Zadanie 6.2, matura maj 2025, fizyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie 56%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Na wykresie 1. przedstawiono zależność ciśnienia p od temperatury T w cyklu przemian termodynamicznych A → B → C → A ustalonej masy gazu doskonałego.

Przyjmij, że:

• ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi CV=32RC_V = \frac{3}{2}R, gdzie R jest stałą gazową

• temperatura, ciśnienie i objętość gazu w stanie A są – odpowiednio – równe T1, p1 i V1

• stany gazu: A, B, C, X, znajdują się w punktach kratowych siatki wykresu

• liczbę moli gazu oznaczymy jako n.

Wykres 1.

wykres zależności ciśnienia p od temperatury T z siatką kratową; na osi T podziałki T1, 2T1, 3T1, na osi p podziałki p1, 2p1, 3p1, 4p1; cykl A → B → C → A w kształcie trójkąta ze strzałkami kierunku przemian, punkt X leży na boku BCPowiększ
wykres zależności ciśnienia p od temperatury T z siatką kratową; na osi T podziałki T1, 2T1, 3T1, na osi p podziałki p1, 2p1, 3p1, 4p1; cykl A → B → C → A w kształcie trójkąta ze strzałkami kierunku przemian, punkt X leży na boku BC

Polecenie

4 punkty

Wyznacz VB, VC oraz VX – objętości gazu w stanach B, C oraz X – w zależności tylko od V1. Zapisz odpowiednie równania oraz podaj wzory na VB, VC i VX.

Na wykresie 2. narysuj zależność ciśnienia p od objętości V w opisanym cyklu przemian A → B → C → A. Oznacz stany gazu A, B, C oraz X.

Wykres 2.

pusty układ współrzędnych do narysowania wykresu ciśnienia p od objętości V, z siatką kratową; na osi V podziałki V1, 2V1, 3V1, na osi p podziałki p1, 2p1, 3p1, 4p1Powiększ
pusty układ współrzędnych do narysowania wykresu ciśnienia p od objętości V, z siatką kratową; na osi V podziałki V1, 2V1, 3V1, na osi p podziałki p1, 2p1, 3p1, 4p1

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

VB = V1, VC = 3V1, VX=32V1V_X = \frac{3}{2}V_1

Wykres 2.: A = (V1; p1), B = (V1; 3p1), X=(32V1; 2p1)X = (\frac{3}{2}V_1;\ 2p_1), C = (3V1; p1); przemiana A → B – odcinek pionowy, B → X → C – łuk izotermy przechodzący przez punkt X, C → A – odcinek poziomy.

Z równań Clapeyrona dla stanów A i B oraz z wykresu 1. (pB = 3p1, TB = 3T1):

p1V1T1=3p1VB3T1⇒VB=V1\dfrac{p_1V_1}{T_1} = \dfrac{3p_1V_B}{3T_1} \quad\Rightarrow\quad V_B = V_1

Dla stanów A i C (pC = p1, TC = 3T1):

p1V1T1=p1VC3T1⇒VC=3V1\dfrac{p_1V_1}{T_1} = \dfrac{p_1V_C}{3T_1} \quad\Rightarrow\quad V_C = 3V_1

VX – sposób 1. (stany A i X, pX = 2p1, TX = 3T1):

p1V1T1=2p1VX3T1⇒VX=32V1\dfrac{p_1V_1}{T_1} = \dfrac{2p_1V_X}{3T_1} \quad\Rightarrow\quad V_X = \frac{3}{2}V_1

VX – sposób 2. (przemiana izotermiczna, stany B i X): pBVB=pXVX  ⇒  3p1V1=2p1VX  ⇒  VX=32V1p_BV_B = p_XV_X \;\Rightarrow\; 3p_1V_1 = 2p_1V_X \;\Rightarrow\; V_X = \frac{3}{2}V_1

VX – sposób 3. (przemiana izotermiczna, stany X i C): pCVC=pXVX  ⇒  p1⋅3V1=2p1VX  ⇒  VX=32V1p_CV_C = p_XV_X \;\Rightarrow\; p_1\cdot 3V_1 = 2p_1V_X \;\Rightarrow\; V_X = \frac{3}{2}V_1

Schemat punktowania

Warunki:

VB – zapisanie równania z równań Clapeyrona dla stanów B i A lub stwierdzenie, że przemiana A → B jest izochoryczna, oraz wyznaczenie VB = V1.

VC – zapisanie równania z równań Clapeyrona dla stanów C i A lub skorzystanie z własności przemiany izobarycznej (V ∝ T) oraz wyznaczenie VC = 3V1.

VX1 – zapisanie równania z równań Clapeyrona dla stanów X i A oraz wyznaczenie VX=32V1V_X = \frac{3}{2}V_1.

VX2 – zapisanie równania dla stanów X i B lub skorzystanie z własności przemiany izotermicznej (V∝1pV \propto \frac{1}{p}) oraz wyznaczenie VX=32V1V_X = \frac{3}{2}V_1.

VX3 – zapisanie równania dla stanów X i C lub skorzystanie z własności przemiany izotermicznej oraz wyznaczenie VX=32V1V_X = \frac{3}{2}V_1.

2_równania – zapisanie dwóch równań z równań Clapeyrona dla par stanów: B i A, C i A lub X i A.

Punkty_ABC – poprawne zaznaczenie na wykresie (V, p) stanów A, B, C (niezależnie od linii łączących stany, bez obliczeń).

Wykres_ABCX – poprawne zaznaczenie na wykresie (V, p) stanów A, B, C, X oraz narysowanie poprawnej zależności p od V (z łukiem izotermy przechodzącym przez punkt X). Warunek nie jest spełniony, jeżeli zamiast łuku BXC narysowano łamaną z odcinków BX i XC.

4 pkt

spełnienie warunku VB oraz warunku VC oraz warunku (VX1 lub VX2 lub VX3) oraz warunku Wykres_ABCX.

3 pkt

spełnienie warunku VB oraz warunku VC oraz warunku Punkty_ABC

LUB

– spełnienie warunku VB oraz warunku VC oraz warunku (VX1 lub VX2 lub VX3)

LUB

– spełnienie warunku Wykres_ABCX oraz warunku (VX1 lub VX2 lub VX3).

2 pkt

spełnienie warunku VB oraz warunku VC

LUB

– spełnienie warunku VB oraz warunku (VX1 lub VX2)

LUB

– spełnienie warunku VC oraz warunku (VX1 lub VX3)

LUB

– spełnienie warunku Wykres_ABCX (bez spełnienia innych warunków, bez żadnych obliczeń)

LUB

– spełnienie warunku Punkty_ABC oraz warunku (VB lub VC).

1 pkt

spełnienie warunku VB

LUB

– spełnienie warunku VC

LUB

– spełnienie warunku VX1

LUB

– spełnienie warunku 2_równania

LUB

– spełnienie warunku Punkty_ABC (bez spełnienia innych warunków, bez żadnych obliczeń).

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Przemiany: A→B izochoryczna (stała objętość), C→A izobaryczna (stałe ciśnienie), B→X→C izotermiczna (stała temperatura). Krzywa B-X-C to hiperbola na diagramie p-V.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.