oraz 12 m = v0B ⋅ tz ⇒ v0B = 16 m/s
Sposób 4. (układ odniesienia swobodnie spadający od chwili t0)
W tym układzie obie kulki poruszają się ruchem jednostajnym prostoliniowym: KA z prędkością [8 m/s; 0] przebywa 6 m w poziomie, KB z prędkością [0; v0B] przebywa 12 m w pionie.
Sposób 5. (zasada zachowania energii mechanicznej)
Z układu równań:
Schemat punktowania
Sposób 1. lub 2. (równania ruchu w układzie inercjalnym):
poprawna metoda obliczenia v0B – wartości prędkości początkowej kulki KB, tzn. poprawne zastosowanie równań ruchu dla kulek KA i KB (w układzie inercjalnym) oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką: v0B = 16 m/s.
zapisanie równania, z którego można bezpośrednio obliczyć czas ruchu kulki KA od chwili t0 do chwili tz, oraz zapisanie równania pozwalającego wyznaczyć rzędną punktu C w funkcji położenia początkowego kulki KA, g i tz, oraz zapisanie równania (albo równań) pozwalającego wyznaczyć rzędną punktu C w funkcji prędkości początkowej v0B kulki KB, g i tz, np. oraz oraz .
zastosowanie równania ruchu jednostajnego prostoliniowego kulki KA wzdłuż osi x: zapisanie równania, z którego można bezpośrednio obliczyć czas tz, np. Δx(KA) = v0Atz albo
LUB
– zapisanie równania pozwalającego wyznaczyć rzędną punktu C z ruchu kulki KA, np.
LUB
– zapisanie równania (albo równań) pozwalającego wyznaczyć rzędną punktu C z ruchu kulki KB, np. .
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Sposób 3. lub 4. (ruch względny albo układ swobodnie spadający):
poprawna metoda (w układzie spoczynkowym kulki KA lub w układzie swobodnie spadającym) oraz wynik v0B = 16 m/s.
poprawne określenie prędkości i przemieszczenia kulki KB względem kulki KA (albo prędkości i przemieszczeń obu kulek w układzie spadającym) oraz zapisanie związków z czasem ruchu do zderzenia w obu kierunkach, np. oraz 12 m = v0B ⋅ tz.
poprawne określenie prędkości względnej kulki KB względem KA LUB przemieszczenia względnego LUB prędkości obu kulek w układzie spadającym LUB przemieszczeń obu kulek w układzie spadającym.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Sposób 5. (zasada zachowania energii):
poprawne zastosowanie zasady zachowania energii dla kulek KA i KB oraz wynik v0B = 16 m/s.
zapisanie równania na czas tz oraz zasady zachowania energii dla kulki KA w punktach A i C oraz dla kulki KB w punktach B i C, z prędkościami w punkcie C wyrażonymi przez czas.
zapisanie jednego z tych trzech równań.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Akceptowane są wszystkie metody merytorycznie poprawne: kinematyczne w układzie inercjalnym, z zastosowaniem prędkości względnej, w nieinercjalnym układzie spadającym lub z zasady zachowania energii.